Duet kiwi 'Hayward' żeńskie i 'Atlas' męski zapylacz

Duo kiwi Atlas i Hayward (Actinidia deliciosa). Odmiana Atlas jest osobnikiem męskim, który umożliwia owocowanie żeńskiego osobnika Hayward. Ten z kolei wydaje duże, smaczne owoce o zielonym miąższu, dobrze nadające się do przechowywania. Przywiązuj pędy do podpory wzdłuż pergoli, trejażu lub altany. Posadź roślinę najlepiej jesienią lub przez cały rok w miejscu nieprzemarzającym, aby cieszyć się zbiorami przypadającymi około listopada, od 4. lub 5. roku uprawy.

Kiwi (Actinidia chinensis lub deliciosa), nazywane także porzeczką chińską, yang tao lub mysią rośliną, to owoc aktinidii. Należy do rodziny aktinidiowatych, podobnie jak jego kuzyn aktinidia ostrolistna (Actinidia arguta). Pochodzące z Chin kiwi jest silnie rosnącym pnączem owijającym się, które w sprzyjających warunkach może przyrastać o 3 m rocznie. To pnącze trzeba przywiązywać do solidnej podpory, takiej jak ściana z rozpiętymi mocnymi drutami, szpaler winorośli, pergola, pień drzewa lub ogrodzenie. Osiąga 6 m wysokości i 4 m szerokości, a jego rozwój wymaga kontrolowania za pomocą cięcia.

Niektóre odmiany są samopylne (kwiaty męskie i żeńskie występują na tym samym osobniku) i można sadzić je pojedynczo. Inne odmiany wytwarzają albo kwiaty męskie (jak Atlas), albo kwiaty żeńskie (jak Hayward) i wymagają obecności osobnika płci przeciwnej, aby mogło dojść do zapylenia. Jeden osobnik męski może zapylić około 5–6 osobników żeńskich. Owoce wytwarzają wyłącznie osobniki żeńskie.

Kiwi jest bardzo mrozoodporne i może wytrzymać do -15 °C, ale jest wrażliwe na późne przymrozki, ponieważ pąki przemarzają w temperaturze -5 °C. Jego liście opadają na zimę. Pędy mają duże, owalne, całobrzegie liście, z wierzchu ciemnozielone i matowe, a od spodu jaśniejsze. Zarówno liście, jak i pędy są pokryte drobnymi czerwonymi włoskami. Od trzeciego lub czwartego roku uprawy, w maju i czerwcu, na zeszłorocznych małych gałązkach pojawiają się grona kwiatowe. Kwiaty są pachnące, mają szerokie płatki w kolorze kremowobiałym. Kwiaty męskie mają liczne żółte pręciki, natomiast żeńskie – białe znamiona słupka.

U osobników żeńskich po kwitnieniu tworzą się duże, mięsiste, jajowate jagody o masie około 60 gramów. Cienka skórka u gatunków Actinidia delociosa jest jasnobrązowa i owłosiona, natomiast u gatunków Actinidia chinensis – gładka. Miąższ jest zielony, a u niektórych odmian żółty, z licznymi drobnymi czarnymi nasionami. Kiwi jest bogate w witaminę C, błonnik oraz sole mineralne, takie jak potas, magnez i wapń. Zbiór przeprowadza się około listopada, przed nadejściem przymrozków. Owoce można zbierać, nawet jeśli są jeszcze zielone, ponieważ dojrzewają również po zbiorze. Dobrze przechowują się w chłodnym miejscu, w temperaturze 5 °C, na przykład w piwnicy, przez ponad miesiąc. Kiwi jest dojrzałe, gdy staje się miękkie w dotyku. Umieść owoce obok jabłek lub bananów, aby przyspieszyć ich dojrzewanie. Obrane kiwi można jeść na surowo lub łączyć z innymi jesiennymi owocami, wykorzystywać do przygotowywania konfitur albo dekorować nim tarty i niektóre dania wytrawne.