Amaryllis belladonna Alba - Amarylis

Amarylis 'Alba' to biała forma amarylisu, dość rzadka w uprawie i znacznie mniej rozpowszechniona w naturze niż forma różowa. Ta roślina cebulowa, pochodząca z równin południowej Afryki, jest dobrze przystosowana do ogrodów o ciepłym, osłoniętym stanowisku, gdzie znajduje warunki zbliżone do swojego preferowanego klimatu. Jej białe, pachnące kwiaty, przypominające lilie, pojawiają się pod koniec lata na mocnych łodygach kwiatostanowych. Ulistnienie w formie długich taśm, przypominające liście agapantów, wyrasta z ziemi jesienią i zanika pod koniec wiosny, przed nadejściem suszy letniej. W ogrodzie sadź ten amarylis na rabacie lub na słonecznych obrzeżach rabat. W naszych bardzo chłodnych lub bardzo wilgotnych latem regionach uprawa w donicach jest niezbędna.

Amaryllis belladonna, nazywany również Brunsvigia rosea lub amarylisem, pochodzi z łąk regionu Przylądka w Afryce Południowej. Lata są tam suche, a zimy łagodne i deszczowe. Jest to roślina z rodziny amarylkowatych lub liliowatych, zależnie od klasyfikacji. W zależności od źródeł i wilgotności gleby zimą jej cebula może znosić krótkotrwałe spadki temperatury do około -12 °C. 'Alba' różni się od formy typowej wyłącznie białymi kwiatami. Roślina ta ma dużą, brązową cebulę w kształcie butelki, która służy jej jako organ spichrzowy podczas letniego okresu spoczynku. Kwitnienie przypada przed pojawieniem się liści, zwykle pod koniec sierpnia. Z podłoża wyrastają cylindryczne, ciemne pędy kwiatostanowe o wysokości 60–70 cm. Każdy z nich wytwarza od 4 do 6, a czasem nawet 8 pachnących kwiatów o średnicy od 8 do 10 cm. Składają się one z 6 grubych i mięsistych tepali. Ich barwa jest śnieżnobiała do kremowobiałej, a środek kwiatu jest żółty i otacza pęk długich pręcików ze złocistożółtymi pylnikami. Ułożone parami, ściśle obok siebie, tworzą wyjątkową kompozycję. Pod koniec kwitnienia, między wrześniem a październikiem, liście wyrastają z ziemi. Tworzą kępę o wysokości i szerokości 30–40 cm, złożoną z długich, wąskich, równowąskich, miękko przewieszających się liści o lśniącym zielonym kolorze. Liście amarylisu zasychają, a następnie zanikają, gdy roślina wchodzi w okres spoczynku, między majem a czerwcem. O tej porze roku suche podłoże sprzyja zdrowiu cebuli i jej kwitnieniu w następnym roku. Z czasem cebula wytwarza cebule przybyszowe, dzięki czemu roślina może tworzyć kolonie. Wszystkie części amarylisu są trujące po spożyciu.

Amarylis 'Alba' nie potrzebuje towarzystwa innych roślin, aby w pełni ukazać swoje oczywiste piękno. Posadź go między niewielkimi krzewami lub bylinami, które zamaskują jego zanikające latem ulistnienie: niskie astry, bodziszki czerwone i santoliny ozdobią również jego nieco sztywne pędy kwiatostanowe pod koniec lata. Posadź go najlepiej na słońcu, niezbyt daleko od domu, aby w pełni cieszyć się jego urodą i subtelnym zapachem. Amarylis udaje się w otwartym gruncie wyłącznie w regionach, gdzie zima jest łagodna, a lato suche lub bardzo suche. Wszędzie indziej zapewnij mu ładną donicę, która ochroni go przed nadmierną wilgocią latem, a także przed silnymi mrozami zimą.

Warto wiedzieć: nie należy mylić Amaryllis belladonna z hippeastrum, nazywanym amarylisem wskutek błędu językowego, którego źródła sięgają XVIII wieku. To sam Linneusz użył tej nazwy do określenia gatunku amerykańskiego. Tymczasem nazwa ta była już stosowana w odniesieniu do gatunku południowoafrykańskiego. Umownie zachowano nazwę Amaryllis dla obu roślin. Aby je odróżnić, do pierwszej dodaje się określenie Hippeastrum, a do drugiej Belladonna. Trzeba przyznać, że obie zasługują na tę nazwę: Amaryllis oznacza „lśniący”, a w klasycznej literaturze greckiej roślina ta stała się bohaterką sielankowego poematu, w którym piękna pasterka Amaryllis umiera z miłości, która stanie się dla niej dostępna dopiero po zadaniu straszliwej rany. Z jej krwi wyrosną wspaniałe pęki czerwonych kwiatów. Od tamtej pory określenie to jest synonimem wyniosłego piękna.