Por Below-Zero F1

Por 'Below-Zero F1 to angielska odmiana łącząca bujny wzrost z bardzo dużą odpornością na mróz. Wytwarza dorodne pnie, które bardzo długo zachowują się w ziemi, nie wybijając w pędy kwiatostanowe i nie ulegając rdzy. Wysiewa się ją od marca do kwietnia, a zbiera od grudnia do marca.

Por zwyczajny, czyli Allium porrum, to dwuletnia roślina zielna należąca do rodziny czosnkowatych. Pochodzi z Azji Środkowej i był znany Egipcjanom już 1500 lat przed naszą erą. Jego liście były wówczas długie i bardzo cienkie. Cenili go również Rzymianie. Wyglądem przypominał wtedy swojego kuzyna, cebulę, tworząc bardzo cienki pień i mocno zgrubiałą cebulę. Wiadomo także, że w średniowieczu był już rozpowszechniony w całej Europie.

Por ma długie, niebieskozielone lub ciemnozielone, szerokie i pochwiasto obejmujące się liście, które razem tworzą tak zwany pień, czyli białą część przypominającą łodygę. To właśnie pień jest najbardziej cenioną częścią rośliny. Biały ma bardzo delikatny smak i powstaje w części zagłębionej w ziemi, która nie miała dostępu do światła. Pod koniec drugiego roku por wytwarza pęd kwiatostanowy zwieńczony kulistym, fioletowym baldachem wielkości piłki tenisowej, który stał się symbolem Walii.

To bardzo mrozoodporne warzywo, a niektóre odmiany zimowe znoszą temperatury rzędu -15, a nawet -20 °C. Można je wysiewać przez większą część roku, od lutego do sierpnia. Uważany za warzywo zimowe, por można zbierać niemal o każdej porze roku. Jest bogaty w błonnik pokarmowy ułatwiający trawienie. Zawiera również dużo witamin C i B oraz związków siarki o właściwościach przeciwutleniających. Podobnie jak cebuli przypisuje mu się także zdolność obniżania poziomu cholesterolu we krwi, a to tylko jedna z jego licznych zalet.

Por jest zdrowy, a przy tym bardzo smaczny. Jego smak znajduje się w połowie drogi między smakiem cebuli a szparaga, dlatego zyskał przydomek „szparag dla ubogich”. Spożywa się przede wszystkim białą część pnia oraz korzonki. Por jest składnikiem wielu lokalnych potraw na całym świecie. To kluczowy składnik tradycyjnego rosołu, ale wykorzystuje się go także w zupach i quiche, na zimno w sosach winegret, a nawet na surowo, bardzo drobno pokrojonego, w sałatkach i innych daniach. Japończycy szczególnie go cenią: można go znaleźć w wielu przepisach, między innymi na sushi i sashimi, a także w wyśmienitym porze z sezamem.

Uwaga: odmiana ta ma oznaczenie F1, czyli „mieszaniec F1”, ponieważ powstała ze skrzyżowania starannie wyselekcjonowanych rodziców, aby połączyć ich zalety. W ten sposób uzyskuje się odmianę, która może być wyjątkowo smaczna i/lub wczesna, a jednocześnie odporna na niektóre choroby. Nasiona mieszańcowe F1 bywają krytykowane lub niesłusznie utożsamiane z GMO, jednak są cenione zarówno za wyrównanie, jak i odporność. Niestety ich cechy nie są przekazywane kolejnym pokoleniom, dlatego nie można pozyskiwać z nich nasion do późniejszego wysiewu.

Zbiór: zbieraj pory w miarę potrzeb. Zbiór przypada zazwyczaj od 5 do 8 miesięcy po wysiewie. Delikatnie wyciągaj por z ziemi, aby nie uszkodzić ani nie nadłamać pnia. Jeśli masz trudności z jego wyjęciem, wbij mały szpadel kilka cm od wybranego pora i podważ go, aby łatwiej go wydobyć.

Przechowywanie: możesz przechowywać por przez dwa tygodnie w szufladzie na warzywa w lodówce. W zamrażarce zachowuje świeżość przez kilka miesięcy. Po kilku minutach blanszowania, przepłukaniu zimną wodą i dokładnym osuszeniu zapakuj go do woreczków.

Praktyczna rada ogrodnika: posadź por obok marchwi. Połyśnica marchwianka nie znosi pora, a połyśnica cebulanka nie przepada za marchwią! Dobrymi roślinami towarzyszącymi dla pora są także pomidory, sałaty i truskawki, natomiast por nie toleruje obecności swojego kuzyna, cebuli, a także buraków i fasoli.

Aby sprawdzić, czy por potrzebuje podlewania, wystarczy obserwować jego liście: jeśli są jędrne i wyprostowane, wszystko jest w porządku i roślina nie jest spragniona. Jeśli liście wiotczeją i opadają na bok, por prawdopodobnie potrzebuje łyka wody.