Filirea szerokolistna - Phillyrea latifolia

Filirea szerokolistna, znana również jako filirea o szerokich liściach lub Filaria, to zimozielona krzewinka lub niewielkie drzewo spokrewnione z oliwką, dobrze znane wędrowcom przemierzającym wzgórza cieplejszych regionów. Jest blisko spokrewniona z Phillyrea angustifolia, od której różni się większym rozmiarem oraz większymi i szerszymi liśćmi. Trudno znaleźć roślinę bardziej wytrzymałą i mniej wymagającą niż ten krzew o skórzastych, ząbkowanych, ciemnozielonych liściach, który wraz z pistacją kleistą, dębami ostrolistnymi i ligustrem pozwala wprowadzić nieco bujnej zieleni do nieco zaniedbanej części suchego ogrodu. Mimo to zwraca na siebie uwagę wiosną, gdy pojawiają się na nim dość niepozorne, lekko pachnące biało-zielonkawe kwiaty, a następnie jagody przypominające małe oliwki, lecz niejadalne.

Filirea szerokolistna to zimozielony krzew z rodziny oliwkowatych, spokrewniony również z wończą. Pochodzi z basenu Morza Śródziemnego i Bliskiego Wschodu. W cieplejszych regionach rośnie w podszycie porastającym skaliste wzgórza, często w sąsiedztwie dębu ostrolistnego. Zapuszcza korzenie wśród skał, ale dobrze znosi również ciężkie, gliniaste i słabo napowietrzone gleby. Podobnie jak dąb ostrolistny sięga dalej na północ, aż po departamenty południowo-zachodniej Francji, na przykład w Lot, na stanowiskach osłoniętych. Po dobrym ukorzenieniu znosi krótkotrwałe spadki temperatury od -12 do -15 °C.

Phillyrea latifolia naturalnie tworzy niewielkie drzewo o pojedynczym, dość krótkim pniu, który z wiekiem przybiera malowniczo powyginany kształt. Jego bardzo gęsta korona jest szeroko rozłożysta. W naturze często osiąga 6 m wysokości i 3,50 m szerokości. Na ubogiej glebie rośnie dość wolno, a nieco szybciej na głębokim i żyźniejszym podłożu. Wytwarza dwa rodzaje liści: dolne są dość duże, owalne, skórzaste, z prawie gładkim brzegiem i błyszczącą, ciemnozieloną powierzchnią. Liście znajdujące się wyżej na gałązkach są węższe, drobno ząbkowane na brzegach i mają wyraźnie wystającą żyłkę główną. Kwitnienie, mało efektowne, trwa od marca do maja. Kwiaty nie przekraczają 1 cm średnicy i mają kremowobiałą, lekko zielonkawą barwę. Zebrane w niewielkie bukiety w kątach liści są delikatnie pachnące i miododajne. Po kwitnieniu tworzą się owoce zwane pestkowcami, zawierające pestkę i będące przysmakiem ptaków. Jesienią, w miarę dojrzewania, przybierają bakłażanową barwę. To niewielkie drzewo może przez wiele lat rosnąć na ubogiej i suchej glebie, z czasem przyjmując pokrój przypominający oliwkę albo pokrój chorągiewkowy, gdy wiatr smaga je nad brzegiem morza.

Bardzo łatwa w uprawie filirea nie obawia się niczego poza bardzo mroźnymi zimami, szczególnie w młodym wieku. Ponieważ dobrze znosi morską bryzę, bez obaw posadzisz ją nad morzem. Podobnie jak Pistacia lentiscus, kalina wawrzynowata, chruściny, mirty i Rhamnus alaternus, doskonale nadaje się do tworzenia zimozielonej struktury ogrodu i znosi nawet cień oraz konkurencję korzeniową. W żywopłocie nieformowanym możesz połączyć ją także z perukowcami i zrzucającymi liście trzmielinami o wspaniałych jesiennych barwach. Jej ciemne, bujne ulistnienie tworzy ciekawe kontrasty z krzewami o szarych liściach (dużymi bylicami, budleją 'Silver Anniversary', wierzbą małą), niebieskawych (Eucalyptus gunii), żółtych (glediczją 'Sunburst') lub nawet z różowo pstrym ulistnieniem wierzby całolistnej (na wilgotniejszej glebie). Uprawiaj tę filireę także w podszycie i posadź u jej stóp Phlomis samia, akanty, Bupleurum fruticosum lub Choisya ternata.