Agawa Havarda - Agave havardiana

Agawa havardiana, czyli agawa Havarda, pochodząca z wapiennych, półpustynnych gór położonych w środkowej części północnego Meksyku, jest jednym z najbardziej mrozoodpornych gatunków w rodzaju. W suchej glebie znosi mróz do -23 °C, a nasze zimy z temperaturą do -17 °C przetrwa pod warunkiem zabezpieczenia przed zimowymi opadami. Ta bylina powoli tworzy szeroko rozpostartą rozetę średniej wielkości, której szaroniebieskie, ząbkowane liście są ułożone bardzo regularnie. Kwiatostan wyrasta z centrum najstarszych rozet, co oznacza śmierć rośliny, która wcześniej zdążyła wytworzyć odrosty u nasady. Wyposażona w groźne kolce, wymagające zachowania pewnego dystansu od ciągów komunikacyjnych, ma wyjątkowy, architektoniczny pokrój. Możesz wykorzystać ją w dużym ogrodzie skalnym, na skarpie lub na podwyższonej rabacie, w większości naszych regionów.

Agawa havardiana, opisana w 1912 roku, to bardzo wolno rosnący gatunek botaniczny, przystosowany do większości naszych klimatów, pod warunkiem posadzenia w glebie bogatej w kamienie i gruby piasek, bardzo przepuszczalnej. Należy do rodziny agawowatych, podobnie jak jukka i tuberoza. Ten wieloletni sukulent zielny ma kłącza zdolne do wytwarzania odrostów, ale łatwiej rozmnaża się z nasion niż przez tworzenie rozet potomnych. Jest niemal pozbawiona pędów nadziemnych. Jej luźna, szeroko rozpostarta rozeta osiąga średnio 50 cm wysokości i 70 cm średnicy w dojrzałym wieku. Tworzą ją liście od szaroniebieskich do szarozielonych, o charakterystycznym kształcie: szerokie u nasady, rozszerzające się w połowie wysokości i mocno zwężające się ku końcom. Wierzchołek każdego liścia zakończony jest długim, brunatnoczarnym kolcem o długości od 3 do 6 cm. Liście są raczej płaskie, niezbyt grube, a ich brzegi zdobią regularnie rozmieszczone ząbki, u młodych roślin szarobrązowe do czerwonawych. Gdy po wielu latach rozeta osiągnie dojrzałość, wytwarza pęd kwiatostanowy, który niekiedy dorasta do 3 m wysokości. Ma on kilka poziomych rozgałęzień. Na rozgałęzieniach rozwijają się spłaszczone, kuliste wiechy. Rozeta, określana jako monokarpiczna, obumiera po kwitnieniu, które trwa kilka miesięcy. Chociaż w naturze Agawa havardiana nieczęsto wytwarza odrosty, nieliczne egzemplarze rozmnażające się w ten sposób zostały wyselekcjonowane i szeroko rozpowszechnione w uprawie. Dlatego już w pierwszych latach uprawy roślina często otacza się rozetami potomnymi.

Ta bardzo mrozoodporna agawa znajdzie miejsce w dużym ogrodzie skalnym, na skarpie wystawionej na pełne południowe słońce lub na obrzeżach suchego ogrodu, gdzie jej wyjątkowo graficzny pokrój będzie wyróżniał się na tle oszczędnej, mineralnej aranżacji, urozmaiconej kilkoma dzikimi trawami, takimi jak ostnica peruwiańska lub ostnica olbrzymia. Możesz zestawić ją z opuncją figową i innymi opuncjami, zapaliczką pospolitą oraz dość mrozoodpornymi kaktusami o pokroju świecy (Cleistocactus strausii, Cylindropuntia imbricata) — wszystkie te rośliny są równie niewymagające. Dobrym sposobem na wyeksponowanie agaw jest posadzenie u ich stóp roślin okrywowych na suche stanowiska: wiesiołków, Osteospermum, niskich bylic, zawciągowca zwyczajnego i słonecznicy Coopera. Ich liście zasłonią puste miejsce pozostałe po obumarłej roślinie. Możesz również uprawiać tę agawę w doniczce na tarasie, wśród kolekcji kaktusów, starannie wybierając dla niej najbardziej nasłonecznione miejsce. Pamiętaj, aby odsunąć tę piękną roślinę od ciągów komunikacyjnych i małych dzieci!

Agawa jest również rośliną jadalną. W Meksyku wytwarza się z niej mezcal — napój alkoholowy otrzymywany w wyniku fermentacji bogatego w cukry soku. Jest także wykorzystywana w tradycyjnej medycynie Meksyku, Brazylii i Indii, a ponadto ma potwierdzone właściwości przeciwgrzybicze. Kwiatostany, bardzo bogate w nektar i pyłek, przyciągają liczne owady zapylające.