Olsza szara pendula

Alnus incana 'Pendula' to bardzo piękna płacząca forma olszy szarej, rodzimego, bardzo odpornego drzewa zrzucającego liście na zimę. Ta odmiana, mniejsza od gatunku, tworzy bardzo prosty pień o jasnoszarej korze, z którego wyrasta kilka konarów rozchodzących się szeroko w eleganckich łukach. Gałęzie drugiego rzędu i małe gałązki zwisają dość sztywno. Posadzona w odpowiednio dużej przestrzeni, tworzy naprawdę eleganckie drzewo ozdobne. Zwraca na siebie uwagę już pod koniec zimy nieco potarganą koroną, ozdobioną zwisającymi, fioletowawymi kotkami.

Alnus incana 'Pendula' została odkryta pod koniec XIX wieku w Polsce. Jest drzewem zrzucającym liście na zimę, należącym do rodziny brzozowatych, podobnie jak brzozy. Gatunek typowy, nazywany olszą górską lub olszą szarą, pochodzi z umiarkowanych regionów półkuli północnej i jest mrozoodporny do -36 °C. We Francji drzewo to występuje dziko wzdłuż cieków wodnych, na terenach podmokłych i w nadrzecznych lasach Jury, Alp oraz doliny Renu, aż do wysokości 1800 m n.p.m. Dzięki elastyczności i zdolności do tworzenia odrostów jest jednym z niewielu drzew odpornych na lawiny. To pionierski gatunek o szybkim wzroście, zdolny do tworzenia gęstych zbiorowisk roślinnych na ubogiej, wapiennej glebie. Jego jednocześnie głęboki i rozłogowy system korzeniowy pozwala mu opierać się wiatrowi i trwale zakotwiczyć nawet na bardzo niestabilnym, pochyłym podłożu. Olsza szara lubi podłoża wapienne, a także dobrze przystosowuje się zarówno do wilgotnych gleb, jak i do miejsc dość suchych latem.

Olsza szara 'Pendula' osiąga wysokość od 6 do 8 metrów i szerokość od 3 do 5 metrów. Rośnie w umiarkowanie szybkim tempie, zależnie od warunków uprawy. Odmiana ta tworzy pień, z którego wyrastają łukowato wygięte konary, oraz koronę, której wszystkie części zwisają. Cała korona przypomina wielkie roślinne draperie. Pień i młode gałązki mają jasnoszary kolor. Liście, opadające na zimę, pojawiają się wiosną i opadają jesienią. Korona jest luźna, jasnozielona, złożona z osadzonych w pewnej odległości od siebie, jajowatych liści o grubo ząbkowanych brzegach. Gałązki i spodnia strona liści są pokryte jasnym meszkiem. Liście mają dość ciemnozielony, lekko błyszczący kolor. Opadają jesienią. Kwitnienie, dekoracyjne, przypada na luty. Na drzewie pojawiają się dość niepozorne kotki żeńskie o długości około 5 cm oraz bardziej ozdobne kotki męskie o długości 7 cm, fioletowawe i oprószone żółtym pyłkiem. Zapylane przez owady kwiaty żeńskie przekształcają się w owoce. Są to szarobrązowe szyszki, widoczne od września i pozostające na gałązkach przez całą zimę. Uwalniają wąskie, oskrzydlone orzechy, rozsiewane przez wiatr i stanowiące ważne źródło pożywienia dla niektórych ptaków.

Alnus incana 'Pendula' należy posadzić na wystarczająco dużym terenie, aby mogła w pełni zaprezentować swoje walory, oraz w dobrze odsłoniętym miejscu, by można było podziwiać jej naturalną elegancję. U jej stóp posadź fiołki lub barwinki. Otocz ją niskimi krzewami, które lubią wapienne podłoże, na przykład dziurawcami.

Olsza szara jest często sadzona w celu rekultywacji ubogich i niestabilnych gleb w górach, a także na hałdach. Jej system korzeniowy tworzy brodawki korzeniowe zawierające bakterie wiążące azot z powietrza i wzbogacające nim glebę. Spotyka się ją również w składzie nasadzeń pełniących funkcję osłony przeciwwiatrowej na nizinach.

Alnus incana pochodzi od łacińskiego słowa incanus, oznaczającego „pokryty białoszarawymi włoskami”, co nawiązuje do owłosionej spodniej strony młodych liści. Liście są wykorzystywane jako środek moczopędny i przeciwrobaczy. Kora ma właściwości ściągające i tonizujące.