Winorośl właściwa Altesse

Stara winorośl Roussette (Vitis vinifera 'Altesse') to biała odmiana winorośli charakterystyczna dla Alp, uprawiana tam od kilku stuleci. Rosnące od średnio silnie do silnie pnącze to bez cięcia może osiągać kilka metrów wysokości. Wytwarza małe lub średniej wielkości grona, złożone z jagód, również niewielkich, dlatego jej plon jest stosunkowo mały w porównaniu z innymi odmianami winorośli. Jest także odmianą późną, która potrzebuje dużo czasu na dojrzewanie i wymaga dobrego nasłonecznienia. W zamian jagody charakteryzują się wysoką koncentracją aromatów, dzięki czemu można z nich produkować cenione białe wino o dużym potencjale starzenia. Jej uprawa jest jednak wymagająca, ponieważ odmiana wykazuje wrażliwość na kilka chorób.

Winorośl należy do niewielkiej rodziny winoroślowatych, obejmującej, poza kilkoma krzewinkami, głównie liany i pnącza, często uprawiane jako rośliny ozdobne, takie jak winniki z rodzajów Ampelopsis i Parthenocissus. Rodzaj Vitis obejmuje ponad 70 gatunków, w tym ozdobne, takie jak Vitis coignietae o zachwycających jesiennych barwach, a także gatunki wykorzystywane do produkcji wina. Najważniejszym z nich jest Vitis vinifera, występująca w kilku tysiącach odmian, nazywanych w przypadku winorośli odmianami winnymi, przy czym „krzew winorośli” oznacza pojedynczą roślinę. Spośród tej ogromnej liczby odmian tylko około trzydziestu uprawia się na skalę przemysłową (Merlot, Chardonnay, Cabernet Sauvignon...). Roussette, nosząca naukową nazwę Vitis vinifera subsp. vinifera 'Altesse', jest znacznie mniej rozpowszechniona, ponieważ uprawia się ją na niewiele ponad 200 hektarach, głównie w dwóch departamentach Sabaudii oraz w Isère. Według legendy odmiana ta pochodzi z Cypru, skąd miał ją sprowadzić książę Sabaudii, jednak najnowsze badania wykazały, że wywodzi się z Sabaudii.
Winorośl ta rośnie od średnio silnie do silnie i ma pokrój półwzniesiony do rozłożystego, dlatego wymaga starannego prowadzenia, aby uprawiać ją w najlepszych warunkach. Ponieważ winorośl jest z natury lianą, w uprawie przycina się ją co roku, by utrzymać ją w ryzach. W ogrodzie można pozwolić jej wspinać się po szpalerze winorośli ustawionym przy dobrze nasłonecznionej ścianie. Wytwarza młode pędy rozpoznawalne po często bardzo brązowym zabarwieniu. Liście są raczej małe, trójklapowe, z zatoką ogonkową (podstawą liścia połączoną z ogonkiem liściowym) o bardzo charakterystycznym kształcie litery U. Wzrost wegetatywny jest regularny, a roślina tworzy międzywęźla średniej długości oraz cienkie, lecz mocne gałęzie. Wytwarzają one rozwidlone wąsy czepne, przypominające język węża, które dobrze przyczepiają się na przykład do altany. Wiosną pękanie pąków następuje nieco późno, dzięki czemu odmiana jest średnio wrażliwa na późne przymrozki. Kwitnienie przypada na środek sezonu, ale późniejszy rozwój przebiega dość wolno, dlatego wybarwianie jagód następuje dość późno, a dojrzewanie jest naprawdę późne. Grona są małe lub średniej wielkości (10–18 cm długości) i obficie pokryte małymi lub średniej wielkości jagodami (o średnicy 12–16 mm). Kuliste lub lekko jajowate, jagody mają piękną barwę od złocistożółtej do bursztynowej, z miedzianymi refleksami po stronie wystawionej na słońce. Dość gruba skórka chroni miękki, soczysty miąższ o dobrym stosunku kwasowości do zawartości cukrów. Zbiory często przeprowadza się pod koniec września, a w górach nawet w październiku. Jesienią ulistnienie przybiera piękne barwy od złocistożółtej do miedzianoczerwonej, zanim liście opadną na ziemię.

Wytwarzająca wytrawne i eleganckie wina o długim potencjale starzenia (od 5 do 15 lat), Roussette będzie bardzo dekoracyjna przy ścianie, w otwartym gruncie lub w dużym pojemniku na dobrze nasłonecznionym tarasie. Jest szczególnie dobrze przystosowana do górskich, wapiennych gleb, jednak jej uprawa jest dość wymagająca, ponieważ wykazuje wrażliwość na mączniaka rzekomego i mączniaka prawdziwego, a także na ekskoriozę i szarą pleśń! Jeśli cenisz dawne odmiany, możesz stworzyć w swoim ogrodzie niewielką kolekcję, sadząc również jabłoń 'Jacques Lebel', przystosowaną do wysokości około 900 m n.p.m. Dawne odmiany grusz również obejmują piękną gamę wyśmienitych odmian, a dla przyjemności oczu możesz ponadto posadzić porzeczkę alpejską, której żeńskie krzewy zdobią jadalne, lecz pozbawione wyrazistego smaku czerwone jagody.