Porzeczkoagrest Jostaberry

Ribes Jostaberry to krzew o małych, czarnych owocach powstały ze złożonego skrzyżowania agrestu i porzeczki czarnej. Odziedziczył po nich bardzo dobrą odporność na choroby oraz większe owoce. Jego niewielkie, ciemnoczerwone kwiaty pojawiające się wiosną przekształcają się w czarne jagody dojrzewające w lipcu. Mają kwaskowaty smak i można je spożywać na świeżo, przygotowywać z nich soki i sorbety, a także smakowite dżemy i galaretki. Ten łatwy w uprawie, bezkolcowy krzew jest dość tolerancyjny względem gleby, nie znosi jedynie nadmiaru wapnia, suszy oraz ubogich i płytkich gleb. Bardzo mrozoodporny, rośnie w niezbyt ostrym słońcu i dobrze reaguje na umiarkowanie wilgotną glebę.

Niegdyś zaliczany do rodziny skalnicowatych, rodzaj Ribes jest obecnie jedynym rodzajem w rodzinie agrestowatych i obejmuje około stu gatunków. Krzewy te pochodzą z umiarkowanych stref półkuli północnej, a także z górskich obszarów Ameryki Środkowej i Południowej. Porzeczki czerwone i czarne uprawia się od XIV wieku ze względu na bogate w witaminę C owoce, podobnie jak występujące naturalnie w Europie agresty, również uprawiane od tamtych odległych czasów.
Nazwa naukowa Jostaberry, Ribes x nidigrolaria 'Josta', jest hybrydą złożoną, której nazwa pochodzi od nazw jej rodziców. Powstała ona ze skrzyżowania Ribes nigrum (czyli porzeczki czarnej), północnoamerykańskiego Ribes divaricatum oraz Ribes uva-crispa, czyli kolczastego agrestu o dużych owocach. Angielska nazwa Jostaberry pochodzi natomiast od połączenia dwóch niemieckich słów: Johannisbeere (porzeczka czarna) i Stachelbeere (dosłownie „jagoda z kolcami”, czyli agrest).
Po polsku nazywany jostą lub porzeczkoagrestem, ten silnie rosnący, bezkolcowy krzew jest bardzo plenny. Josta tworzy krzew o wysokości od 1,20 do 1,50 m, a czasem jeszcze wyższy, przy szerokości około 1 m, i ma dość ciemnozielone, trójklapowe liście. W kwietniu pojawiają się niewielkie, pojedyncze kwiaty z 5 płatkami, o pięknej ciemnoczerwonej barwie, ale dość niepozorne pośród liści. Są samopylne, a następnie przekształcają się w grona złożone z 3 do 5 jagód, początkowo czerwonych, które w lipcu, w miarę dojrzewania, stają się czarne. Większe niż owoce roślin rodzicielskich, mają od 1,5 do 1,8 cm średnicy i kwaskowaty smak przypominający porzeczkę czarną. Te lekko aromatyczne owoce można jeść na surowo, a także wykorzystywać do przygotowywania soków, sorbetów, dżemów i galaretek. Są bogate w witaminę C i polifenole, dlatego korzystnie wpływają na zdrowie.
Ten krzew jest łatwy w uprawie na słońcu, a w cieplejszych regionach także w półcieniu. Najlepiej rośnie na glebach głębokich, dość próchnicznych i zachowujących umiarkowaną wilgotność latem. Bardzo mrozoodporny (poniżej -20 °C), jest również mało podatny na szkodniki i choroby, w szczególności na mączniaka prawdziwego (zwanego też „białym nalotem”).

Jostaberry to pełen zalet krzew o małych owocach. Jeśli chcesz rozpocząć kurację „superowocami”, posadź w jego pobliżu kolcowój pospolity, lepiej znany jako goji. Jego małe, czerwone owoce są bogate w witaminy, minerały i przeciwutleniacze. Również miechunka peruwiańska (Physalis peruviana) słynie z pomarańczowych owoców bogatych w substancje przeciwutleniające. Wysiej ją od maja, aby móc zebrać plony pod koniec lata.