Plumeria rubra - Plumeria czerwona

Plumeria rubra, znana wszystkim podróżnikom pod nazwą frangipani, to duży krzew lub małe drzewo, bardzo rozpowszechnione w tropikach. W tych warunkach tworzy roślinę osiągającą 8 m wysokości lub więcej, często równie szeroką, co wysoką, gdy przyjmuje krzewiasty pokrój. Jej rozgałęzienia, złożone z grubych odcinków, są bardzo charakterystyczne, podobnie jak duże, intensywnie zielone liście eliptyczne. Jednak to przede wszystkim pachnące kwitnienie decyduje o jej sukcesie — roślina tworzy piękne kwiaty o 5 płatkach, których barwa zależy od odmiany. W naszym klimacie jest całkowicie niemrozoodporna, dlatego należy uprawiać ją w pojemniku, aby można było przenieść ją w osłonięte miejsce, gdy tylko temperatura zacznie spadać. Wówczas utworzy kępę o wysokości do 3 m, co wymaga odpowiednio dużego i jasnego pomieszczenia.

Frangipani należy do dużej rodziny toinowatych, obejmującej około 350 rodzajów i 5000 gatunków, z których większość występuje w strefach tropikalnych i subtropikalnych. Niektóre rodzaje rosną jednak także w rejonie śródziemnomorskim, jak oleander pospolity (Nerium oleander) czy Carissa, a nawet w strefie klimatu umiarkowanego, jak barwinki (Vinca) lub Dregea sinensis, pnącze o pachnących kwiatach. Są to często rośliny trujące, z których wiele zawiera mleczko, ale niektóre wykorzystuje się również w celach leczniczych. Liczne rodzaje mają znaczenie ozdobne i sadzi się je w tropikalnych ogrodach, na przykład Thevetia, będącą tropikalnym odpowiednikiem naszego oleandra pospolitego, lub Allamanda cathartica o żółtych kwiatach przypominających trąbki.
Rodzaj Plumeria obejmuje 7 gatunków (lub 8, zależnie od klasyfikacji uznającej albo nieuznającej P. acuminata za synonim P. rubra), pochodzących z subtropikalnych i tropikalnych regionów Ameryki. Później sadzono je także w podobnych warunkach klimatycznych w Afryce i Azji, aż stały się niemal symbolem tropików.

Plumeria rubra często tworzy w tych odległych regionach duże krzewy o spłaszczonych, kopulastych wierzchołkach, równie szerokich, co całkowita wysokość rośliny, które z daleka mogą przypominać niedoświadczonemu podróżnikowi olbrzymi różanecznik. Może również przyjąć bardziej wyprostowany, drzewiasty pokrój i osiągnąć do 8 m wysokości. We Francji reklamodawcy wykorzystują ją do nadawania szamponom wizerunku tropikalnego piękna, ale w niektórych krajach Azji może kojarzyć się zupełnie inaczej. Na Filipinach roślina ta, nazywana kalachuchi, kojarzona jest ze śmiercią, ponieważ tradycyjnie sadzi się ją w pobliżu cmentarzy. Ponieważ jednak Filipińczycy nie lubią być smutni, sadzą ją również jako drzewo ozdobne w swoich ogrodach i wykorzystują do wyplatania naszyjników...
We Francji nigdy nie osiągnie takich rozmiarów, ponieważ trzeba będzie uprawiać ją w pojemniku, co automatycznie ograniczy jej wysokość do 2,50 lub 3 m. Frangipani łatwo rozpoznać po dużych, skórzastych liściach, odwrotnie jajowatych do eliptycznych i zaostrzonych, osiągających do 30 cm długości lub więcej oraz 10–15 cm szerokości. Są one również charakterystyczne dzięki widocznym żyłkom, czyli nerwom prostopadłym do osadki. Po 4–5 latach roślina obdarzy cię wspaniałymi, pojedynczymi kwiatami o 5 płatkach, białymi, żółtymi, różowymi lub czerwonymi, a w zależności od odmiany także dwubarwnymi. Wydzielają one pyszny zapach przypominający woń niektórych jaśminów. Kwitnienie trwa od czerwca do września i z pewnością jest największą zaletą tej rośliny, której liście są zresztą trujące.
Frangipani potrzebuje dużo światła — pamiętaj, że nawet w tropikach rośnie w pełnym słońcu! Po zimie, gdy nocne temperatury wzrosną powyżej 10°C (roślina może sporadycznie znieść spadki do 5°C), możesz wystawić ją na zewnątrz, na taras. Pamiętaj jednak, aby stopniowo przyzwyczajać ją do warunków zewnętrznych, ponieważ nawet jeśli zimowała w bardzo jasnym pomieszczeniu, może doznać poparzeń, gdy od razu znajdzie się w ostrym słońcu. W miarę wzrostu temperatur zwiększaj także częstotliwość podlewania, ale nigdy nie przesadzaj z ilością wody, aby nie zalać korzeni. Najlepiej pozwolić, aby podłoże lekko przeschło między kolejnymi podlewaniami. Zimą należy oczywiście podlewać znacznie rzadziej, pozwalając podłożu dobrze wyschnąć między podlewaniami.
Regularnie nawoź roślinę, aby wspomóc kwitnienie. W okresie pełni kwitnienia rozcieńczaj nawóz płynny i stosuj go przy co drugim lub trzecim podlewaniu.

Frangipani to wspaniała roślina, ale możesz ją uprawiać tylko wtedy, gdy masz ogrzewaną werandę lub duże, bardzo jasne pomieszczenie — w przeciwnym razie może marnieć z powodu braku światła. W takich warunkach zapewni ci dużą dawkę egzotyki, przede wszystkim w ciepłej porze roku, ponieważ zimą trzeba przyznać, że nie ma zbyt dużych walorów ozdobnych. Latem możesz ustawić ją na tarasie lub przy obrzeżu ogrodowej ścieżki, przed rabatą złożoną z roślin o tropikalnym wyglądzie, ale wystarczająco mrozoodpornych, aby przetrwać zimę na zewnątrz. Kępa bananowców japońskich (Musa basjoo) będzie doskonałym wyborem, podobnie jak piękna palma, na przykład Butia capitata o lekko niebieskawych, łukowato wygiętych liściach, lub na Lazurowym Wybrzeżu Syagrus romanzzofiana, przypominający kokos właściwy, ale znoszący niewielkie przymrozki.