Habenaria radiata Variegata - Storczyk gruntowy biała czapla

Habenaria radiata Variegata, nazywany pstrokatozielonym storczykiem gołębim lub storczykiem gruntowym białą czaplą, to rzadki storczyk gruntowy pochodzący z Japonii, który poetyckim urokiem przewyższa wszystko, co można znaleźć w królestwie roślin. Letnie kwitnienie do złudzenia przypomina grono gołębi, ponieważ każdy śnieżnobiały kwiat rozwija się niczym ptak wzbijający się do lotu, z szeroko rozpostartymi skrzydłami. Liście tej formy są pstrokato zielone i białe. Kwiaty są nie tylko piękne, lecz także delikatnie pachną. Ta roślina bulwiasta wymaga lekkiego podłoża, wody i jasnego stanowiska, a przy tym nie znosi najmniejszego mrozu. To prawdziwie oniryczna roślina, ale dość trudna w uprawie, która zachwyci doświadczonych kolekcjonerów wspaniałymi roślinami doniczkowymi.

Habenaria radiata Variegata należy do rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Pochodzi ze wschodniej Azji, ale występuje także w strefach umiarkowanych Ameryki i Afryki, gdzie rośnie na podmokłych, lecz przepuszczalnych terenach, wysychających jesienią. Jest storczykiem „chłodnej” strefy, czyli nie należy do roślin tropikalnych, a jej optymalna temperatura życia wynosi od 12 do 16 °C. Latem storczyk gruntowy biała czapla przez około cztery tygodnie wytwarza grona złożone z 2–8 drobnych, delikatnie pachnących białych kwiatów. Mają one zaledwie 3 cm średnicy, ale zasługują na to, by przyjrzeć im się z bliska. Sylwetka każdego z nich przypomina białego ptaka wzbijającego się do lotu, z szeroko rozpostartymi, frędzlowatymi skrzydłami, stąd nazwa zwyczajowa storczyk gruntowy biała czapla. Łodygi kwiatowe mogą osiągać od 25 do 30 cm wysokości, a nawet więcej. Liście są również niewielkie (5–20 cm długości), wąskie (1 cm szerokości) i taśmowate, lśniąco zielone, obrzeżone bielą, zebrane w kępę u podstawy łodyg kwiatowych. Egzemplarze, które od początku rozwijają się całkowicie białe, obumierają przed kwitnieniem z powodu braku fotosyntezy. Po zakończeniu kwitnienia łodyga kwiatowa i liście zasychają, a bulwa, która umożliwiła ich rozwój, również wysycha, wytworzywszy bardzo małe bulwy potomne, dojrzewające w październiku i przechodzące w stan spoczynku aż do wiosny. Roślina ta jest obecnie zagrożona wyginięciem w swoim naturalnym środowisku.

Pstrokatozielony storczyk gruntowy biała czapla uprawia się przede wszystkim w doniczce. Jako roślina kolekcjonerska wymaga troski i odrobiny uwagi, które pozwolą doprowadzić ją do kwitnienia w naszym klimacie. Obecnie Habenaria radiata występuje głównie na torfowiskach wyżynnych i stokach średnich gór, na wysokości powyżej 500 m n.p.m. Ponieważ obszary te w większości przypadków nie nadają się do uprawy ryżu, roślina ta oraz wiele innych rzadkich gatunków znalazły schronienie w ostatnich dzikich ostojach współczesnej Japonii.