Papryka ostra Pikito rozsada

Papryka chili Pikito to odmiana o małych, wydłużonych owocach, które w miarę dojrzewania zmieniają kolor z zielonego na czerwony. Ich ostrość jest średnia, choć dla niektórych może być już bardzo wyraźna. Ocenia się ją na 40 000 SHU, czyli jednostek w skali Scoville'a, obejmującej wartości od 0 do 15 000 000 dla czystej kapsaicyny, podczas gdy bardzo ostra papryka osiąga około 80 000 SHU. Roślina wyróżnia się zwartym i krzaczastym pokrojem, doskonale nadającym się do uprawy w doniczce na słonecznym balkonie. Na jednej roślinie pojawia się ponad 75 papryk o długości od 5 do 6 cm. Koreczki sadzi się w marcu–kwietniu, aby zbierać owoce od końca lipca do października.

Papryka chili to przyprawa, która podobnie jak jej bliska krewna, papryka słodka, należy do rodziny psiankowatych. Ślady archeologiczne dowodzą, że paprykę chili spożywali już Inkowie 7500 lat p.n.e., a jej uprawę rozpoczęto około 3000 lat p.n.e. W klimacie tropikalnym papryka chili jest rośliną wieloletnią, natomiast w naszych szerokościach geograficznych uprawia się ją jako jednoroczną, chyba że rośnie w doniczce, którą można przenieść w ciepłe miejsce na czas niekorzystnej pory roku. Wytwarza małe kwiaty w kolorze białym lub fioletowym, z pylnikami albo nasionami o barwie zależnej od gatunku.

Odkryta przez Hiszpanów w XVI wieku, szybko rozpowszechniła się na całym świecie. Wszystkie regiony świata włączyły ją do swoich tradycji kulinarnych, do tego stopnia, że można odnieść wrażenie, iż kuchnia indyjska, indonezyjska czy afrykańska od zawsze wykorzystywała paprykę chili. Wszędzie zachwycano się jej jaskrawoczerwonym owocem, „który gryzie, gdy się go ugryzie”; ta cecha stała się źródłem nazwy capsicum. Istnieje pięć głównych gatunków, często rozpoznawalnych między innymi po kolorze kwiatów. Tworzą krzew o wzniesionym pokroju i lancetowatych liściach, a ich małe kwiaty przekształcają się w puste owoce zawierające nasiona, których kolor różni się zależnie od odmiany.
Papryka chili jest naturalnie bogata w witaminę C — zawiera jej około dwa razy więcej niż cytryny czy pomarańcze. Jest to bardzo lotna substancja, której zawartość znacznie spada w miarę suszenia papryki chili. Jeszcze bardziej zmniejsza się po jej zmieleniu na proszek. Papryka chili zawiera również dużo witaminy A, która jest bardziej stabilna, a jej ilość przeciwnie — wzrasta w miarę wysychania owocu.

Papryka chili słynie przede wszystkim z zawartości bezsmakowego i bezwonnego, lecz niezwykle silnego alkaloidu — kapsaicyny, której ostrość zwykle mierzy się za pomocą skali Scoville'a obejmującej 11 stopni: neutralny, łagodny, ciepły, pikantny, ostry, mocny, żarliwy, piekący, palący, wulkaniczny i wybuchowy. Smak i ostrość papryki chili to dwie całkowicie niezależne cechy. Ostrość mierzona w skali Scoville'a nie pobudza kubków smakowych, lecz receptory ciepła w skórze i błonach śluzowych, wywołując silne uczucie pieczenia. Zawartość kapsaicyny pozwala odróżnić paprykę chili od papryki słodkiej. Badania dowiodły, że ostra papryka chili stosowana w potrawach działa również bakteriobójczo. Rośliny papryki chili pozbawione naturalnych wrogów wytwarzają w owocach niewiele kapsaicyny. Natomiast rośliny narażone na liczne zagrożenia różnego rodzaju produkują owoce bogate w tę substancję. Jest to skuteczny mechanizm obronny rośliny.

Zwykle odróżniamy paprykę słodką od papryki chili. Papryka słodka to określenie papryki, która nie zawiera kapsaicyny lub zawiera jej bardzo niewiele. Oba rodzaje można przyrządzać w postaci purée lub konfitur, jako dodatek albo danie główne. Papryka chili jest tak powszechnie stosowana na całym świecie, że określenie „pikantne danie” stało się synonimem „dania z papryką chili”, mimo że istnieje wiele przypraw o zróżnicowanych smakach.

Zbiór: termin zbioru zależy od koloru, jaki odmiana osiąga w pełnej dojrzałości, ale także od tego, czy bardziej cenisz w papryce chili jej ostrość, czy aromat. Niektóre odmiany wytwarzają owoce o urzekającym aromacie, który zanika po osiągnięciu pełnej dojrzałości. Inne doskonale smakują jeszcze w stanie zielonym, podczas gdy kolejne nadają się do spożycia dopiero po dojrzeniu. Zrywaj owoce małym nożem lub ręcznie, w miarę potrzeb, pozostawiając przy nich od 1 do 2 cm szypułki. Pamiętaj również, że papryka chili dojrzewa nadal po zerwaniu.

Przechowywanie: paprykę chili można przechowywać przez kilka dni w szufladzie na warzywa w lodówce. W zależności od wielkości plonów z pewnością zechcesz zachować ją na dłużej. Istnieje kilka metod. Przede wszystkim suszenie, które można przeprowadzić na kilka sposobów: na słońcu, po przekrojeniu papryk wzdłuż na pół. Suszenie w pomieszczeniu na powietrzu jest możliwe tylko wtedy, gdy powietrze jest wystarczająco suche, w przeciwnym razie owoce zmiękną. Możesz też suszyć całe owoce w piekarniku, na ruszcie, w niskiej temperaturze, około 50 °C, przez kilka godzin. Gdy dobrze wyschną, możesz zmielić je na proszek w blenderze albo pozostawić splecione lub zawieszone w girlandach w domu jako element dekoracyjny. Możesz również wybrać metodę, która pozwoli zachować świeżość papryki chili. Masz wtedy do wyboru marynowanie jej w oleju z aromatycznymi dodatkami, konserwowanie w occie na sposób pikli albo przygotowanie purée. W przypadku tych ostatnich metod przepisów jest bardzo wiele. Ostatecznie możesz także zamrozić paprykę chili. W każdym przypadku umyj ją, dokładnie osusz i załóż rękawiczki. Niektóre odmiany papryki chili są tak ostre, że podczas krojenia intensywne pieczenie może pojawić się już na dłoniach. Po kontakcie z papryką chili nie dotykaj oczu, zanim dokładnie nie umyjesz rąk.

Porada ogrodnika: posadź paprykę chili w towarzystwie pomidorów, bazylii lub bakłażanów. Rośliny z rodziny psiankowatych dobrze czują się obok siebie. Aby zwalczać przędziorki, posadź w pobliżu rzodkiewki. W Wietnamie przeprowadzono z dużym powodzeniem doświadczenia z wywarami z papryki chili, stosowanymi przeciwko szkodnikom. Przygotowany w ten sposób napar staje się bowiem silnym naturalnym środkiem owadobójczym, który szkodliwie wpływa na ich układ pokarmowy. Wystarczy zagotować garść papryk chili w 2–3 l wody, a następnie pozostawić płyn do maceracji na tydzień. Dla bezpieczeństwa podczas opryskiwania załóż rękawiczki i okulary ochronne.