Eugenia uniflora - Goździkowiec jednokwiatowy

Goździkowiec jednokwiatowy, czyli Eugenia uniflora, zachwyca jaskrawoczerwonymi, dekoracyjnymi i jadalnymi owocami. Ten pochodzący z tropików krzew o pokroju rozłożystym ma zimozielone, błyszczące liście, na których pięknie wyróżniają się młode, czerwonawe pędy. Jego białe, pachnące i miododajne kwiaty pojawiają się przed jaskrawoczerwonymi, dekoracyjnymi owocami, które w miarę dojrzewania stają się niemal czarne. Oprócz walorów ozdobnych są one apetyczne i bogate w witaminy. Jako roślina bardzo wrażliwa na chłód może przetrwać zimę tylko w najłagodniejszych regionach. W pozostałych miejscach można ją uprawiać w dużym pojemniku, który na zimę przeniesiesz do werandy lub szklarni w miejscu nieprzemarzającym.

Eugenia należy do rodziny mirtowatych, liczącej około 3000 gatunków, wśród których znajdują się niezliczone australijskie Eucalyptus. Mniej znany w naszych szerokościach geograficznych rodzaj Eugenia obejmuje jednak ponad 1000 opisanych gatunków występujących w regionach tropikalnych i subtropikalnych.
Goździkowiec jednokwiatowy, czyli Eugenia uniflora, pochodzi z rozległego obszaru rozciągającego się od Surinamu i Gujany Francuskiej po południową Brazylię, a także obejmującego Urugwaj, Argentynę i Paragwaj. Od dawna został wprowadzony do pozostałych tropikalnych regionów Ameryki, Afryki, Azji Południowo-Wschodniej, Stanów Zjednoczonych, a ostatnio także na obszar basenu Morza Śródziemnego. W naturalnym środowisku tworzy duży krzew lub małe drzewo o wysokości od 5 do 7 m, rosnące wzdłuż cieków wodnych i na skraju lasów. Jego pień pokrywa bardzo dekoracyjna kora, która łuszczy się, ukazując mozaikę odcieni beżu, szarości i szarozieleni. Na półkuli północnej roślina zwykle kwitnie od lipca do września, a jej owoce dojrzewają od października do grudnia.
W najłagodniejszych regionach można sadzić ją w gruncie, ponieważ jako dorosła roślina toleruje jedynie krótkotrwałe przymrozki do -2°C bez uszkodzeń, a następnie traci liście i zamiera w temperaturze około -4°C. Szczególnie sprzyjający jest jej łagodny mikroklimat, łączący niemal bezmroźne zimy z pewną wilgotnością. W takich warunkach krzew osiąga od 3 do 4 m wysokości i rozrasta się na 3 m lub więcej. Jego pokrój jest zwykle dość wyprostowany, z czasem jednak roślina rozchyla się i przybiera kształt parasola, osiągając bez cięcia szerokość niemal równą wysokości. Liście są małe, błyszczące, mają piękny, świeży i dość jasny zielony kolor, owalny lub eliptyczny kształt, około 4–6 cm długości i 3 cm szerokości, a po roztarciu wydzielają aromat. Po rozwinięciu młode liście mają piękną czerwoną barwę, która przechodzi w brąz, a następnie w zieleń. W maju i czerwcu pojawiają się kwiaty, a kwitnienie może niekiedy trwać aż do końca lata. Krzew wytwarza wtedy małe, przyjemnie pachnące białe kwiaty, złożone z 4 zaokrąglonych na końcach płatków i około 50 wystających pręcików. Kwiaty mają zaledwie od 1 do 1,5 cm średnicy i występują pojedynczo lub w grupach po 2 albo 3. Choć kwitnienie nie jest szczególnie spektakularne, jest bogate w nektar i pyłek, a więc pożyteczne dla pszczół i motyli, które odwiedzają kwiaty. Jesienią pojawiają się kuliste owoce z 8 żebrami, o średnicy od 2 do 3 cm, a niekiedy nieco większe. W miarę dojrzewania zmieniają kolor z pomarańczowoczerwonego na jaskrawoczerwony, błyszczący, bardzo atrakcyjny i naprawdę dekoracyjny, by ostatecznie stać się karmazynowe i niemal czarne. Są jadalne, mają soczystą konsystencję i smak od słodko-kwaśnego po kwaskowaty. Bardzo bogate w witaminę C, magnez, cynk i potas, nadają się do jedzenia na surowo i na sok, można też przygotować z nich konfitury. A jeśli ich nie zjesz, możesz mieć pewność, że zrobią to ptaki, gdy tylko spadną na ziemię!

Eugenia uniflora to bardzo interesująca roślina do uprawy w pojemniku przez cały sezon. Dzięki dobrej tolerancji na cięcie możesz przez długi czas uprawiać ją w pojemniku i utrzymywać w rozsądnych rozmiarach, co będzie niezbędne, aby móc przenosić ją zimą. Jeśli masz małą szklarnię do zimowania lub werandę w miejscu nieprzemarzającym, możesz zestawić ją z cytrusami uprawianymi w ten sam sposób, które również będą cieszyć cię owocami jesienią lub zimą. Ich żółta lub pomarańczowa barwa będzie współgrać z czerwienią owoców goździkowca jednokwiatowego, tworząc radosną kompozycję. Aby przedłużyć tę przyjemność, ulegnij pokusie uprawy akacji, wybierając Acacia pravissima 'Lemon Twist' — odmianę uprawną na tyle zwartą, że można utrzymywać ją w pojemniku, o dekoracyjnych liściach i obfitym, cytrynowożółtym kwitnieniu w marcu i kwietniu.