Papryka ostra Gorria Bio rozsada

Papryczka baskijska Gorria to odmiana o niezwykle aromatycznym, przyjemnie ostrym smaku. To słynna papryczka z Espelette, tradycyjnie uprawiana w Kraju Basków ze względu na smukłe owoce o długości 15 cm, które w miarę dojrzewania stają się czerwone. Po wysuszeniu długo zachowuje trwałość i służy do podkreślania smaku wielu potraw oraz sosów. Koreczki papryczki Gorria sadzi się w marcu–kwietniu, a owoce zbiera od końca lipca do października.

Nasze sadzonki w koreczkach posiadają certyfikat rolnictwa ekologicznego

Papryczka chili, podobnie jak jej bliska krewna papryka, jest rośliną z rodziny psiankowatych. Ślady archeologiczne dowodzą, że chili było spożywane przez Inków już 7500 lat p.n.e., a uprawiano je od 3000 roku p.n.e. W klimacie tropikalnym papryczka jest rośliną wieloletnią, natomiast w naszych szerokościach geograficznych uprawia się ją jako jednoroczną, chyba że zostanie posadzona w doniczce i przeniesiona na zimę do ciepłego pomieszczenia. Wytwarza drobne kwiaty w kolorze białym lub fioletowym, z pylnikami albo nasionami różniącymi się barwą w zależności od gatunku.

Hiszpanie odkryli ją w XVI wieku, a jej zastosowanie szybko rozpowszechniło się na całym świecie. Wszystkie regiony świata włączyły ją do swoich tradycji kulinarnych, do tego stopnia, że można odnieść wrażenie, jakoby kuchnia indyjska, indonezyjska czy afrykańska używały chili od zawsze. Wszystkie zachwyciły się jej jaskrawoczerwonym owocem, „który gryzie, gdy się go ugryzie”; ta cecha dała początek nazwie capsicum. Istnieje pięć głównych gatunków, często rozpoznawalnych między innymi po kolorze kwiatów. Tworzą krzew o pokroju wzniesionym i lancetowatych liściach. Wytwarzają drobne kwiaty, które przekształcają się w puste w środku owoce zawierające nasiona, a ich barwa różni się w zależności od odmiany.
Papryczka chili jest naturalnie bogata w witaminę C — zawiera jej około dwa razy więcej niż cytryny czy pomarańcze. Jest to bardzo lotna substancja, której zawartość znacznie się zmniejsza w miarę suszenia papryczki. Jeszcze bardziej spada po zmieleniu jej na proszek. Papryczka jest również bardzo bogata w witaminę A, bardziej stabilną, której zawartość przeciwnie — zwiększa się w miarę wysychania owocu.

Papryczka chili słynie między innymi z zawartości bezsmakowego i bezwonnego, ale niezwykle silnego alkaloidu — kapsaicyny. Jej ostrość mierzy się zwykle za pomocą skali Scoville'a, która obejmuje 11 poziomów: neutralny, łagodny, ciepły, pikantny, ostry, mocny, żarliwy, palący, piekielny, wulkaniczny i wybuchowy. Smak i ostrość papryczki to dwie całkowicie niezależne cechy. Ostrość mierzona według skali Scoville'a nie pobudza kubków smakowych, lecz receptory ciepła w skórze lub błonach śluzowych, wywołując silne uczucie pieczenia. Zawartość kapsaicyny pozwala odróżnić papryczkę chili od papryki słodkiej. Badania dowiodły, że ostra papryczka używana w potrawach działa również bakteriobójczo. Rośliny chili pozbawione szkodników wytwarzają w owocach niewielkie ilości kapsaicyny. Natomiast rośliny narażone na liczne zagrożenia różnego rodzaju wydają owoce bogate w tę substancję. Jest to skuteczny mechanizm obronny rośliny.

Zwykle rozróżniamy paprykę słodką i papryczki chili. Papryka słodka to określenie papryczki niezawierającej kapsaicyny lub zawierającej jej bardzo niewiele. Obie można przyrządzać w postaci przecierów lub konfitur, jako dodatek albo danie główne. Papryczka chili jest tak powszechnie używana na całym świecie, że określenie „pikantne danie” stało się synonimem „dania z papryczką chili”, mimo ogromnej liczby przypraw o różnorodnych smakach.

Zbiór: termin zbioru zależy od koloru, jaki owoce danej odmiany uzyskują w fazie dojrzałości, ale także od tego, czy bardziej cenisz w papryczce jej ostrość, czy aromat. Niektóre odmiany wytwarzają owoce o urzekającym aromacie, który zanika po osiągnięciu dojrzałości. Inne doskonale smakują jeszcze zielone, podczas gdy kolejne nadają się do spożycia dopiero po dojrzeniu. Zrywaj owoce małym nożem lub ręcznie, w miarę potrzeb, pozostawiając 1–2 cm szypułki. Pamiętaj również, że papryczka dojrzewa nadal po zerwaniu.

Przechowywanie: papryczki można przechowywać przez kilka dni w szufladzie na warzywa w lodówce. W zależności od wielkości zbiorów z pewnością zechcesz przechować je nieco dłużej. Istnieje kilka metod. Przede wszystkim możesz je suszyć na różne sposoby: na słońcu, po przekrojeniu wzdłuż na pół. Suszenie w pomieszczeniu na wolnym powietrzu jest możliwe tylko wtedy, gdy powietrze jest wystarczająco suche, w przeciwnym razie owoce zmiękną. Możesz także suszyć całe owoce w piekarniku, na ruszcie, w niskiej temperaturze, około 50 °C, przez kilka godzin. Gdy dobrze wyschną, możesz zmielić je na proszek w blenderze albo pozostawić splecione lub zawieszone w girlandach w domu jako element dekoracyjny. Możesz również wybrać metodę, która pozwoli zachować świeżość papryczek. Masz wtedy do wyboru marynowanie ich w oleju z aromatycznymi dodatkami, w occie na sposób pikli albo przygotowanie z nich purée. W przypadku tych ostatnich metod przepisów jest bardzo wiele. Ostatecznie możesz też zamrozić papryczki. W każdym przypadku dokładnie je umyj i osusz, a podczas pracy załóż rękawiczki. Niektóre odmiany chili są tak ostre, że intensywne pieczenie może pojawić się na dłoniach już podczas krojenia. Po kontakcie z papryczkami dokładnie umyj ręce i nie dotykaj oczu.

Mała rada ogrodnika: posadź swoją papryczkę lub papryczki w pobliżu pomidorów, bazylii albo bakłażanów. Rośliny z rodziny psiankowatych dobrze czują się w swoim towarzystwie. Aby ograniczyć występowanie przędziorków, posadź w pobliżu rzodkiewki. W Wietnamie przeprowadzono z dużym powodzeniem doświadczenia z wywarami z papryczek chili stosowanymi przeciwko szkodnikom. Przygotowany w ten sposób napar staje się bowiem silnym naturalnym środkiem owadobójczym, który szkodliwie wpływa na ich układ trawienny. Wystarczy zagotować garść papryczek w 2–3 l wody, a następnie pozostawić preparat do macerowania na tydzień. Dla bezpieczeństwa podczas opryskiwania załóż rękawiczki i okulary ochronne.