Narcissus pseudonarcissus - Narcyz trąbkowy

Żonkil, czyli Narcissus pseudonarcissus, nazywany niekiedy fałszywym narcyzem, to prawdziwy żonkil, który często spotyka się w dużych koloniach na łąkach i w lasach. Wiosną na każdej łodydze wznosi pojedynczy, duży, pochylony kwiat, złożony z rurkowatej korony w jaskrawym żółtym kolorze, otoczonej dużym, kremowobiałym okwiatem. Kwiat jest bardzo trwały — utrzymuje się około 3 tygodni — i wydziela ciężki, mniej lub bardziej wyczuwalny zapach o rzeczywistych właściwościach narkotycznych. Ta roślina cebulowa, spotykana we wszystkich naszych regionach i kryjąca się pod wieloma nazwami, łatwo naturalizuje się i bardzo łatwo uprawia w zwykłej glebie ogrodowej, raczej świeżej, nawet gliniastej.

We Francji narcyz, czyli Narcissus poeticus, ma białe kwiaty z małą pomarańczową koroną, pachnie i rośnie głównie na podmokłych łąkach; żonkil, określany jako Narcissus pseudonarcissus, to żółty narcyz z dużą trąbką, pozbawiony wyczuwalnego zapachu, rosnący w rozległych koloniach na pastwiskach, od północy po południe kraju. Wszystkie te zielne rośliny cebulowe należą do rodziny amarylkowatych. Żonkil ma dużą, jajowatą cebulę, która wiosną wytwarza przyziemną kępę płaskich, mięsistych, jasnozielonych liści przypominających wstążki. Roślina jest dość zmienna i w zależności od nasłonecznienia oraz rodzaju gleby przybiera mniej lub bardziej zwarty pokrój, a także wytwarza mniej lub bardziej wysoką łodygę kwiatową. Kwitnienie przypada zazwyczaj na kwiecień, ale czasami rozpoczyna się już w styczniu i trwa do maja. Każda cebula wytwarza łodygę o wysokości od 20 do 40 cm, zakończoną pojedynczym, dwubarwnym kwiatem w kolorze kremowobiałym i jaskrawożółtym, o szerokości od 5 do 6 cm. Jego zapach, który wydaje się nieobecny, jest w rzeczywistości intensywny i bardzo lotny, dzięki czemu z łatwością dociera do ośrodków receptorowych w naszym mózgu.

Narcissus pseudonarcissus sadzi się w dużych grupach, w nieco dzikiej części ogrodu albo u stóp drzew i krzewów liściastych. Właśnie wtedy, jak w słynnym angielskim poemacie Williama Wordswortha „The Daffodils”, w pełni pokażą swoje walory:

„I widziałem, jak tysiące narcyzów, pochylając smukłe łodygi, tańczyło na wietrze”.

Niewymagający żonkil rośnie w każdej dobrze przepuszczalnej i spulchnionej, próchnicznej glebie, jednak gorzej radzi sobie w podłożu zbyt wilgotnym lub nadmiernie kwaśnym. Wśród narcyzów wybór odmian jest tak duży, że można cieszyć się ich kwiatami przez trzy miesiące wiosną, ani przez chwilę się nimi nie nudząc. Łączy je łatwe naturalizowanie się, zamiłowanie do żółtej i białej barwy oraz często wydzielany delikatny zapach. To wystarczające powody, by sadzić je w dużych kępach, liczących co najmniej 20 cebul, dla wzmocnienia efektu. W naturalnie wyglądających rabatach połącz narcyzy ze śnieżnikami i hiacyntami, a także z wczesnymi tulipanami botanicznymi, niezapominajkami, bratkami lub przylaszczkami.