Dracunculus vulgaris - Drakunkulus zwyczajny

Dracunculus vulgaris, zwany także drakunkulusem zwyczajnym, zwyczajnym małym smokiem lub obrazkami wężowymi, to spektakularna roślina bulwiasta o złowrogim uroku, której kwitnienie zachwyca, zarówno wyglądem ogromnego kielicha z purpurowego aksamitu, jak i szkodliwą wonią. Znaturalizowany w ciepłych, śródziemnomorskich regionach, gdzie rośnie bez żadnej pielęgnacji, zarówno na kamienistych terenach, jak i pod drzewami liściastymi, ten krewniak obrazków jest prawdziwą ciekawostką roślinną, którą można uprawiać także w ogrodzie położonym dalej na północ, zapewniając zimą dobrą ochronę bryle korzeniowej. Zarówno w otwartym gruncie, jak i w donicach pamiętaj, aby umieścić go w dobrze widocznym miejscu, ale nie na drodze wiatru, który kierowałby jego zapach w stronę twoich gości!

Dracunculus vulgaris należy do rodziny obrazkowatych. Jest to wieloletnia roślina zielna pochodząca ze wschodniej części regionu śródziemnomorskiego, a dokładniej z obszaru rozciągającego się od Albanii przez Kretę po Turcję. Występuje także we Włoszech, w południowej Francji i na Korsyce, a nawet w Afryce Północnej. Osiągana wysokość drakunkulusa zwyczajnego zależy od warunków uprawy i może wynosić od 60 cm do 1,50 m.

Z okrągłej, spłaszczonej bulwy w lutym lub marcu wyrasta pęd pokryty wzorem w ciemnozielone, jasnozielone i brunatnoczarne prążki, który szybko się wydłuża i grubieje. To właśnie wzór zdobiący pęd nadał roślinie nazwę drakunkulusa. Pęd, mniej lub bardziej rozgałęziony, wytwarza duże, trójkątne liście o szerokości 40–45 cm, podzielone na 5–15 klap o błyszczącej, ciemnozielonej barwie, czasem nakrapianych na biało. W maju i czerwcu, gdy liście zaczynają zasychać, na szczycie pędu tworzy się kwiatostan. Przybiera on kształt dużego, wydłużonego zielonego kielicha o falistych, odgiętych brzegach w purpurowym kolorze. Jego długość wynosi od 15 cm w pierwszym roku do 50–60 cm u starszej rośliny, ale może przekroczyć 1 m, jeśli roślina rośnie w głębokiej i bardzo żyznej glebie. Kielich stopniowo się rozwija, odsłaniając wspaniałe, aksamitne wnętrze w barwie purpurowoczerwonej aż po bardzo ciemny burgund. Pośrodku wznosi się duża kolumna zwana kolbą, niemal czarna. Kolba stanowi miejsce osadzenia drobnych kwiatów: męskich w górnej części, a żeńskich na samym dole. Kwiaty żeńskie dojrzewają przed męskimi i to one wydzielają zapach padliny, dopóki nie zostaną zapłodnione. Później „zapach” zanika. Zapylanie jest krzyżowe. Dokonują go muchy i chrząszcze, które przenoszą dojrzały pyłek z innej pochwy kwiatostanowej na kwiaty żeńskie pierwszej. Zaokrąglone owoce o jaskrawopomarańczowej barwie są trujące. Roślina rozmnaża się także przez małe bulwy, które tworzą się wokół bulwy macierzystej. Latem przechodzi w stan spoczynku, dzięki czemu unika suszy i letnich upałów.

Dawniej na wsi w południowej Francji nazywano go wężowymi obrazkami i umieszczano przy drzwiach wejściowych (!), być może po to, aby odpędzał złe duchy albo na jakiś czas odstraszał od domu żmije i niepożądanych gości... Zalecamy posadzenie drakunkulusa zwyczajnego niedaleko domu, ponieważ jego spektakularne kwitnienie, osłonięte ciemnym aksamitem, w pełni na to zasługuje, trzeba jednak uwzględnić kierunek dominujących wiatrów. Posadź bulwę głęboko w glebie, lepiej zniesie chłód, nawet do -10°C, jeśli zimą rozłożysz na jej bryle korzeniowej grubą warstwę ściółki. Dracunculus vulgaris sadzi się u stóp drzew liściastych, przy murze lub na naturalistycznej rabacie w towarzystwie wilczomleczy, akantów i pstrolistnego bluszczu wykorzystywanego jako roślina okrywowa...