Allium rotundum - Czosnek kulisty

Czosnek ozdobny Allium rotundum subsp. jajlae, nazywany również czosnkiem o fioletowych kwiatach lub czosnkiem kulistogłówkowym, to dość wysoki czosnek ozdobny, intensywnie wybarwiony od malinowej po rubinową czerwień, który przyciąga wszystkie spojrzenia w ogrodzie. Z wyglądu przypomina czosnek wężowy (Allium scorodoprasum), ale ta roślina cebulowa rozrasta się w duże kolonie i nie wytwarza cebulek powietrznych w kwiatostanie. Jej gęste, wydłużone kwiatostany mają postać baldachów złożonych z drobnych, purpurowych, gwiazdkowatych kwiatów z różową obwódką, osadzonych na nierównej długości szypułkach. Rozwijają się na sztywnej, odpornej na wiatr łodydze. To niezwykła roślina na rabaty, a jej kwiaty pięknie prezentują się w bukietach.

Allium rotundum to roślina należąca do rodziny liliowatych lub amarylkowatych, zależnie od przyjętej klasyfikacji. Gatunek występuje na rozległym obszarze rozciągającym się od Hiszpanii przez Maroko aż po Iran i zachodnią Rosję. Nazwa podgatunku jajlae jest kontrowersyjna, ponieważ niektóre oficjalne źródła uznają go za synonim Allium rotundum. Dawna nazwa to Allium scorodoprasum subsp. rotundum. Ten czosnek rośnie naturalnie we Francji, na poboczach dróg i na uprawianych polach we wschodniej części kraju oraz w cieplejszych regionach, a także w Lotaryngii, Alpach Nadmorskich, Pirenejach Wschodnich i na Korsyce. To roślina cebulowa światłolubna, preferująca raczej suche, wapienne, gliniaste i piaszczysto-gliniaste gleby ubogie w materię organiczną (próchnicę, kompost).

Ten czosnek ozdobny wytwarza do 50 niewielkich, jajowatych cebul i cebulek podziemnych, dzięki czemu tworzy efektowne kępy. Każda cebula wiosną wytwarza sztywną, cylindryczną, obficie ulistnioną do połowy łodygę. Pachnące liście przypominające trawę są równowąskie, płaskie i gładkie, osiągają do 40 cm długości. Są jadalne i wykorzystywane w kuchni greckiej na Krymie. Kwitnienie, odwiedzane przez owady zapylające, przypada na okres od maja do początku lipca, zależnie od klimatu. Łodygi kwiatowe wznoszą się na wysokość 60–80 cm nad ziemię, zależnie od warunków uprawy. Każda z nich wytwarza kwiatostan o nieregularnym, owalnym kształcie, otoczony błoniastymi podsadkami. Kwiatostan składa się ze 100–200 drobnych, gwiazdkowatych kwiatów ściśle przylegających do siebie. Każdy dzwonkowaty kwiat osiąga do 7 mm średnicy. Płatki są purpurowoczerwone, z jasnoróżową obwódką. Szypułki kwiatowe są nierównej długości: u dołu kwiatostanu są krótsze i odgięte. Ulistnienie żółknie, a następnie zanika po kwitnieniu, co stanowi dobre przystosowanie do gorących i suchych warunków lata. Roślina rozmnaża się głównie przez wytwarzanie licznych cebulek.

Dość łatwy w uprawie Allium rotundum subsp. jajlae dobrze rośnie w każdym rodzaju gleby wilgotnej w okresie wegetacji, ale zawsze dobrze przepuszczalnej. Uwielbia pełne słońce. Uprawiany na rabacie lub obrzeżu rabaty, może być również sadzony w doniczce, aby cieszyć się jego pięknym kwitnieniem na balkonie lub tarasie. Udekoruj swoje bukiety jego świeżymi lub suszonymi kwiatami, które nadadzą im barwny i niecodzienny akcent. Posadź go w grupach po 5 sztuk, które umieścisz między średniej wysokości trawami, wysokimi, delikatnymi bylinami, takimi jak fenkuł, lub w pobliżu żarnowców. Wspaniale zaprezentuje się na kwietnej łące w towarzystwie maków polnych i maków, czarnuszek oraz innych chabrów. Aby uzyskać spektakularny efekt graficzny, połącz go z bukszpanami przyciętymi w kule. Ten czosnek można również posadzić w warzywniku, aby wzbogacić zapas kwiatów ciętych.

Mała ogrodnicza wskazówka: posadź kilka czosnków ozdobnych między truskawkami, aby chronić je przed chorobami grzybowymi. Rośliny wprowadzą też trochę pięknego kwitnienia, którego czasem brakuje wśród warzyw.