Allium ramosum - Czosnek wonny

Czosnek wonny lub szczypiorek chiński, po łacinie Allium ramosum, to roślina cebulowa, przyprawowa i ozdobna. Tworzy cienkie, płaskie liście o dość łagodnym, słodkawym smaku, przypominającym smak cebuli. Ceniony jest również za piękne białe, pachnące i miododajne kwiaty zebrane w baldachy, które pojawiają się latem i utrzymują przez kilka tygodni. Można sadzić go wiosną lub jesienią, na słońcu, w każdej lekkiej, niezbyt suchej glebie.

Allium ramosum, znany również jako Allium tataricum, Allium odorum i Allium fragrans, występuje pod nazwą czosnek wonny lub szczypiorek chiński. Jest byliną należącą do rodziny amarylkowatych. To gatunek botaniczny pochodzący z terenów Kazachstanu, Mongolii, Syberii, rosyjskiego Dalekiego Wschodu i północnych Chin. W naturze rośnie na wysokości od 500 do 2100 m n.p.m. Małe cebulki czosnku wonnego są wąskie i tworzą gęste skupiska. Sztywne, wyprostowane pędy kwiatostanowe mogą osiągać do 60 cm wysokości. Roślina rozrasta się na podobną szerokość, tworząc zwartą, wyprostowaną kępę. Liście równowąskie i łódeczkowate są krótsze od pędów kwiatostanowych. Zasychają na zimę. Baldachy składają się z licznych, gęsto skupionych drobnych kwiatów o białych do różowawych listkach okwiatu z czerwoną żyłką pośrodku. Okres kwitnienia trwa od czerwca–lipca do sierpnia–września, przyciągając liczne owady zapylające. Kwiaty mają przyjemny zapach, wyczuwalny jednak tylko z bardzo bliska.

Czosnek wonny można sadzić na słonecznych rabatach i ich obrzeżach, a także w ogrodzie warzywnym. Jego kwiaty cięte można również wykorzystywać w bukietach. Aby stworzyć harmonijną kompozycję, połącz go ze zwykłym szczypiorkiem, czosnkiem różowym 'Rose du Tarn', który zapewni różnorodność kształtów i smaków, oraz kocimiętką Mussina, której srebrzyste liście pięknie kontrastują z pędami kwiatostanowymi czosnków. Szałwia lekarska doda tej kompozycji dodatkowy aromatyczny akcent. Wszystkie te rośliny tworzą połączenie jednocześnie użyteczne i ozdobne.

Roślina ta jest bardzo często wykorzystywana w kuchni północnych Chin i Mongolii. Liście o łagodnym, przyjemnym smaku cebuli można spożywać na surowo lub po ugotowaniu, a surowe kwiaty często służą jako dodatek do sałatek. Małe cebulki o średnicy 10 mm również można wykorzystywać w podobny sposób.

W Mongolii roślinę zbiera się od maja do lipca, soli i przechowuje na zimę, a następnie wykorzystuje do przyprawiania gotowanej baraniny lub nadziewania pierożków. Kwiaty także zbiera się i soli w celach kulinarnych. Oprócz zastosowań kulinarnych czosnek wonny jest ceniony również za właściwości lecznicze, między innymi w leczeniu dolegliwości żołądkowych.

Porada ogrodnika: aby ograniczyć podlewanie, zalecamy ściółkowanie gleby cienkimi, układanymi warstwami skoszonej trawy, w miarę możliwości wymieszanej z opadłymi liśćmi. Taka ochrona pomaga utrzymać wilgoć w glebie, a ponadto ogranicza konieczność odchwaszczania. Ściółkę najlepiej odnawiać co roku.