Phyllostachys edulis (pubescens)

Fylostachys jadalny to jeden z najbardziej eleganckich bambusów olbrzymich. Choć jego źdźbła mogą osiągać 20 m wysokości, jego ulistnienie tworzą natomiast bardzo małe liście, które nadają mu niezwykle lekkiego wyglądu. Bardzo efektowny, porusza się przy każdym, nawet najlżejszym podmuchu wiatru, wprowadzając do ogrodu dynamikę. Tworzy bardzo dekoracyjne pędy o niebieskawozielonej barwie, a mimo szybkiego wzrostu potrzebuje wielu lat, aby dobrze się zadomowić. Wymaga dużo ciepła i słońca, dlatego jego uprawa jest bardziej odpowiednia w cieplejszych regionach, choć wykazuje dobrą mrozoodporność. Uchodzi jednak za trudny w uprawie, ponieważ lubi suche zimy typowe dla rejonów o łagodnym klimacie, a latem potrzebuje wody.

Bambus ten należy do rodziny wiechlinowatych, czyli traw. Choć niektóre gatunki potrafią osiągać kilkadziesiąt metrów wysokości i tworzyć twarde jak drewno źdźbła, nie są drzewami, lecz trawami. Znanych jest ponad tysiąc gatunków bambusów, występujących na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy.

Fylostachys jadalny pochodzi z gór Qinling w środkowych Chinach, gdzie rośnie do wysokości 1600 m n.p.m. Dobrze znosi chłód dzięki dobremu drenażowi gleby, który zapobiega nadmiarowi zimowej wilgoci (w tym regionie zawsze spotyka się go na zboczach gór). Jego naturalny zasięg obejmuje także położone bardziej na południe regiony, w których występują letnie deszcze monsunowe oraz chłodne i suche zimy. Jest to najczęściej spotykany bambus w Chinach, tworzący 2/3 tamtejszych lasów bambusowych, spopularyzowanych w ostatnich latach przez liczne filmy. Może tam osiągać 27 m wysokości, tworząc pędy o średnicy 25 cm i międzywęźlach oddalonych od siebie o 40 cm, co nadaje mu bardzo efektowny wygląd. Od setek lat wykorzystuje się go do produkcji papieru bambusowego. Ma również znaczenie gospodarcze jako roślina jadalna, ponieważ spożywa się jego młode pędy (edulis po łacinie oznacza „jadalny”). Jego chińska nazwa zwyczajowa Mao Zhu (Moso po japońsku) oznacza „włochaty bambus” i nawiązuje do młodych pędów pokrytych obfitym puchem (stąd także jeden z jego synonimów: Phyllostachys pubescens...).

Pod względem ozdobnym bambus ten jest bardzo interesujący ze względu na kontrast między imponującymi rozmiarami dorosłej rośliny a delikatnością jej ulistnienia. Liście, ciemnozielone, są bowiem bardzo małe — mają zaledwie około 6 cm długości i 1,5 cm szerokości. Liczne liście tworzą coś w rodzaju chmury zieleni wokół niekończących się pędów, wychwytując nawet najlżejszy ruch powietrza i falując oraz szeleszcząc na wietrze. Pędy również zachwycają smukłością i elegancją, przybierając piękną, lekko niebieskawozieloną barwę. W dobrych warunkach uprawy w cieplejszych regionach może osiągać wysokość od 15 do 20 m, a średnica jego pędów wynosi od 10 do 20 cm.
W chłodniejszych regionach nigdy nie osiągnie dużych rozmiarów z powodu niewystarczającej ilości ciepła i słońca, dlatego rozczaruje osoby oczekujące olbrzymiej rośliny — dorasta tam zaledwie do kilku metrów wysokości. Jego uprawa nie jest jednak łatwa także w cieplejszych regionach. Jest mrozoodporny do -17 °C, a po dobrym zadomowieniu nawet do -20 °C, więc sam chłód nie będzie czynnikiem ograniczającym. Warto jednak pamiętać, że obawia się późnych przymrozków z powodu wczesnego pojawiania się turionów (młodych pędów), już w marcu i kwietniu. Nie lubi również zimnych wiatrów, takich jak mistral. Preferuje suche zimy, a w przypadku wilgoci potrzebuje niezwykle dobrze przepuszczalnej gleby, ponieważ nadmiar wody byłby dla niego zabójczy (również latem). Większy problem stanowi raczej okres letni, ponieważ roślina potrzebuje wody, aby podtrzymać wzrost.
Podsumowując, potrzebuje niewapiennej, głębokiej i żyznej gleby o pH od obojętnego do kwaśnego, dobrze przepuszczalnej, lecz dostatecznie wilgotnej latem. Latem wymaga dużo słońca, zimą niewielkich opadów i osłony przed wiatrem. Można więc powiedzieć, że jego uprawa jest przeznaczona dla prawdziwych miłośników bambusów, dysponujących dużym terenem, ponieważ — jak przystało na fylostachys — jest rozłogowy. Rośnie szybko, potrzebuje jednak kilku lat, aby dobrze się zadomowić i pokazać pełnię swoich możliwości... ale wtedy naprawdę zachwyca!

Ten bambus olbrzymi pozwoli tworzyć egzotyczne kompozycje na dużą skalę dzięki swoim imponującym rozmiarom. Jest mrozoodporny w większości regionów, jednak pełne rozmiary osiągnie tylko w cieplejszych regionach, gdzie skorzysta z ciepła i słońca. Doskonale zaprezentuje się w pobliżu punktu wodnego, w którym będzie odbijać się jego elegancki pokrój... pod warunkiem że gleba nie będzie podmokła. Najlepiej sadzić go jako soliter, tworząc kępę otoczoną barierą przeciwkłączową, aby spróbować ograniczyć jego rozrastanie. Trudno łączyć go z innymi roślinami, które mógłby zagłuszyć, dlatego jednym z rozwiązań jest stworzenie niewielkiego zagajnika bambusowego i posadzenie obok niego innych gatunków, takich jak Phyllostachys viridis Sulphurea. Ten kuzyn tworzy wspaniałe pędy, które z czasem przybierają siarkowożółtą barwę, kontrastującą z niebieskawą zielenią fylostachysa jadalnego. Równie dekoracyjny jest Phyllostachys vivax Huangwenzhu, którego piękne zielone pędy zdobią żółte prążki.