Agave parrasana

Agawa parrasana (synonim Agave wislizeni subsp. parrasana) to szczególnie ozdobny meksykański gatunek o dobrej mrozoodporności. Nazywana agawą kapuścianą, rzeczywiście tworzy efektowną rozetę o regularnym, zaokrąglonym, geometrycznym kształcie. Szerokie liście zachodzą na siebie, tworząc bardzo gęsty i przyjemny dla oka układ. W zależności od egzemplarza ich barwa waha się od sinozielonej po intensywnie niebieską. Ta niewielka agawa rośnie powoli. Łatwa w uprawie w doniczce lub pojemniku na balkonie albo tarasie, może być również sadzona w gruncie w wielu regionach, ponieważ jest mrozoodporna do około -14°C w bardzo dobrze przepuszczalnej glebie. To niezwykle piękny gatunek, który warto odkryć i posadzić na stanowisku w pełni nasłonecznionym.

Agawy należą do rodziny agawowatych, obejmującej ponad 600 gatunków i około 20 rodzajów, z których wiele ma walory ozdobne (jukka, kordylina, sansewieria, Nolina...). Ta górska agawa pochodzi z północnego Meksyku, gdzie rośnie na wysokości od 1500 do 2500 m, stąd jej dobra mrozoodporność pozwalająca jej znosić krótkotrwałe, suche mrozy sięgające około -14°C. Występuje tam w pełnym słońcu, na całkowicie suchych skałach górujących nad pustynnymi obszarami.
Rosnąca powoli agawa parrasana początkowo wytwarza liście dłuższe niż szersze, dość podobne do liści innych agaw. Po około 5 latach liście stają się szersze, a rozeta przybiera charakterystyczny wygląd, któremu gatunek zawdzięcza swoją zwyczajową nazwę agawy kapuścianej. W rzeczywistości, ponieważ liście są zaostrzone na końcach, efekt wizualny przypomina raczej karczocha... Początkowo młode liście są wyprostowane pionowo, a następnie stopniowo rozchylają się, zachowując przy tym dość zamknięty kąt. Nadaje to gatunkowi jego wyjątkowy pokrój. Blaszki liściowe, uzbrojone w mocne kolce, są tak ciasno stłoczone w centralnym pąku, że ich ząbki odciskają się na stykających się z nimi liściach. Gdy liście się rozchylają, wzór kolców pozostaje na nich wyraźnie odciśnięty, tworząc białe marmurkowe desenie na niebieskawej powierzchni liścia. Bardzo efektowne, te czerwonawoszare kolce często przybierają kształt łukowaty lub falisty. W wieku dojrzałym ta agawa rzadko przekracza 60 cm średnicy, co ułatwia jej uprawę w doniczce w regionach, gdzie zbyt mroźne zimy wymagają przeniesienia jej do wnętrza.
Kwitnienie pojawiające się latem po wielu latach przybiera postać ogromnego pędu kwiatostanowego, imponującego mimo niewielkich rozmiarów tej agawy. Osiągający od 4 do 6 m wysokości pęd o średnicy przekraczającej 10 cm rozgałęzia się na końcu w wiechy skupiające czerwone kwiaty, które po rozwinięciu zmieniają barwę na żółtą. Jako roślina monokarpiczna agawa ta po kwitnieniu obumiera, wcześniej wytwarzając u podstawy rozety potomne.

To doskonała roślina do miejsc suchych, na płytkie gleby, duże ogrody skalne i ogrody na wapiennych wyżynach. Agawa parrasana w naturalny sposób nada prostemu, mineralnemu i egzotycznemu ogrodowi suchemu architektoniczny charakter, sprawdzi się również na tarasie wystawionym na pełne południowe słońce. Można ją uprawiać w wielu regionach, a jej wyjątkowa architektoniczna forma dobrze komponuje się z prostotą dzikich traw, takich jak ostnica peruwiańska lub ostnica olbrzymia. W jej towarzystwie można również posadzić opuncje (opuncja), z których niektóre są wyjątkowo mrozoodporne. Piękny egzemplarz jukki dziobatej o idealnie kulistym pokroju będzie również doskonałym uzupełnieniem egzotycznej rabaty. Aby dodać kompozycji oryginalności, wybierz Cylindropuntia imbricata – niezwykłą opuncję o cylindrycznych segmentach, a nie spłaszczonych kladodiach jak u innych opuncji. Z każdym rokiem rozgałęzia się coraz bardziej i zachwyca różowofioletowymi kwiatami z żółtym środkiem.

Agawa jest również rośliną jadalną. W Meksyku wytwarza się z niej mezcal – napój alkoholowy otrzymywany w wyniku fermentacji bogatego w cukry soku. Wykorzystuje się ją także w tradycyjnej medycynie w Meksyku, Brazylii i Indiach; ma potwierdzone właściwości przeciwgrzybicze. Kwiatostany, bardzo bogate w nektar i pyłek, przyciągają liczne owady zapylające.