Papaver alpinum - Mak alpejski

Mak alpejski, po łacinie Papaver alpinum, to gatunek botaniczny, który rośnie dziko w naszych pasmach górskich. Ta niewielka, delikatnie wyglądająca bylina kwitnie latem w piargach i na kamienistych terenach, niekiedy na wysokości znacznie przekraczającej 2000 m. Wyróżniono kilka podgatunków, których kwiaty z 5 płatkami mogą mieć barwę od jasnożółtej do żółtopomarańczowej, a nawet białą, wyjątkowo czerwoną.

Papaver alpinum należy do rodziny makowatych. Jest gatunkiem endemicznym europejskich Alp, spotykanym od Hiszpanii po Bułgarię, przez Francję. Wyróżnia się 4 podgatunki: subsp. alpinum o białych kwiatach, występujący w Alpach Centralnych i Wschodnich; subsp. kerneri o żółtych kwiatach, rosnący w Alpach Wschodnich; subsp. rhaeticum — mak złoty, mak pomarańczowy lub złoty mak polny z Alp francuskich (masywów Vercors, Dévoluy i Ventoux) oraz ze wschodnich Pirenejów, o kwiatach żółtych lub pomarańczowych, rzadko czerwonych albo białych. Ostatni, subsp. sendtneri o białych kwiatach, rośnie w Alpach Centralnych i Wschodnich.

To bylina o kępiastym kłączu, pokryta wzniesionymi i przylegającymi włoskami. Jej liczne, dość ciemnozielone liście są podzielone na lancetowate lub eliptyczne odcinki. Tworzą bardzo niską kępę. Kwitnienie trwa długo i przypada od maja–czerwca do lipca–sierpnia, zależnie od klimatu. Z kępy liści wyrastają bezlistne szypułki o wysokości 20–30 cm, z których każda zakończona jest pojedynczym kwiatem. Każdy kwiat ma 5 delikatnych płatków, tworzących kielich o średnicy 4–5 cm wokół pięknego skupiska złocistych pręcików. Po zapyleniu przez owady powstaje owoc będący odwrotnie jajowatą torebką, pokrytą wzniesionymi szczecinkami. Podobnie jak mak polny z naszych łąk, mak alpejski rozsiewa się samorzutnie tam, gdzie znajdzie odpowiednie warunki. Warto pamiętać, że roślina ta jest polimorficzna, dlatego jej wygląd może różnić się w naturze.

Aby uprawiać ten alpejski mak w ogrodzie, trzeba zapewnić mu warunki, które lubi: pełne słońce, ubogą, kamienistą i wapienną glebę, w której będzie mógł zagłębić swój korzeń. Niezbędne będzie posadzenie go w ogrodzie skalnym lub na skalniaku, ewentualnie na obrzeżu podwyższonej rabaty. W jego towarzystwie warto posadzić inne niskie rośliny skalne, które go nie zagłuszą: macierzanki, Antennaria dioica, posłonki ogrodowe, przegorzany, dziewięsił bezłodygowy...