Amicia zygomeris

Amicia zygomeris, nazywana również amicią żółtokwiatową, to niezwykła roślina, będąca połączeniem krzewu i byliny, bardzo zaskakująca, a zarazem obdarzona wyjątkowym pięknem, którą warto wyeksponować. Ta wysoka bylina o zdrewniałej podstawie wytwarza długie, wiotkie, purpurowe pędy i długo kwitnie pod koniec sezonu. Jej jasne, żółtopomarańczowe kwiaty przypominają kwiaty groszku, są nakrapiane brązem i zebrane w małe bukiety w kątach liści. Duże, jasnozielone liście zamykają się nocą. Roślina tworzy również okrągłe, bardzo dekoracyjne blaszki liściowe w odcieniach zieleni chartreuse i purpury, zebrane w wierzchotki na końcach młodych pędów. Częściowo mrozoodporna, może być sadzona w otwartym gruncie w łagodnym klimacie lub uprawiana w dużej donicy, którą na zimę przenosi się do chłodnego pomieszczenia w zimniejszych regionach. Ta niezwykła roślina zachwyci ciekawskich ogrodników i kolekcjonerów rzadkich gatunków.

Amicia zygomeris to bylina o zdrewniałej podstawie, należąca do rodziny bobowatych, spokrewniona z łubinami i glicyniami. Pochodzi z Ameryki Środkowej, a dokładniej z Meksyku, gdzie rośnie na dużych wysokościach, często wzdłuż cieków wodnych, w wilgotnej glebie i na słońcu. Ma krzewiasty pokrój i dość szybko rośnie. W wieku dojrzałym osiąga wysokość od 1,50 m do 2 m i średnicę od 60 cm do 1,50 m. W swoim naturalnym środowisku zachowuje liście i ma pokrój krzewu, natomiast w naszym klimacie zachowuje się jak bylina, która zamiera podczas silnych mrozów, poniżej -7 °C, ale wiosną odrasta z karpy korzeniowej po krótkich okresach spadków temperatury do -10 °C.

Pędy, zdrewniałe u podstawy, zielone z purpurowymi refleksami, pokrywa delikatny szarawy meszek. Liście złożone z 4 listków w kształcie odwróconego serca mają 8 cm długości. Z wierzchu są jasnozielone, od spodu gruczołowate i sinozielone. Osadzone są na fioletowopurpurowych ogonkach liściowych, które tworzą z nimi piękny kontrast. Od sierpnia do października w kątach liści, niemal na całej długości pędów, pojawiają się duże, jasne, żółtopomarańczowe kwiaty groszku szerokolistnego o długości 3 cm, zebrane w bukiety po 5–9 sztuk. Otaczają je duże przylistki w kolorze zieleni chartreuse, z żyłkowaniem w tym samym fioletowym odcieniu co ogonki liściowe. Kwiaty z czasem przybierają barwę przylistków i długo pozostają na roślinie, aż do dojrzenia nasion lub… nadejścia mrozów. Owocami są cylindryczne, pochwiaste strąki, które po dojrzeniu stają się brązowe.

W regionie pochodzenia jest krzewem, jednak w naszych warunkach ta amicia żółtokwiatowa zachowuje się raczej jak bylina. W naszym kraju należy sadzić ją w strefach nadmorskich, od Morza Śródziemnego po Normandię, ponieważ źle znosi połączenie zimowej wilgoci z ujemnymi temperaturami. Z powodzeniem posadziliśmy ją w dobrze osłoniętym przed północnymi wiatrami ogrodzie żwirowym, w towarzystwie niewielkiego perełkowca, agapantów i penstemonów. Tworzy również piękne kompozycje w rabacie inspirowanej egzotyką, w połączeniu z paciorecznikami i Hedychium. Uprawa w dużej donicy pozwala podziwiać ją z bliska na tarasie, a zimą przenieść w miejsce nieprzemarzające, do bardzo jasnego pomieszczenia.