Tibouchina Edwardsii

Zaczerniowate urvilleana 'Edwardsii' to wyjątkowo piękna forma zaczerniowatych, nazywanych także Tibouchina urvilleana, o szczególnie dużych kwiatach. Ten krzew zachwyca dekoracyjnymi, pięknymi, aksamitnymi liśćmi, ale przede wszystkim „pajęczymi kwiatami” w bezczelnym odcieniu fioletu, które w wyjątkowy sposób wychwytują światło. Ta roślina wrażliwa na chłód ma także temperament divy odziedziczony po brazylijskim pochodzeniu; jej uprawę najlepiej powierzyć doświadczonym miłośnikom roślin lub troskliwym ogrodnikom. Jej olśniewające piękno jest warte poświęcenia jej odrobiny czasu i zapewnienia niezbędnej pielęgnacji, aby spełnić jej nieliczne wymagania!

Tibouchina urvilleana (synonimy: Lasiandra semidecandra, Tibouchina semidecandra, Pleroma macrantha) to duży krzew lub małe drzewo z rodziny zaczerniowatych. Pochodzi z południowej Brazylii, a w wielu regionach tropikalnych i subtropikalnych zadomowił się jako gatunek naturalizowany. Z tego względu lubi ciepłe i wilgotne powietrze oraz rozproszone światło zapewniane przez wysokie drzewa. W swoim naturalnym środowisku tworzy prawdziwe małe drzewo, osiągające niekiedy 5 m wysokości. W uprawie, w naszym klimacie, przy optymalnych warunkach rzadko przekracza 2,50 m wysokości i 1,25 m szerokości. Rośliny uprawiane w doniczkach zachowują bardziej skromne rozmiary.

Odmiana 'Edwardsii' wyróżnia się przede wszystkim większymi kwiatami i nieco bardziej zwartym pokrojem. Z czasem roślina osiąga około 2 m wysokości i 1 m szerokości. Rośnie dość szybko, a jej wzniesiony pokrój jest umiarkowanie rozgałęziony. Tworzy bardzo krótki pień, z którego wyrasta kilka gałązek o czworokątnym przekroju, początkowo purpurowych i pokrytych owłosieniem, z czasem przybierających bardziej brunatnoszary odcień. Te cienkie i kruche pędy są bardzo wrażliwe na wiatr. Pokrywają je szczególnie dekoracyjne liście. Liście są zimozielone, mają od 8 do 10 cm długości, gładkie brzegi i owalny kształt ze zwężającym się wierzchołkiem. Pokrywają je bardzo delikatne, przezroczyste włoski, nadające blaszce liściowej piękny, jedwabisty połysk. Z wierzchu mają mniej lub bardziej ciemnozielony kolor, od spodu są bardziej matowe, a ich powierzchnię zdobi od 3 do 5 wyraźnie zaznaczonych, podłużnych nerwów. Przed opadnięciem przybierają piękny czerwonomarańczowy odcień. Późne kwitnienie rozpoczyna się w sierpniu i może trwać aż do września–października. Jeśli roślina stoi w pełnym świetle, w ciepłym i niezbyt suchym powietrzu, kilka kwiatów może pojawić się jeszcze zimą. Najczęściej jednak zimą kwitnienie ustaje wskutek zmniejszenia ilości światła słonecznego i spadku temperatury. Pąki kwiatowe, zazwyczaj pojedyncze, mają purpurowoczerwone zabarwienie. Rozwijają się w kwiaty o średnicy 10 cm, złożone z 5 fioletowych, satynowych płatków ułożonych w bardzo szeroko otwartą miseczkę. Środek korony zajmują długie, wygięte pręciki, członowane niczym małe nóżki. Wszystkie te kolory — zieleń, pomarańcz, purpura i intensywny fiolet — pojawiają się na tym krzewie w pełni kwitnienia, tworząc niezwykle fascynujące widowisko. Po kwitnieniu tworzą się dekoracyjne, krzewiaste torebki.

Zaczerniowate 'Edwardsii' jest wrażliwe na chłód, ale w niektórych dobrze osłoniętych miejscach można spróbować uprawiać je w otwartym gruncie. Odpowiednie może być również wybrzeże Morza Śródziemnego, zwłaszcza okolice, w których rosną drzewa pomarańczowe, pod warunkiem regularnego podlewania latem i posadzenia w niewapiennej glebie. To niezwykła roślina w pełni kwitnienia, którą warto posadzić jako soliter lub w sercu rabaty wśród niższych roślin o długim, letnim kwitnieniu. Drobne, pomarańczowe kwiaty pięciorników krzewiastych (Hopley's Orange) oraz różowofuksjowe i czerwone kwiaty szałwii krzewiastych doskonale podkreślą jego duże, fioletowe kwiaty. Podobnie jak drobne, żółte dzwoneczki zadrzewni okazałej. Uprawa w dużej doniczce pozwala cieszyć się nim w wielu miejscach, gdzie całą ciepłą porę roku spędzi na zewnątrz, a zimę w szklarni, na werandzie lub nawet w domu, w niezbyt ogrzewanym pomieszczeniu.

Zaczerniowate urvilleana 'Edwardsii' można z powodzeniem uprawiać w pomieszczeniach, jeśli zapewni się mu jasne światło (6–8 h dziennie), wilgotność powietrza na poziomie 50–70% oraz stałą temperaturę około 18–27 °C; roślina uwielbia spędzać ciepłą porę roku na zewnątrz, dopóki nocą temperatura utrzymuje się powyżej 5 °C.