Żeleźniak krzewiasty - Phlomis fruticosa

Phlomis fruticosa, nazywany również żeleźniakiem, jest najbardziej znanym przedstawicielem dużej rodziny roślin śródziemnomorskich. Zawdzięcza to zapewne temu, że należy do najłatwiejszych w uprawie. Ten zimozielony, niezwykle odporny na różne warunki krzew kwitnie obficie wiosną, zmieniając się w kulę o intensywnie żółtej barwie, z miękkimi, migdałowozielonymi liśćmi. Nie ma szczególnych wymagań co do rodzaju gleby, dobrze się starzeje, jest odporny na morską bryzę i toleruje podłoże wapienne. Najlepiej rozwija się w pełnym słońcu, w doskonale przepuszczalnej, kamienistej glebie. Doskonale nadaje się do małych ogrodów oraz na duże, suche skarpy.

Phlomis fruticosa należy do rodziny jasnotowatych, podobnie jak macierzanka i szałwia. Pochodzi ze wschodniej części basenu Morza Śródziemnego. Ten krzew początkowo pełni funkcję rośliny okrywowej, a następnie tworzy gęstą, silnie rozgałęzioną kępę o pokroju szerszym niż wyższym. Osiąga 1,25 m wysokości i 1,75 m szerokości, dzięki czemu skutecznie pokrywa podłoże. Od maja–czerwca do lipca żeleźniak obsypuje się kwiatami o średnicy 2–3 cm, które wyróżniają się tym, że są zebrane w okółki, regularnie ułożone piętrowo wzdłuż pędów. Wznoszą się na licznych łodygach ponad ulistnieniem, zdobiąc roślinę obfitymi kwiatami o bardzo intensywnej, złocistożółtej barwie i przyciągając owady zapylające. Liście są migdałowozielone, mają od 5 do 10 cm długości, są całobrzegie i wydłużone, a od spodu pokrywa je szary, wełnisty meszek, który nasila się pod wpływem ciepła i suszy. W chłodniejszych regionach roślina jest półzimozielona, natomiast w cieplejszym klimacie pozostaje w pełni wieloletnia. Żeleźniak może żyć nawet pięćdziesiąt lat.

Dość mrozoodporny (do -12/-15 °C) i bardzo silnie rosnący żeleźniak dobrze czuje się nad morzem, na glebach piaszczystych oraz w rozgrzanych słońcem skalniakach na wapiennych płaskowyżach. Możesz uprawiać go w suchych ogrodach i dużych skalniakach, w towarzystwie czystków, lawendy, rozmarynu lub szałwii krzewiastych, a także na słonecznej skarpie wśród maków kalifornijskich. Dobrze rośnie również na rabacie lub na słonecznej rabacie z wilczomleczem characias, na przykład. Możesz posadzić go nawet samodzielnie, w dużych grupach, ponieważ jego ulistnienie pozostaje ozdobne przez cały rok.