Grusza ozdobna Javelin

Grusza 'NCPX1' Javelin to hybrydowa grusza ozdobna, dekoracyjna zarówno dzięki kwitnieniu, jak i ulistnieniu. To drzewo liściaste tworzy bardzo smukły, kolumnowy pokrój o wyrazistej formie, szczególnie interesujący zimą. Wczesną wiosną wytwarza naprawdę ozdobne białe kwiaty, pożyteczne dla owadów zapylających. Liście pojawiają się z opóźnieniem, początkowo w purpurowobrązowych odcieniach, by z czasem przybrać bardzo ciemnozieloną barwę. Dzięki błyszczącej powierzchni liści drzewo staje się niezwykle atrakcyjne w towarzystwie roślin o jasnym kwitnieniu, które pięknie podkreśla. Jesienią liście przybierają ogniste barwy, a następnie opadają na ziemię. Bardzo mrozoodporna, odporna na choroby i tolerująca większość gleb, jest bardzo dobrym wyborem, także do małych ogrodów.

Grusze, zarówno ozdobne, jak i owocowe, należą do dużej rodziny różowatych, obejmującej większość naszych drzew owocowych klimatu umiarkowanego — od wiśni po nieszpułkę — a także wiele rodzimych roślin, takich jak jeżyny, róża dzika i poziomka, oraz ogromną liczbę roślin ozdobnych, jak laurowiśnia wschodnia, Kerria czy irga. Znanych jest od 20 do 30 dziko rosnących gatunków grusz, w większości pochodzących z Azji, oprócz naszej europejskiej gruszy owocowej (Pyrus communis), a także licznych mieszańców. Należy do nich grusza 'Javelin', powstała ze skrzyżowania Pyrus calleryana, czyli gruszy chińskiej, osiągającej wysokość od 15 do 20 m, oraz Pyrus pyrifolia, również pochodzącej z Chin i obecnie niewystępującej już w naturze. Wprowadzona na rynek w 2016 roku odmiana 'Javelin' została wyhodowana przez amerykańskiego botanika Thomasa G. Ranneya w ramach programu hodowli roślin prowadzonego na Uniwersytecie Karoliny Północnej. Amerykański patent opisuje ją jako mieszańca o bardzo wąskim, wąskostożkowym pokroju, z czerwonymi do purpurowych pąkami kwiatowymi, które otwierają się w białe kwiaty, oraz o wysokiej odporności na zarazę ogniową. Dobrze oddaje to jej najważniejsze cechy. Rośnie dość szybko — od 40 do 70 cm rocznie, zależnie od warunków — i szybko osiąga wysokość od 8 do 10 m, przy szerokości ograniczonej do 2 m lub 2,50 m. Ten wyjątkowo efektowny kolumnowy pokrój jest szczególnie cenny w małych ogrodach, gdzie można posadzić gruszę bez obawy, że po osiągnięciu dojrzałości zajmie zbyt dużo miejsca. Szarzejąca kora i bardzo geometryczna sylwetka stanowią prawdziwe walory ozdobne zimą, gdy opadanie liści odsłania strukturę drzewa. Wiosną, najczęściej w marcu, różowe pąki kwiatowe rozwijają się w małe, pojedyncze kwiaty o średnicy od 2 do 2,5 cm, tworząc wspaniałe widowisko na jeszcze nagich gałęziach. Oprócz walorów dekoracyjnych dostarczają nektaru pszczołom, dzięki czemu są pożyteczne dla ogrodowej bioróżnorodności. Następnie pojawiają się młode liście, początkowo w odcieniach fioletowej purpury lub brązu, które z czasem stają się intensywnie ciemnozielone. Błyszczące liście tworzą ciemną masę, która w połączeniu ze smukłą sylwetką drzewa pozwala uzyskać wyraziste kontrasty na zróżnicowanej rabacie. Jesienią następuje prawdziwy finał — kolumnowa korona rozpala się zazwyczaj w karminowoczerwonych, a niekiedy pomarańczowych tonach, przyciągających uwagę w ogrodzie.

Łatwa w uprawie i tolerująca niemal każde stanowisko grusza 'Javelin' jest prawdziwym odkryciem dla początkujących ogrodników. W dużych ogrodach można posadzić ją w majestatycznym szpalerze, ale doskonale sprawdzi się również na niewielkiej powierzchni, zachowując smukły pokrój także w wieku dorosłym. Stwórz ciekawe kontrasty form, zestawiając ją z roślinami o kulistym pokroju, takimi jak Ilex crenata 'Convexa', zimozielony ostrokrzew doskonale nadający się do formowania topiarów. Aby dodać kompozycji barwnego akcentu, posadź Berberis thunbergii 'Aurea', piękny berberys o złocistych liściach, który możesz przycinać zgodnie z własnymi upodobaniami. Aby jeszcze bardziej wzbogacić paletę barw tej kompozycji, wybierz jedną z odmian perukowca — krzewy te są dekoracyjne zarówno dzięki pióropuszowatym kwiatostanom, jak i barwnym liściom. Pomyśl także o jesieni i posadź w pobliżu Ptelea trifoliata, parczelinę trójlistkową, wciąż zbyt mało znaną mimo jej złocistożółtych jesiennych barw.