Lipa drobnolistna Greenspire

Tilia cordata 'Greenspire', amerykańska odmiana wyselekcjonowana z lipy drobnolistnej, to drzewo cieniujące o umiarkowanym rozwoju i szybkim wzroście, mniej wymagające niż gatunek typowy i lepiej dostosowane do naszych średniej wielkości ogrodów. Pozostałe zalety tej odmiany to regularna, ogólnie piramidalna korona, piękna spękana kora, pachnące i miododajne kwiaty pojawiające się na początku lata oraz ozdobne, błyszczące liście w kształcie serca, z ładnym sinozielonym spodem. Lipa ta jest również mało podatna na ataki mszyc, co ogranicza jej pielęgnację. Warto ją docenić także za niewielkie wymagania: drzewo to dobrze rośnie na różnych glebach, o ile pozostają wilgotne, a ponadto toleruje zarówno słoną bryzę, jak i zanieczyszczenie powietrza w miastach.  

Tilia cordata (synonim Tilia parviflora) należy do rodziny lipowatych i pochodzi z lasów Europy. Występuje naturalnie we Francji; gatunek ten jest pospolity na wschodzie kraju i w Pirenejach. Rzadszy na zachodzie Francji, dość rzadko spotykany jest również w rejonach śródziemnomorskich. Jest to liściaste drzewo tolerujące półcień, osiągające znaczne rozmiary, o szerokiej koronie, mogące dorastać do ponad 30 m wysokości. Występuje w piętrze pogórza i w górach, gdzie rośnie do wysokości 1500 m n.p.m., najczęściej na wilgotnych, głębokich i żyznych glebach o odczynie kwaśnym lub obojętnym. Odznacza się bardzo dużą długowiecznością.

Odmiana 'Greenspire', wyselekcjonowana w stanie New Jersey (USA) w 1961 roku, różni się od gatunku mniejszymi rozmiarami, węższą koroną i nieco większymi liśćmi, a także łatwiejszą uprawą w mniej sprzyjających warunkach. Drzewo to rośnie szybko i w wieku dojrzałym osiąga średnio 16 m wysokości i 12 m szerokości. W młodym wieku ma wąski, piramidalny pokrój, z czasem rozszerza się, tworząc jajowatą, dobrze rozgałęzioną koronę, osadzoną na często dość krótkim pniu. Jego gałęzie rosną przeważnie w górę. Stara kora jest ciemnobrązowa i bruzdowana, natomiast młode, gładkie gałązki mają barwę od zielonej do czerwonobrązowej. Liście całobrzegie, ułożone naprzemianlegle, o długości od 7 do 12 cm, są zaokrąglone, u nasady sercowate i delikatnie ząbkowane na brzegach. Blaszka liściowa jest z wierzchu błyszcząco zielona, a od spodu delikatnie owłosiona, sinozielona i pokryta rdzawymi włoskami. Jesienią liście przebarwiają się na złotożółto i dość wcześnie opadają. Kwitnienie przypada na początek lata, w czerwcu i lipcu. Liczne drobne kwiaty w białożółtawej barwie są zebrane w zwisające baldachogrona, po 15–20, i połączone z gałązkami długimi ogonkami. Wyjątkowo pachnące, są prawdziwą atrakcją dla pszczół. Po kwitnieniu pojawiają się małe, kuliste, szare i gładkie owoce, przytwierdzone do skrzydełka, zwanego skrzydlakiem.

Lipę 'Greenspire' można posadzić jako soliter. Jest szybko rosnącym drzewem cieniującym, łatwym w uprawie w wielu regionach, którego rozmiary pozostają rozsądne. Dobrze zaprezentuje się przy wejściu do zadbanego ogrodu, w towarzystwie zimozielonych krzewów, takich jak elegancki Taxus media 'Densiformis', lub innych karłowych iglaków. W bardziej wiejskim stylu można ją również zestawić z parrocją perską albo x Sycoparrotia, podobną rośliną o półzimozielonych liściach, cenioną za jesienne barwy. Wykorzystaj ją na przykład na dużej rabacie, w towarzystwie klonów (Acer campestre, griseum, monspessulanum), grujecznika japońskiego, pigwowca chińskiego oraz trzmieliny oskrzydlonej (Euonymus alatus), aby stworzyć efektowny zagajnik zachwycający od września do listopada. Jej kwiaty są ważnym źródłem nektaru, cennym dla osób zajmujących się hodowlą pszczół. Nieśplik japoński, kwitnący w październiku i listopadzie oraz roztaczający zapach gorzkich migdałów, może pełnić podobną funkcję pożytkową w ogrodzie zapachów.