Winorośl deserowa Vanessa

Winorośl deserowa, czyli Vitis vinifera Vanessa, to odmiana o czerwonych owocach, bardzo ceniona za walory smakowe. Jest również bardzo mrozoodporna i wykazuje dużą odporność na choroby. Dość późna, zaczyna owocować około połowy września w cieplejszych regionach, a na północ od Loary około początku października. Dlatego w chłodniejszych regionach, mimo że znosi temperatury sięgające -25 °C, nie ma pewności, że wszystkie winogrona zdążą dojrzeć przed nadejściem zimy. Odmiana wytwarza średniej wielkości, dobrze wypełnione grona. Jagody są okrągłe, średniej wielkości, chrupiące, o jędrnym miąższu i przylegającej skórce. Mają czerwony kolor i są bezpestkowe, a ich smak jest słodki, aromatyczny, owocowy i korzenny. Winogrona te doskonale nadają się zarówno do bezpośredniego spożycia, jak i na soki oraz wino.

Winorośl właściwa, po łacinie Vitis vinifera, należy do rodziny winoroślowatych, podobnie jak winnik. Jest uprawiana od tysięcy lat w Afryce Północnej, w regionach Bliskiego Wschodu, na Kaukazie i w Europie. Między 1000 a 500 rokiem p.n.e. Rzymianie wprowadzili ją do Italii, na Sycylię, do Hiszpanii, Portugalii i południowej Francji. W starożytności wina rozcieńczano wodą i aromatyzowano ziołami oraz przyprawami. Dopiero od średniowiecza zaczęto wytwarzać wino w formie znanej nam dzisiaj. W XVII wieku produkcja wina skupiła się na poszukiwaniu trunków wyższej jakości, jednak pod koniec XIX wieku filoksera zniszczyła dużą część francuskich winnic i w XX wieku rozwinęła się nauka o winie: enologia. Gatunek ten uprawia się dla owoców zebranych w grona, zwanych „winogronami”, które spożywa się na świeżo jako winogrona deserowe, poddaje fermentacji w celu uzyskania wina albo suszy na rodzynki.

Odmiana Vanessa została wyhodowana w Kanadzie w 1983 roku. Tworzy roślinę o długich, wiotkich i wijących się pędach głównych, nazywanych pędami winorośli, gdy są starsze i zdrewniałe. Po przywiązaniu do podpory mogą osiągać długość od 4 do 6 m, a nawet większą. Latorośle to młode pędy, na których znajdują się liście, owoce i wąsy czepne, pozwalające winorośli owijać się wokół podpory. Jej system korzeniowy może sięgać w głąb gleby do 5 m, zapewniając winorośli dobrą odporność na suszę. Bardzo efektowne pędy wyrastają z powyginanego pnia, którego kora z wiekiem łuszczy się pasami. Dzięki wyjątkowej długowieczności winorośl może żyć kilka stuleci. Jej liście opadające na zimę są duże, mają od 8 do 16 cm szerokości, wyrastają naprzemiennie, są 5- lub 7-klapowane i ząbkowane na brzegach, a z pędami łączy je długi ogonek liściowy. W czasie rozwijania się liści zmieniają barwę z jasnozielonej na średniozieloną, a jesienią przybierają odcienie od złocistożółtego przez pomarańczowy po purpurowoczerwony, tworząc niezwykle barwny spektakl. Bardzo niepozorne kwitnienie przypada na maj i czerwiec. Kwiatostany wyrastają naprzeciw liści w postaci gron o długości od 10 do 12 cm, złożonych z drobnych, niepozornych, żółtozielonych kwiatów o 5 wystających pręcikach. Jako odmiana samopylna wytwarza kwiaty obupłciowe, które zapylają się same. Aby powstało grono, mięsiste, kuliste jagody są połączone z osią grona za pomocą małych szypułek. Pąki kwiatowe przemarzają już w temperaturze -2 °C, jednak dość późne kwitnienie tej odmiany sprawia, że nie jest ona szczególnie narażona na wiosenne przymrozki. Ta roślina jest mrozoodporna, znosi temperatury sięgające około -25 °C i wykazuje dużą odporność na choroby. Dlatego nadaje się do uprawy ekologicznej. Odmianę tę można uprawiać w całej Polsce, na stanowisku słonecznym i ciepłym, w glebie przepuszczalnej, głębokiej, nawet ubogiej, suchej i wapiennej.

Winorośl deserowa Vanessa to odmiana dość plenna i średnio silnie rosnąca. Aby jej nie osłabić, najlepiej przycinać ją umiarkowanie. Aby owoce uzyskały ładne wybarwienie, można lekko przerzedzić liście. Zbiory, równomierne i obfite, trwają od końca września do końca października, zależnie od regionu i klimatu. Owoce należy zbierać dopiero po osiągnięciu dojrzałości, ponieważ później już nie dojrzewają. Grono odcinaj ostrożnie wraz z szypułką, używając sekatora. Jeden egzemplarz może wydać od 20 do 30 kg owoców rocznie, zależnie od sposobu prowadzenia winorośli. Winogrona można przechowywać tylko przez kilka dni w chłodnym miejscu lub w lodówce.

Bez pestek, jędrne, soczyste i słodkie winogrona deserowe są wyśmienite do spożywania na surowo. Doskonale nadają się również do przygotowania konfitur, galaretek i soków owocowych, a także clafoutis, ciast, flanów i babek. Można dodawać je do sałatek z innymi owocami lub serwować do dań wytrawnych na bazie drobiu, takiego jak indyk, kurczak, perliczka czy kaczka. Znakomicie komponują się z serami, endywią, orzechami i szynką dojrzewającą. Zawierają od 16 do 18 g węglowodanów (glukozy i fruktozy) w 100 g, dlatego są owocami kalorycznymi (około 80 kcal/100 g). Dzięki zawartości witamin z grupy B (B2, B6) i witaminy C, przeciwutleniaczy fenolowych, błonnika, manganu, potasu, wapnia i magnezu, a także znacznej ilości żelaza, winogrona korzystnie wpływają na zdrowie. Są zdrowymi, naturalnymi i smacznymi owocami.

Oprócz walorów użytkowych winorośl deserowa Vanessa pozwala wyeksponować swoje walory ozdobne, gdy jest prowadzona przy altanie, pergoli lub murze. Aby cieszyć się winogronami deserowymi od sierpnia do października, warto połączyć ją z innymi, wcześniejszymi odmianami, na przykład: Chasselat doré, Chasselat rosé, Roi des précoces, Centennial Seedless, Perlette, Madeleine Royal, lub późniejszymi: Alphonse Lavallée, Centennial Seedless, Exalta, Muscat d'Alexandrie, Muscat de Hambourg, Sultanica bianca. W każdym przypadku w szerokiej gamie winorośli łatwo znaleźć odmianę najlepiej odpowiadającą własnym potrzebom.

Do uprawy w warunkach miejskich winorośl można z powodzeniem uprawiać w doniczce na balkonie lub tarasie, prowadząc ją przy podporze na ciepłym stanowisku i regularnie przycinając. W takich warunkach winorośl będzie bardzo dekoracyjna.