Kosaciec bródkowy Amethyst Dancer

Kosaciec bródkowy 'Amethyst Dancer', znany również jako kosaciec bródkowy wysoki, w maju i czerwcu rozwija duże, pachnące, dwubarwne kwiaty. Ich brzoskwiniowo-płowe płatki są mocno pofalowane na brzegach, a purpurowo-bordowe działki kielicha mają lawendowe rozjaśnienia przy krawędziach. Od pomarańczowo zakończonej bródki promieniście rozchodzą się białe żyłki. Kwitnie w połowie sezonu kwitnienia wysokich kosaćców i szybko tworzy piękne kępy. Idealnie nadaje się na rabaty, obrzeża rabat i skarpy.

Kosaciec 'Amethyst Dancer' to bylina kłączowa i caduceuszowa, która od wiosny tworzy wyprostowane kępy. Należy do rodziny irysowatych. Jest jednym z licznych kultywarów uzyskiwanych od stuleci, a jego kontrowersyjne pochodzenie wiąże się z dyskusją na temat liczby chromosomów potencjalnych przodków. Można przyjąć, że kosaćce bródkowe mają pochodzenie europejskie. 'Amethyst Dancer' osiąga 85 cm wysokości w czasie kwitnienia, a z czasem kępa będzie rozrastać się bez teoretycznego ograniczenia, ponieważ kłącza w jej środku będą ogałacać się na rzecz kłączy zewnętrznych. Kosaciec ten ma elegancki, wyprostowany pokrój i tworzy gęstą kępę. Ulistnienie składa się z długich, mieczowatych liści o sinozielonej barwie i wyraźnym unerwieniu. W kwietniu pojawiają się łodygi kwiatowe, które w maju wytworzą kwiaty rozwijające się od wierzchołka ku niżej położonym rozgałęzieniom. Barwa tej rośliny, jak zawsze u kosaćców bródkowych, jest dodatkowo podkreślona przez fakturę płatków i działek kielicha. Warto również zaznaczyć, że kwiaty są bardzo pachnące.

Masz słoneczne, ciepłe i raczej suche latem stanowisko?
To idealne miejsce do sadzenia kosaćców! W cieniu rosną słabo, ale nie kwitną. W Polsce można je uprawiać we wszystkich regionach. Są mrozoodporne i nie wymagają zimowej osłony. Doskonale nadaje się dla nich gleba dobrze przepuszczalna, nawet dość sucha i wapienna. Zbyt wilgotne podłoże sprzyja gniciu kłącza. Sadź je od lipca do września. Kłącza zdążą wtedy wystarczająco urosnąć przed wykopaniem, a następnie wytworzyć nowe korzenie przed zimą. Dla najlepszego efektu posadź je od razu po zakupie. Mniej więcej co 4 lata warto podzielić kosaćce, aby zapewnić im świeżą glebę. Rosną silnie i potrzebują przestrzeni, by prawidłowo się rozwijać i obficie kwitnąć. Sadź je w rozstawie dostosowanej do wielkości i siły wzrostu odmiany: wysokie kosaćce sadzi się mniej więcej co 34–50 cm, czyli 5–10 roślin na metr kwadratowy. W jednobarwnej kompozycji kłącza sadzi się naprzemiennie. Aby uzyskać mieszankę kolorów, ze względów estetycznych najlepiej sadzić w grupach po kilka roślin tej samej odmiany. Zawsze uwzględniaj kierunek wzrostu kłączy, układając je gwiaździście, z pąkami i liśćmi skierowanymi na zewnątrz. Zachowaj odpowiedni odstęp od innych odmian, aby każda z nich miała miejsce do rozwoju.

Sadzenie

Wykop dość szeroki i głęboki dołek. Usyp w nim stożkowaty kopczyk z ziemi, na którym ułożysz kłącze i rozłożysz korzenie. Zasyp korzenie. Kłącze powinno pozostać na powierzchni gleby, lekko z nią zrównane. Nie sadź go w zagłębieniu, ponieważ grozi to gniciem. Weź pod uwagę, że gleba osiądzie, a kosaciec się zagłębi. Na podłożu gliniastym lub wilgotnym pozostaw kłącze nawet nieco wyżej, na niewielkim, kilkucentymetrowym podwyższeniu. Aby ziemia dobrze przylegała do korzeni, lekko ją ubij i obficie podlej tuż po posadzeniu. W razie potrzeby podlej jeszcze 2–3 razy, aż roślina się przyjmie.

Pielęgnacja:

Utrzymuj glebę wolną od chwastów, wykonując płytkie motyczenie i uważając, aby nie uszkodzić kłączy ani korzeni. Chwasty zacieniają kosaćce, zatrzymują wilgoć sprzyjającą gniciu i zapewniają schronienie ślimakom. Usuwaj również suche liście. Jeśli są chore i pokryte plamami o czerwonawych brzegach, charakterystycznymi dla heterosporiozy, spal je. Usuwaj przekwitłe kwiaty.

Do towarzystwa dla kosaćców wybieraj rośliny zgodnie z ich wymaganiami dotyczącymi stanowiska i gleby, ich „przyjaznym” dla kosaćców pokrojem — niskie rośliny lub lekkie ulistnienie — oraz dekoracyjnym uzupełnianiem się pod względem wyglądu i terminu kwitnienia. Na przykład gaury będą lekko zacieniać kosaćce, a przekwitającej rabacie kosaćców zapewnią atrakcyjny wygląd przez całe lato. Pozłotki, podobnie jak kosaćce, zadowolą się suchą i ubogą glebą. Z kosaćcami bardzo dobrze komponują się również pelargonie, szałwie i Libertia. Skarpy i brzegi tarasów oporowych ustabilizuje gęste nasadzenie dawnych odmian diploidalnych, które mogą pozostać na miejscu i wymagają niewielkiej pielęgnacji. Jeśli zależy Ci przede wszystkim na efekcie dekoracyjnym, a dostęp do roślin w celu ich pielęgnacji jest łatwy, możesz wybrać nowocześniejsze odmiany, na przykład kosaćce pośrednie, które są mniej narażone na przewracanie niż odmiany wysokie.

Przy ścianie budynku osłona przed wiatrem pozwala sadzić wysokie kosaćce. Możesz oczywiście posadzić je w pierwszym planie przed odmianami niższymi i wcześniej kwitnącymi.

Obrzeże ogrodowe: można wykorzystać całą gamę kosaćców — od wcześnie kwitnących odmian karłowych o wysokości poniżej 40 cm, aż po wysokie kosaćce przekraczające 75 cm i kwitnące w maju, a także odmiany pośrednie pod względem wysokości i terminu kwitnienia oraz kosaćce określane jako obrzeżowe, średniej wysokości, ale kwitnące równocześnie z odmianami wysokimi. Wysokie kosaćce, szczególnie narażone na wiatr, mogą się pokładać, jeśli nie zostaną podparte.

Obrzeże rabaty: to miejsce dla kosaćców obrzeżowych, ale w zależności od sytuacji także dla odmian karłowych.

Rabata mieszana: można wykorzystać kosaćce o różnej wysokości, dobierając je do dostępnej przestrzeni — na pierwszy plan lub tył rabaty — oraz do wysokości otaczających roślin.

Rabata kosaćców, czyli irysowisko: to raj dla miłośnika kosaćców, w którym wybór i rozmieszczenie odmian — ich kształt, kolor i zapach — odzwierciedlają indywidualny gust. Wykorzystanie całej gamy kosaćców bródkowych pozwala uzyskać wiosną dwa i pół miesiąca kwitnienia. Wybór kosaćców powtarzających kwitnienie zapewni kilka dodatkowych kwiatów pod koniec lata lub jesienią.

Warzywnik można urozmaicić kilkoma kępami lub obrzeżami z kosaćców, ponieważ jest to również tradycyjne miejsce rodzinnej uprawy kwiatów na bukiety.