Perełkowiec japoński - Sophora japonica

Perełkowiec japoński (obecnie zaliczany do rodzaju Styphnolobium japonicum), szerzej znany pod nazwami japońskiego drzewa pagodowego, drzewa pagodowego lub perełkowca japońskiego, to majestatyczne, silnie rosnące i niewymagające drzewo zrzucające liście na zimę, częściej sadzone w parkach i wzdłuż alei niż w ogrodach, ponieważ w zależności od warunków uprawy może osiągać bardzo duże rozmiary. Dzięki szerokiemu, rozłożystemu pokrojowi drzewo pokrywa się eleganckim, podzielonym, lśniącym zielonym ulistnieniem, które latem zapewnia lekkie i bardzo przyjemne zacienienie. Gdy po ponad dwudziestu latach uprawy, podczas wyjątkowo ciepłego lata, pojawiają się jego długie wiechy drobnych, biało-kremowych kwiatów przypominających kwiaty grochu, zasługuje na swoją drugą nazwę – drzewo miodowe – ponieważ roztacza wokół siebie intensywny zapach.

Sophora japonica należy do rodziny bobowatych (Fabaceae) i jest spokrewniony między innymi z soją, robinią i złotokapem. Pochodzi ze środkowych Chin i Korei. W naturze drzewo to rośnie na suchych równinach. Ze względu na atrakcyjny pokrój perełkowiec często sadzono w pobliżu pagód, skąd wzięła się jego nazwa – drzewo pagodowe. Do Europy został sprowadzony w 1747 roku przez ojca d’Incarville’a. Nie ma dużych wymagań co do rodzaju gleby, pod warunkiem że jest ona dobrze przepuszczalna. Po dobrym ukorzenieniu drzewo znosi letnią suszę. Młode egzemplarze są dość wrażliwe na silne mrozy (do -10/-12 °C), natomiast dorosłe rośliny potrafią przetrwać znacznie większe spadki temperatury.

Szybko rosnący perełkowiec japoński może osiągnąć 20 m wysokości i 15 m szerokości w żyznej, świeżej glebie, choć w ogrodach cieplejszych regionów zachowuje skromniejsze rozmiary. Drzewo zazwyczaj wykształca dość krótki pień i szeroką, zaokrągloną koronę – może być równie szerokie, jak wysokie. Główne gałęzie są raczej wzniesione, natomiast młode pędy niemal poziome. Jego liście, z wierzchu ciemnozielone i lśniące, mają od 15 do 30 cm długości i składają się z siedmiu do siedemnastu listków. Ich spód jest omszony, a jesienią liście przed opadnięciem przybierają piękną, intensywnie żółtą barwę. Kwitnienie, które pojawia się dopiero po dwudziestu latach uprawy, trwa od końca lata do jesieni (od końca lipca do końca września), zależnie od klimatu, i przybiera postać pięknych wiech drobnych, biało-kremowych kwiatów o długości 30 cm. Kwiaty są nektarodajne i pachnące. Później pojawiają się zwisające strąki przypominające sznury pereł. Pień drzewa pagodowego z wiekiem staje się powyginany, a jego kora pęka podłużnie. Drewno jest kruche, a system korzeniowy rozłogowy i bardzo szeroko rozrastający się, dlatego najlepiej sadzić drzewo w miejscu osłoniętym przed silnymi wiatrami, które mogłyby je wyrwać z ziemi. Jak wiele innych roślin z rodziny bobowatych, Sophora japonica ma zdolność wytwarzania na korzeniach brodawek zawierających specyficzne bakterie, dzięki którym może rozwijać się na ubogich glebach, wykorzystując azot obecny w powietrzu.

Perełkowiec japoński w pełni ukaże swoje piękno na dużej działce, jako drzewo zapewniające cień. Jeśli nie będzie przycinany, stanie się majestatycznym drzewem, a posadzony jako soliter na trawniku będzie wyjątkowo efektownym egzemplarzem. Jeśli masz wystarczająco dużo miejsca, połącz go z innymi drzewami kwitnącymi latem (Albizia Summer Chocolate, ewodią Daniella...) lub z roślinami o jesiennym ulistnieniu.

Drzewo pagodowe w pełni się rozwija podczas bardzo ciepłych lat. Jest to roślina wykorzystywana w fitoterapii, a wszystkie jej części mają działanie przeczyszczające. Dawniej kwiaty, pąki liściowe i liście wykorzystywano do uzyskiwania żółtego barwnika, natomiast pachnące kwiaty znajdowały zastosowanie w kosmetyce.