Pseudopanax ferox

Pseudopanax ferox to niezwykły nowozelandzki krzew, który zachwyci miłośników rzadkich roślin egzotycznych. Ten osobliwy gatunek przechodzi przez trzy kolejne stadia, zanim wykształci ostateczne ulistnienie. Liście młodociane są cienkie, sztywne, brunatnoszare i po obu stronach obrzeżone zębami niczym podwójnie ząbkowane ostrze piły, natomiast liście dorosłe, skupione w koronie na smukłym pniu, są krótsze, szersze, zaokrąglone i mają gładkie brzegi. Osobliwy i niezwykle dekoracyjny, zasługuje na eksponowane miejsce na rabacie z podłożem kwaśnym, w łagodnym klimacie. Ogrodnicy z chłodniejszych regionów mogą ustawić go w dobrze widocznym miejscu na tarasie w ciepłej porze roku, a zimą zapewnić mu ochronę przed silnymi mrozami.

Pseudopanax ferox należy do rodziny araliowatych, podobnie jak aralia wysoka. Pochodzi z Nowej Zelandii, a dokładniej z nisko położonych lasów porastających kilka nadmorskich dolin. Zagrożony w swoim naturalnym środowisku, stał się tam rzadki, podobnie jak w uprawie. Jest to krzew odpowiedni do gleby próchnicznej, żyznej i raczej kwaśnej oraz do łagodnego i wilgotnego klimatu oceanicznego. Może osiągnąć 8 m wysokości, ale zajmuje niewiele miejsca na ziemi: w dojrzałym wieku jego korona osiąga nie więcej niż 1,50 m szerokości. Rośnie dość szybko. Młode egzemplarze wyrastają na pojedynczym pniu i mają niezwykle efektowne liście młodociane, skierowane ku ziemi, długości 45 cm, osadzone pod kątem mniejszym niż 45°C. Są grube, sztywne, szarozielone z brązowym odcieniem, obrzeżone zaokrąglonymi ząbkami i przecięte jasnozielonym nerwem głównym. Z czasem krzew traci liście u podstawy i na końcu pnia rozwija rozłożystą koronę z liśćmi dorosłymi. Mają one 15 cm długości, lancetowaty kształt i ciemnozieloną barwę. Dojrzała roślina wytwarza szerokie na 10 cm baldachy, w których skupiają się zielone kwiaty. U tego gatunku występują osobniki męskie i żeńskie. Tylko osobniki żeńskie po zapyleniu wytwarzają małe, jajowate, czarne owoce.

Uprawiany najczęściej ze względu na niezwykłe piękno liści młodocianych, Pseudopanax ferox jest niemal skamieniałą, fascynującą rośliną, ocalałą z pradawnych lasów. Zachwyca niezwykłą formą, którą, przyznajmy, dość trudno zestawić z roślinami w klasycznym ogrodzie. Ten krzew doskonale pasuje jednak do dużej egzotycznej rabaty, w towarzystwie paproci drzewiastych (diksonia), Cycas, araukarii (w dużym ogrodzie) czy na przykład skrzypów. Mrozoodporny do -7 °C, wymaga niewapiennej, próchnicznej, dobrze przepuszczalnej gleby oraz stanowiska osłoniętego przed zimnymi i suchymi wiatrami, w łagodnym klimacie. To także piękna roślina kolekcjonerska, którą można uprawiać w dużej doniczce i na zimę przenosić do werandy lub szklarni.