Geranium maderense - Bodziszek maderski

Geranium maderense to niezwykle osobliwy gatunek botaniczny pochodzący, jak sugeruje jego nazwa, z wyspy Madera. Jest to krótkowieczna, ale niezwykle efektowna bylina: pokryta dużymi, błyszczącymi i głęboko powcinanymi liśćmi, stabilizuje się, opierając ogonki liściowe na podłożu, podczas gdy wiosną pojawia się jej obfite kwitnienie w pięknym, świeżym odcieniu różu, zebrane w szerokie bukiety osiągające wysokość ponad 1 m nad ziemią. To bardzo ozdobna, lecz wrażliwa na mróz roślina, którą w otwartym gruncie warto uprawiać tylko w cieplejszych regionach. Ogrodnicy z chłodniejszych regionów posadzą ją w dużej donicy na tarasie w ciepłej porze roku, a zimą przeniosą ją w miejsce nieprzemarzające.

Geranium maderense, należący do rodziny bodziszkowatych, jest jednym z 4 wieloletnich gatunków botanicznych endemicznych dla wysp Madery i Wysp Kanaryjskich, na których panuje ciepły, umiarkowany, lecz nieco wilgotny klimat. Pozostałe to Geranium reuteri, G. rubescens oraz G. palmatum, który bardzo przypomina naszego G. maderense, ale jest prawdziwie wieloletni i bardziej odporny na chłód. Omawiany tu gatunek maderense pochodzi z lasów wawrzynolistnych wyspy Madery, czyli z zachowanego pierwotnego lasu wawrzynolistnego Madery, gdzie jest obecnie zagrożony wyginięciem. W cieplejszych regionach zadomowił się również poza miejscem pochodzenia.

Jest to roślina monokarpiczna, czyli taka, która żyje tylko po to, by zakwitnąć jeden raz, a następnie obumiera. Choć czasami uważa się ją za dwuletnią, bodziszek z Madery może w rzeczywistości żyć 3 lub 4 lata, zanim zakwitnie i zapewni przetrwanie gatunku, wytwarzając liczne nasiona. W dojrzałym wieku i w czasie kwitnienia roślina może przekroczyć 1 m wysokości i osiągnąć 80 cm szerokości. Tworzy pień, który stopniowo wydłuża się wraz z pojawianiem się obfitego, błyszczącego i wspaniale powcinanego ulistnienia. Liście zwisające są żywo zielone i osadzone na ciemnoczerwonych ogonkach liściowych, za pomocą których roślina opiera się na podłożu. Od lutego do czerwca, zależnie od klimatu, pojawiają się efektowne kwiatostany, złożone z kilkuset drobnych, miseczkowatych, różowych kwiatów o średnicy od 2 do 4 cm. Każdy kwiatostan, osiągający szerokość do 1 m, jest osadzony na fioletowym, owłosionym pędzie kwiatostanowym. Kwiaty mają świeży, delikatny różowy kolor, z ciemniejszym unerwieniem i fioletowym gardłem. W zależności od klimatu kwitnienie może sporadycznie trwać aż do jesieni. Kwiaty zapylane przez owady ustępują miejsca długim, zielonym owocom, które w dojrzałości „eksplodują”, uwalniając dużą ilość bardzo drobnych nasion.

Ten wspaniały gatunek będzie uprawiany w otwartym gruncie w regionach, w których przymrozki nie spadają poniżej -4°C. Bardzo dobrze znosi jednak uprawę w donicy, którą przenosi się do jasnego pomieszczenia już po pojawieniu się pierwszych przygruntowych przymrozków i po prostu chroni przed mrozem. Stwórz subtropikalną aranżację przywodzącą na myśl bujną roślinność wysp, łącząc Geranium maderense z Digiplexis, agawami, małymi kordylinami, Melianthus major, żmijowcami, Beschorneria...