Irys holenderski Sapphire Beauty

Kosaciec holenderski 'Sapphire Beauty' to klasyczna odmiana kosaćca holenderskiego o naprawdę bardzo niebieskich kwiatach. Ten kosaciec cebulowy pod koniec wiosny przez 2–3 tygodnie wytwarza duże, intensywnie wybarwione kwiaty o stylizowanym kształcie, które wyróżniają się elegancją zarówno w ogrodzie, jak i w bukietach. 'Sapphire Beauty' ma niebieskie płatki, których spód jest tylko delikatnie muśnięty fioletem indygo. Na środku każdego działka kielicha widnieje piękna plama w kolorze złocistożółtym, otoczona wąskim białym obrzeżeniem. 

Kosaćce holenderskie, czyli kosaćce cebulowe, mają podziemny organ spichrzowy w postaci cebuli, a nie kłącza, jak ich słynni kuzyni – kosaćce bródkowe, czyli Iris germanica. Należą do tej samej rodziny botanicznej co one – kosaćcowatych – ale różnią się także brakiem „bródek”, czyli pięknych, drobnych, puszystych i barwnych wyrostków, które znajdują się na opadających działkach kielicha kosaćców bródkowych. Pierwsze kosaćce (x) hollandica nigdy nie występowały dziko na terenie Holandii. Powstały ze skrzyżowania dwóch głównych gatunków botanicznych: Iris filifolia, czasami mylonego z podobnym do niego Iris xyphium, obu pochodzących z Hiszpanii i Afryki Północnej, oraz Iris tingitana z Tangeru i północnego Maroka. Pochodzenie mieszańców holenderskich bywa niejasne, ale efekt jest zawsze zachwycający. Ich kwiaty, w ogrodach wykorzystywane nieco zbyt rzadko, są bardzo cenione we florystyce. 

Odmiana 'Sapphire Beauty' z czasem tworzy wyprostowaną i bardzo gęstą kępę, osiągającą w czasie kwitnienia wysokość 50–55 cm. Ta bylina rozrasta się teoretycznie bez ograniczeń dzięki wytwarzaniu cebulek przybyszowych. Odmiana kwitnie pod koniec wiosny, zazwyczaj w maju i czerwcu, przez 2–3 tygodnie, na łodygach odpornych na wiatr. Jej pojedyncze kwiaty lub kwiaty zebrane po 2 na łodydze, osiągające do 10 cm średnicy, są stosunkowo delikatne w porównaniu z kwiatami kosaćców bródkowych, ale bezdyskusyjnie eleganckie. Każdy kwiat składa się z 3 wyprostowanych, zwężających się, półprzezroczystych i niewielkich płatków. Pod tą trójką rozwijają się naprzemiennie 3 działki kielicha, początkowo wyprostowane, następnie opadające na końcach, ściśle związane z ząbkowanymi na brzegach słupkami płatkowatymi. Są nieco szersze, lekko łopatkowate i ozdobione piękną, bardzo intensywnie żółtą plamą. Każdy kwiat może utrzymywać się przez 5–7 dni, także w wazonie. Cebula jest okrągła, ma 2–3 cm szerokości i jest pokryta suchą, włóknistą łuską okrywającą w różowawobeżowym kolorze. Wytwarza kilka równowąskich, cienkich i skórzastych liści, nieco przypominających liście trawy, o lekko sinozielonej barwie. Liście są często delikatnie prążkowane i złożone na pół w kierunku podłoża. Pojawiają się zwykle jesienią, utrzymują się krócej lub dłużej w zależności od surowości zimy, a latem zasychają w okresie spoczynku.

Mniej znane i rzadziej wykorzystywane przez ogrodników niż kosaćce bródkowe, kosaćce holenderskie są jednak łatwe w uprawie na żyznej i lekkiej glebie. Zachwycają niezaprzeczalną elegancją, a także nie przeszkadzają im dzikie rośliny, które mają trudności z wnikaniem w ich bardzo wyprostowane kępy. Posadź je w grupach po 10–20 cebul tej samej odmiany, a będą powracać co roku, oferując coraz więcej szlachetnych i radosnych kwiatów, które dobrze komponują się z wiosennym kwitnieniem krzewów ozdobnych. Świetnie wyglądają także w towarzystwie czosnków ozdobnych, posadzone wśród bylin, takich jak maki kalifornijskie, piwonie i liliowce, które latem zasłonią ich zasychające liście, gdy rośliny będą w stanie spoczynku. Ich śródziemnomorskie pochodzenie zapewnia im doskonałe przystosowanie do letniej suszy. Ich kwiaty możesz także ścinać do bukietów z różami, obrazkami, liliami, a nawet późnymi tulipanami. Wszystkie kosaćce potrzebują słonecznego stanowiska, aby obficie kwitnąć. Zapewnij im co najmniej pół dnia pełnego słońca.