Olsza czarna glutinosa Laciniata

O'Alnus glutinosa 'Laciniata', znana również jako olsza czarna, to odmiana o liściach nieco mniejszych niż u gatunku typowego, głęboko powcinanych. Lekko ząbkowane klapy są lancetowate i mniej wcinane niż u odmiany 'Imperalis'. Jej brązowe gałązki już w marcu, przed pojawieniem się liści, zdobią liczne kotki o barwie od żółtozielonej do brązowej, zwisające i bardzo dekoracyjne. To średniej wielkości drzewo ma także ładny pokrój z lekko zwisającymi gałązkami. Potrzebuje więc więcej przestrzeni, aby się rozwinąć, i doskonale rośnie na podmokłych, ubogich glebach, na których czasem jest jedyną rośliną zdolną przetrwać.

W surowym klimacie i na ubogiej, podmokłej, pozbawionej dostępu powietrza glebie olsza czarna, której drewno jest lekkie i odporne na gnicie, króluje niepodzielnie. To drzewo liściaste z rodziny brzozowatych jest bardzo rozpowszechnione w rodzimej florze Europy, aż po Skandynawię. Jest jednym z nielicznych gatunków drzew zdolnych rosnąć od chłodniejszych regionów Francji po wybrzeża Morza Śródziemnego, zawsze w pobliżu wody. Bywa również nazywana olszą lub olszyną. Odmiana 'Laciniata' wyróżnia się przede wszystkim powcinanymi liśćmi. Jest to niewielkie drzewo o pokroju piramidalnym i luźnym, ze zwisającymi gałązkami, osiągające w dojrzałym wieku 8–12 m wysokości i około 5 m szerokości. Rośnie raczej wolno. Jej liście są jasnozielone i żywo zabarwione, od spodu jeszcze jaśniejsze, a w dotyku nieco lepkie, zwłaszcza gdy są młode. Pąki mają fioletową barwę i również są lepkie, szczególnie zimą. Wiosenny kwiatostan ma postać małego stożka zwanego szyszką, długości 2 cm, zawierającego drobne, oskrzydlone owoce roznoszone przez wiatr. Drzewo to długo zachowuje liście.

Jako gatunek pionierski, uwielbiający wodę niezależnie od jej pochodzenia, olsza czarna sprawdzi się jako soliter, w zagajniku lub do umacniania brzegów strumieni i naturalnych stawów, a także na podmokłych, kwaśnych glebach wilgotnych podszytów leśnych. Należy sadzić ją z dala od fundamentów i budynków, ponieważ jej niezwykle rozbudowany system korzeniowy, sięgający do 4 m w głąb, może zatykać rury doprowadzające wodę pitną. Posadź olszę czarną 'Laciniata' w towarzystwie krzewów lub drzew o podobnych wymaganiach, takich jak Nyssa sylvatica czy cypryśnik błotny. U jej stóp posadź paprocie, takie jak Onoclea sensibilis, na wilgotnej glebie neutralnej do kwaśnej, w słońcu lub półcieniu. To eleganckie, niewielkie drzewo, idealne do kompozycji nad brzegiem wody lub na obszarach podmokłych, w jasnym cieniu albo na słońcu.

Olsza czarna jest również drzewem użytkowym, wykorzystywanym w leśnictwie do przygotowywania i poprawy gleby przed sadzeniem topoli. Uważana przez leśników za nawóz zielony, oczyszcza i wzbogaca glebę, w której rośnie, ponieważ jej korzenie przekształcają azot atmosferyczny w białka roślinne. Jej drewno, niemal odporne na gnicie w wodzie, było dawniej wykorzystywane do budowy podziemnych przewodów wodnych i rowów. Uważa się, że znaczna część Wenecji została zbudowana na palach z drewna olszowego.