Irys holenderski Golden Harvest

Kosaciec holenderski Iris (x) hollandica 'Golden Harvest' to odmiana kosaćca holenderskiego o słonecznej barwie, niemal czysto żółtej. Ten kosaciec bulwiasty kwitnie przez 2–3 tygodnie, mniej lub bardziej wcześnie wiosną, zależnie od klimatu. Wyrafinowane, barwne, stylizowane kwiaty kosaćców holenderskich wyróżniają się elegancją w ogrodzie, ale także w bukietach. Są to mrozoodporne rośliny cebulowe, których uprawa nie sprawia trudności w żadnym z naszych regionów. Potrzebują jedynie słońca i żyznej, dobrze przepuszczalnej gleby. 

Kosacećce holenderskie, czyli kosaćce bulwiaste, mają podziemny organ spichrzowy w postaci cebuli, a nie kłącza, jak ich słynni kuzyni Iris germanica, czyli kosaćce bródkowe. Należą do tej samej rodziny botanicznej co te ostatnie, czyli kosaćcowatych, ale różnią się od nich także brakiem „bródek” – tych pięknych, małych, aksamitnych i barwnych języczków, które znajdują się na opadających działkach kielicha kosaćców bródkowych. Pierwsze kosaćce Iris (x) hollandica nigdy nie występowały dziko na terenie Holandii, lecz powstały w wyniku krzyżowania 2 głównych gatunków botanicznych: Iris filifolia, czasami mylonego z podobnym do niego Iris xyphium, obu pochodzących z Hiszpanii i Afryki Północnej, oraz Iris tingitana z Tangeru i północnego Maroka. Genealogia holenderskich mieszańców bywa niejasna, ale rezultat jest zawsze zachwycający. Ich kwiaty, nieco zbyt rzadko wykorzystywane w ogrodach, są bardzo cenione we florystyce. 

Kosaciec holenderski Golden Harvest z czasem tworzy wyprostowaną i bardzo wąską kępę o wysokości 55–60 cm w okresie kwitnienia, a ta bylina może teoretycznie rozprzestrzeniać się bez ograniczeń dzięki wytwarzaniu cebulek potomnych. Ta odmiana zazwyczaj kwitnie w maju i czerwcu (już od marca i kwietnia w cieplejszych regionach), przez 2–3 tygodnie, na cienkich, ale odpornych na wiatr łodygach. Jej kwiaty osadzone pojedynczo lub po 2 na łodydze, o średnicy 8–10 cm, są stosunkowo delikatne w porównaniu z kwiatami Iris germanica, ale bezsprzecznie eleganckie. Mają bardzo jednolitą, intensywnie żółtą barwę. Każdy kwiat składa się z 3 wyprostowanych, zwężających się, półprzezroczystych i niewielkich płatków. Pod tą trójką znajdują się 3 niemal poziome płatki, ściśle związane z ząbkowanymi na brzegach płatkowatymi słupkami, ułożone naprzemiennie. Są szersze, łopatkowate, u nasady pokryte ciemnożółtym nalotem. Każdy kwiat może utrzymywać się 5–7 dni, nawet w wazonie. Cebula jest okrągła, ma 2–3 cm szerokości i jest pokryta włóknistą, różowobeżową suchą łuską okrywającą. Wytwarza kilka równowąskich, cienkich i skórzastych liści, nieco przypominających liście trawy, o lekko sinozielonej barwie, często delikatnie prążkowanych i złożonych wpół w kierunku podłoża. Pojawiają się często jesienią, utrzymują się krócej lub dłużej zależnie od surowości zimy, a latem zasychają, w okresie spoczynku. 

Mniej znane i rzadziej wykorzystywane przez ogrodników niż kosaćce bródkowe, kosaćce holenderskie są jednak łatwe w uprawie, niezaprzeczalnie eleganckie i obojętne na dzikie chwasty, którym trudno wniknąć w ich bardzo pionowe kępy. Posadź je w grupach po 10–20 cebul jednej odmiany: będą powracać z roku na rok, oferując coraz więcej szlachetnych i radosnych kwiatów, które dobrze komponują się z wiosennym kwitnieniem krzewów. Pięknie prezentują się także posadzone wśród bylin, takich jak piwonie i liliowce, które zasłonią ich brak latem, gdy rośliny znajdują się w stanie spoczynku. Ich śródziemnomorskie pochodzenie zapewnia im doskonałe przystosowanie do letniej suszy. Na koniec zetnij ich kwiaty, aby stworzyć bukiety z różami, obrazkami, liliami, a nawet późnymi tulipanami. Wszystkie kosaćce potrzebują słonecznego stanowiska, aby obficie kwitnąć. Zapewnij im co najmniej pół dnia pełnego słońca.