Irys holenderski Purple Sensation

Kosaciec holenderski 'Purple Sensation' daje osobie, która podziwia jego stylizowany kwiat w czerwcowym słońcu, intensywne wrażenie ciemnego fioletu wpadającego w purpurę, ożywionego akcentem jaskrawej żółci na działkach kielicha. Eleganckie kwiaty tego kosaćca holenderskiego rzeczywiście drgają w świetle, otoczone delikatnymi, równowąskimi liśćmi układającymi się w wstęgi. Rzeźbiarskie, intensywnie wybarwione kwiaty kosaćców holenderskich wyróżniają się elegancją w ogrodzie, ale także w bukietach. Ich uprawa nie sprawia trudności na pełnym słońcu, w żyznej i dobrze przepuszczalnej glebie.

Kosaćce holenderskie, czyli kosaćce bulwiaste, mają pod ziemią organ spichrzowy w postaci cebuli, a nie kłącza, jak ich słynni kuzyni – kosaćce bródkowe, czyli Iris germanica. Należą do tej samej rodziny botanicznej co one, kosaćcowatych, ale różnią się także brakiem „bródek” – tych pięknych, drobnych, puszystych i barwnych języczków, które znajdują się na opadających działkach kielicha kosaćców bródkowych. Pierwsze kosaćce holenderskie nigdy nie występowały dziko na terenie Holandii, lecz powstały ze skrzyżowania dwóch głównych gatunków botanicznych: Iris filifolia, czasami mylonego z podobnym do niego Iris xiphium – oba pochodzą z Hiszpanii i Afryki Północnej – oraz Iris tingitana z Tangeru i północnego Maroka. Genealogia holenderskich mieszańców bywa niejasna, ale rezultat jest zawsze zachwycający. Ich kwiaty, nieco zbyt rzadko wykorzystywane w ogrodach, są bardzo cenione we florystyce.

Odmiana 'Purple Sensation' z czasem tworzy wyprostowaną i bardzo wąską kępę, osiągającą w okresie kwitnienia 60 cm wysokości – idealną do sadzenia na rabatach z bylinami. Roślina teoretycznie może rozrastać się bez ograniczeń dzięki wytwarzaniu podziemnych cebulek. Odmiana kwitnie późną wiosną, zazwyczaj w czerwcu, przez 2–3 tygodnie, na łodygach odpornych na wiatr. Jej pojedyncze kwiaty lub kwiaty zebrane po 2 na łodygach, osiągające do 10 cm średnicy, są stosunkowo delikatne w porównaniu z kwiatami kosaćców bródkowych, ale niezaprzeczalnie eleganckie. Każdy kwiat składa się z 3 wyprostowanych, zwężających się, półprzezroczystych i niewielkich płatków. Pod tą trójką znajdują się 3 lekko opadające płatki, ściśle związane z ząbkowanymi na brzegach, petaloidalnymi słupkami, ułożonymi w układzie kwinkunksowym. Są nieco szersze, lekko łopatkowate i ozdobione plamą w bardzo intensywnym żółtym kolorze. Każdy kwiat może utrzymywać się przez 5–7 dni, także w wazonie. Cebula jest okrągła, ma 2–3 cm szerokości i jest pokryta suchą łuską okrywającą w różowobeżowym kolorze. Wytwarza kilka cienkich, skórzastych, równowąskich liści, nieco przypominających liście trawy, o sinozielonej barwie, często delikatnie prążkowanych i złożonych wpół ku ziemi. Pojawiają się często jesienią, utrzymują się mniej lub bardziej długo zależnie od surowości zimy, a latem zasychają, w okresie spoczynku.

Kosaćce holenderskie są mniej znane i rzadziej wykorzystywane przez ogrodników niż kosaćce bródkowe, a mimo to łatwo je uprawiać w żyznej, lekkiej glebie. Zachwycają niezaprzeczalną elegancją, a zarazem nie przeszkadzają im dzikie rośliny, którym trudno wniknąć w ich bardzo pionowe kępy. Posadź je w grupach po 10–20 cebul tej samej odmiany – będą powracać z roku na rok, oferując coraz więcej szlachetnych i radosnych kwiatów, które dobrze komponują się z wiosennym kwitnieniem krzewów ozdobnych. Pięknie prezentują się także wśród bylin, takich jak piwonie i liliowce, które latem zamaskują ich nieobecność, gdy znajdują się w stanie spoczynku. Ich śródziemnomorskie pochodzenie zapewnia im doskonałą odporność na letnią suszę. Na koniec zetnij ich kwiaty i przygotuj bukiety z różami, obrazkami, liliami, a nawet późnymi tulipanami. Wszystkie kosaćce potrzebują słonecznego stanowiska, aby obficie kwitnąć. Zapewnij im co najmniej pół dnia pełnego słońca dziennie.