Thelypteris palustris - zachylnik błotny

Thelypteris palustris, powszechnie nazywany zachylnikiem błotnym, to gatunek o liściach opadających na zimę, doskonale przystosowany do terenów wilgotnych, podmokłych lub zalewanych, w razie potrzeby przekształcający się w słabo zanurzoną roślinę wodną. Tworzy piękne, jasnozielone, delikatnie powcinane liście paproci, zebrane w krzaczastą kępę. Ta paproć o rozłogowym kłączu nigdy jednak nie staje się ekspansywna. Wspaniale prezentuje się w pobliżu punktów wodnych, sadzona w dużych grupach, w półcieniu, a nawet w pełnym słońcu. Ma niewielkie wymagania i jest bardzo mrozoodporna; dobrze rośnie w gliniastej glebie, preferuje kwaśne podłoże w warstwie powierzchniowej, ale toleruje wapń.

Zachylnik błotny, nazywany niekiedy zachylnikiem bagiennym lub zachylnikiem z mokradeł, to roślina o cienkim, czarnym, rozłogowym kłączu, pochodząca z umiarkowanej strefy półkuli północnej, gdzie rośnie przede wszystkim na mokradłach i w wilgotnych lasach, zwłaszcza na terenach torfowych, w pobliżu olsz. Roślina ta należy do rodziny Thelypteridaceae. Ma krzaczasty pokrój i tworzy kępę liści paproci ułożonych w koronę, wyrastających z ziemi wiosną. Osiąga od 40 do 80 cm wysokości i co najmniej 1 m szerokości. Jej kłącza o długości 50 cm wytwarzają liczne rozłogi, dzięki którym roślina rozrasta się na boki, tworząc nowe liście paproci wyrastające pojedynczo, a nie w koronie, jak często bywa u paproci. Nowe pastorały, czyli charakterystyczne dla paproci, osobliwie zwinięte młode pędy, wyrastają z ziemi już w kwietniu. Rozwijają się w duże, długości 80 cm i szerokości 20 cm, sterylne liście paproci, nagie, dwupierzaste i osadzone na długich ogonkach liściowych. Klapy listków są całobrzegie i bardzo lekko zawinięte w kierunku spodniej strony. Mają intensywny, jasnozielony kolor. Węższe liście paproci zarodnionośne wyrastają z kłącza około 6 tygodni później. Na spodniej stronie mają małe, brązowe skupiska zarodni, zwane kupkami zarodników. Po uwolnieniu dojrzałych zarodników pod koniec lata lub jesienią pokrywają roślinę brązowym pyłem.

Thelypteris to łatwa w uprawie paproć, pod warunkiem że gleba pozostaje stale wilgotna, nawet jeśli jest ciężka i gliniasta, a nawet lekko wapienna. Sadzona w dużych grupach, rozświetla otoczenie strumienia, a nawet może rosnąć zanurzona pod 10 cm wody wraz z jaszczurcem zwisłym (Saururus cernuus) i pałką Laxmana (Typha laxmanii) na obrzeżu ozdobnego stawu. Cud pojawiających się z ziemi pastorałów zawsze intryguje i bardzo bawi dzieci. Następnie rozgrywa się spektakl rozwijających się liści paproci, które przypominają wielkie strusie pióra i rozświetlają otoczenie. Możesz posadzić ją w pulchnej, wilgotnej glebie w towarzystwie tojeści, helksyny, rutewki lub orlików, a także krwawnicy pospolitej i wernonii w pełnym słońcu. Możesz również połączyć ją z pierwiosnkiem japońskim i hiacyntowcem hiszpańskim, które rozsiewają się między jej kłączami.