Eukaliptus górski - Eucalyptus gunnii subsp divaricata

Eucalyptus gunnii subsp. divaricata to endemiczne drzewo z Wyżyny Centralnej Tasmanii, znane również jako eukaliptus górski z Mieny. Wyróżnia się dobrą odpornością na mróz (do -15 °C), tolerancją trudnych warunków klimatycznych oraz przystosowaniem do wilgotnych gleb. Ma elegancki i harmonijny pokrój oraz jest drzewem zimozielonym, które bardzo zmienia się wraz z porami roku i upływem lat. Cenione jest także za ładne, białe kwiaty o wełnistym wyglądzie, często pojawiające się zimą, oraz delikatnie marmurkową, szarą korę, przebarwioną na różowo lub pomarańczowo, która złuszcza się pasami. Dobrze znosi cięcie i można je formować na jednym lub kilku pniach, zależnie od pożądanego kształtu oraz jego harmonijnego wkomponowania w otoczenie. W każdym przypadku to piękne drzewo zasługuje na wyeksponowane miejsce, jako soliter lub w grupie, na dużej przestrzeni. Rośnie szybko i nie toleruje suchych warunków, dlatego jego posadzenie w ogrodzie wymaga odpowiedniego stanowiska, w dostatecznie wilgotnej, przepuszczalnej glebie i w pełnym słońcu.

Eucalyptus gunnii subsp. divaricata należy do rodziny mirtowatych i jest podgatunkiem Eucalyptus gunnii, swojego bliskiego kuzyna. To endemiczne drzewo Tasmanii w Australii pochodzi z widnych lasów w okolicach Krainy Wielkich Jezior, na Wyżynie Centralnej Tasmanii, na zachód od miasta Miena. W tym regionie, na wysokości od 850 do 1150 m, na glebach raczej słabo przepuszczalnych, jest narażone na mróz i trudne warunki zimowe. Wytwarza słodki sok, przypominający syrop klonowy. Po rozlaniu do butelek płyn fermentuje jak cydr jabłkowy, stąd określenie „eukaliptus górski z Mieny”.

Rośnie szybko, czasami nawet metr rocznie, tworząc piękne drzewo o rozgałęzionej, zaokrąglonej koronie, osiągające od 14 do 18 m wysokości i od 6 do 8 m szerokości, jeśli nie jest cięte i prowadzi się je na jednym pniu. Po przycięciu i uformowaniu na kilku pniach wyrastających od nasady jego pokrój będzie szerszy, a wysokość utrzyma się na poziomie od 8 do 12 m. Jego konary wyrastają z jednego lub kilku pędów odroślowych, wychodzących z lignotubera* znajdującego się tuż pod powierzchnią gleby. Młode, czerwonawe gałązki są gęsto pokryte młodocianymi liśćmi: małymi, okrągłymi, bez ogonków, naprzeciwległymi, o średnicy od 2 do 3 cm i matowej, niebieskozielonej barwie. W miarę rozwoju rośliny ogonkowe liście, rozmieszczone naprzemiennie na łodydze, przybierają lancetowaty kształt; mają od 4 do 8 cm długości i od 1,5 do 3 cm szerokości oraz sinozieloną barwę. Skórzaste liście są lekko aromatyczne i po roztarciu wydzielają bogaty w eukaliptol zapach mentolu. Z wiekiem gładka kora pnia pokrywa się szarymi plamami, zabarwionymi na różowo lub pomarańczowo, gdy jej duże płaty zaczynają się łuszczyć. Kwitnienie, bardzo obfite, przypada od stycznia do marca. Sinozielone na ogół pąki kwiatowe, zebrane po trzy, rozwijają się w małe kwiaty z licznymi kremowobiałymi pylnikami, tworzącymi pompon o średnicy około 1 cm. Są bogate w nektar i bardzo atrakcyjne dla pszczół. Po kwitnieniu owoce, nazywane „gumnut”, pojawiają się w postaci zdrewniałych miseczek, przytwierdzonych do gałązki krótkim ogonkiem. Zawierają nasiona, w których olejek eteryczny jest silnie skoncentrowany. Ogólnie rzecz biorąc, gałązki, pąki kwiatowe i młode torebki pokrywa gruba, biaława, woskowa warstwa nalotu.

Eukaliptus ten posiada lignotuber, czyli zgrubienie bogate w skrobię, które tworzy się na korzeniach tuż pod powierzchnią gleby. Organ ten umożliwia roślinie odrastanie z karpy po silnym mrozie, pożarze lub bardzo niskim cięciu. Roślina wytwarza również liczne pędy z pąków śpiących znajdujących się pod korą, dzięki czemu bardzo dobrze reaguje na cięcie odmładzające, ogławianie lub silniejsze cięcie. Warto wspomnieć, że eukaliptus górski doskonale znosi śnieg, wiatr i morską bryzę.

Eukaliptus górski z Mieny najlepiej sadzić w ogrodzie jako soliter, na otwartej przestrzeni, aby móc podziwiać elegancję i blask jego liści o intensywnie niebieskawym odcieniu. Aby podkreślić jego architektoniczny pokrój, można prowadzić go na jednym pniu lub w formie wielopniowej. W grupie może być sadzony w towarzystwie wierzby małej lub gruszy ozdobnej płaczącej, obydwu pięknie srebrzystych, albo dla kontrastu z leszczyną purpurową lub surmią bignoniową 'Aurea' albo złotą glediczją. Toleruje wszystkie rodzaje gleby, z wyjątkiem podłoży zbyt wapiennych i stanowisk w regionach o zbyt suchym lecie. Dobrze znosi zarówno klimat oceaniczny, jak i górski, a jego odporność na mróz sięga -15 °C, a nawet niżej. Dobrze rośnie w wilgotnych, lecz nie podmokłych glebach i może je osuszać.

Właściwości: Liście Eucalyptus gunnii bogate w olejek eteryczny wykorzystuje się w różnych postaciach (napar, nalewka, olejek…) w leczeniu wielu dolegliwości układu oddechowego, reumatyzmu, migreny i zmęczenia, a także jako środek antyseptyczny.