Głóg jednoszyjkowy Flexuosa

Głóg jednoszyjkowy 'Flexuosa' to odmiana głogu, która wyróżnia się niewielkimi rozmiarami, ale przede wszystkim bardzo osobliwym pokrojem, tworzonym przez poskręcane jak korkociąg gałęzie, pokryte dziwnie skupionymi i kędzierzawymi liśćmi. Sam pokrój rośliny sprawia wrażenie wymuszonego, co nadaje jej niezwykle oryginalny urok. Podobnie jak gatunek rodzimy, krzew w maju tworzy białe kwiaty, a jesienią czerwone jagody. To rzadka odmiana, która zachwyci kolekcjonerów i miłośników osobliwości.

Głóg jednoszyjkowy (Crataegus monogyna), znany pod nazwami głóg jednoszyjkowy, głóg jednoszyjkowy lub głóg, to gatunek pochodzący z Europy Środkowej i Południowej. W naturze to niewielkie drzewo rośnie w lasach liściastych lub mieszanych, w widnych zadrzewieniach, na ich obrzeżach, a nawet na terenach otwartych, takich jak łąki. Ozdobny i cenny dla przyrody głóg idealnie nadaje się do żywopłotu polnego lub swobodnie rosnącego. Należy do dużej rodziny różowatych. To długowieczny, ciernisty krzew o bardzo twardym drewnie, dorastający w wieku dojrzałym do 10 m wysokości i 6 m szerokości, o pokroju krzaczastym, gęstym, czasami nieco nieuporządkowanym.

'Flexuosa' to bardzo rzadki kultywar tego rodzimego głogu, odkryty przez pana Smitha z Ayr Nurseries przed 1839 rokiem. Jest to karłowa, poskręcana forma, której nie należy mylić z Crataegus monogyna var. tortuosa, osiągającym do 4 m wysokości. 'Flexuosa' przyrasta zaledwie 10 cm rocznie i w wieku 25 lat osiąga około 2 m wysokości i 1 m szerokości. Krzew ma bardzo nieregularny, wzniesiony pokrój, silnie poskręcane małe gałązki oraz dziwnie wygięte liście. Kora pnia jest szarobrązowa, z czasem łuszczy się, a krótkie pędy są wyposażone w ciernie. Jego liście są sezonowe, zimą opadają. Są pojedyncze, mniejsze niż u gatunku typowego, głęboko podzielone na 5–7 ząbkowanych klap, lekko podwinięte i poskręcane. Nerwy liści rozchodzą się wachlarzowato. Liście mają błyszczący, ciemnozielony kolor, a ich spód jest bardziej matowy; jesienią żółkną, a następnie opadają. W maju i czerwcu pojawiają się białe, pojedyncze, pachnące kwiaty, zebrane po 6–12 w gęste, płaskie baldachogrona. Korony kwiatów składają się z 5 zaokrąglonych płatków i licznych pręcików z jasnoróżowymi, z czasem purpurowiejącymi pylnikami. Kwiaty mają od 1 do 2 cm średnicy i są intensywnie odwiedzane przez pszczoły. We wrześniu i październiku pojawiają się liczne czerwone owoce z jednym pestkowcem, nazywane „głogówkami”, o długości od 6 do 10 mm. Mają kulisty kształt. Te jagody są zjadane przez ptaki.

Głóg jednoszyjkowy 'Flexuosa' to szczepiona roślina, która przystosowuje się do każdej dobrze przepuszczalnej gleby, nawet wapiennej, na stanowisku słonecznym lub półcienistym. Dzięki bardzo niewielkim rozmiarom i fantastycznej sylwetce, zachwycającej także w środku zimy, sprawdzi się w pojemniku, na tarasie lub w wyeksponowanym miejscu w małym miejskim ogrodzie. Aby podkreślić jego walory, u jego podstawy można posadzić gęsiówkę, barwinki o drobnych kwiatach lub 'Ophiopogon planiscapus Nigrescens o czarnych liściach. Miłośnicy małych, poskręcanych drzew docenią także leszczynę Corylus avellana ‘Contorta’, mieszańcową wierzbę mandżurską Salix erythroflexuosa, Robinia pseudoacacia ‘Twisty Baby’  lub poskręcaną poncyrię Poncirus trifoliata 'Flying Dragon'.

Uwaga: głóg krzyżuje się z Crataegus laevigata (głogiem dwuszyjkowym). Dawniej drzewo to kojarzono z 1 maja, szczególnie w Turenii. W średniowieczu wykorzystywano je jako środek uspokajający w leczeniu napadów dny moczanowej i zapalenia opłucnej. Należy uważać na przedawkowanie, które może powodować zaburzenia sercowo-naczyniowe. Drewna używa się jako opału, a dawniej wykorzystywano je także do wyrobu elementów metalowych i w drobnym stolarstwie.

Termin monogyna pochodzi od łacińskiego „monogunus”, oznaczającego „jednoszyjkowy”. Cecha ta odróżnia ten gatunek od Crataegus laevigata, który ma 2 lub 3 szyjki słupka, a w konsekwencji także 2 lub 3 pestki w owocu.