Męczennica olbrzymia - Passiflora quadrangularis

Passiflora quadrangularis jest także nazywana męczennicą czworokątną ze względu na charakterystyczny wygląd jej czterokanciastych pędów o ostrych, błoniastych krawędziach. To jedna z najpiękniejszych męczennic oraz wrażliwe na chłód, tropikalne pnącze, które w swoim naturalnym środowisku osiąga ogromne rozmiary. W naszych szklarniach i na werandach dorasta do skromniejszych, ale wciąż imponujących rozmiarów. Wytwarza duże, piękne i efektowne, bardzo pachnące kwiaty, których karminowoczerwone płatki wieńczy korona z fioletowych i białych, poskręcanych włókien. Ten gatunek botaniczny wytwarza jadalne owoce w zielonożółtym kolorze, nazywane niekiedy marakują i spożywane głównie w postaci soku. Choć jest wrażliwa na mróz, męczennica ta zachwyca nie tylko wyjątkową urodą, lecz także większą odpornością na większość chorób męczennic.

Męczennice, pochodzące w większości z tropikalnych obszarów Ameryki Południowej, należą do dużej rodziny męczennicowatych, obejmującej 400 gatunków oraz liczne mieszańce powstałe spontanicznie lub wyhodowane przez ogrodników. Passiflora quadrangularis, nazywana niekiedy barbadyną, pochodzi z zalewowych równin ciepłych i wilgotnych lasów tropikalnych Ameryki Środkowej i Południowej. W swoim naturalnym środowisku może przekraczać 40 m wysokości.

To pnącze czepia się podpory za pomocą wąsów czepnych i w dużej donicy wspina się na wysokość ponad 6 m. Od innych gatunków męczennicy wyróżnia się czterokanciastymi pędami wyposażonymi w małe skrzydełka. Pędy te są zimozielone, wspinające się i wiotkie. Wyrastają na nich liście całobrzegie, sercowate, o długości od 7 do 13 cm i szerokości od 5 do 15 cm, idealnie gładkie, jasnozielone, z ciemnozielonym unerwieniem. Liście te osadzone są na długich ogonkach liściowych, wyżłobionych na kształt rynienki i wyposażonych w 6 gruczołów. Kwitnienie trwa od początku lata do początku jesieni. Duże, pojedyncze kwiaty o średnicy 10 cm nieustannie pojawiają się na roślinie. Przyjemnie pachnące kwiaty składają się z 5 dużych, różowoczerwonych działek okwiatu, od wewnątrz zabarwionych na zielono, a od spodu zielonkawych. Centralna korona jest prążkowana na biało, jasnofioletowo i ciemnopurpurowo. Wszystkie te barwy nadają kwiatom niezwykłe piękno. Skupienie pręcików ma kremowobiałą barwę. Niezwykły kształt kwiatu, który utrzymuje się dość krótko, zmienia się: płatki i działki kielicha wyginają się, a korona z włókien najpierw się zwija, a następnie prostuje, aby zapobiec samozapyleniu. Po zapyleniu kwiaty ustępują miejsca pięknym, owalnym, jadalnym i smacznym owocom, które po dojrzeniu stają się pomarańczowe. Osiągają od 20 do 25 cm długości i są pokryte grubą, mięsistą skórką. Owoc zawiera liczne spłaszczone nasiona.

Ta niewytrzymała na mróz męczennica zachwyci właścicieli dużych, ogrzewanych szklarni i pięknych werand. Będzie dobrze rosła w zwykłej, ale żyznej, świeżej i dobrze przepuszczalnej glebie, na stanowisku słonecznym i osłoniętym. Cięcie pod koniec kwitnienia polega na skróceniu pędów, aby zachować piękny pokrój.

Warto wiedzieć: wzrost korzeni jest zahamowany w małej donicy, co sprzyja kwitnieniu. Z kolei w dużej donicy korzenie rozwijają się intensywniej kosztem kwitnienia.