Warzucha lekarska

Warzucha lekarska, po łacinie Cochlearia officinalis, to lecznicza i aromatyczna roślina naszej nadmorskiej flory, nazywana również warzuchą lekarską, warzuchą lub chrzanem lekarskim. Uprawia się ją ze względu na liście o jednocześnie korzennym, pikantnym i lekko cierpkim smaku, używane jako przyprawa podobnie jak szczypiorek, a nawet jako zamiennik musztardy. Warzuchę sadzi się od kwietnia do września, w żyznej, przepuszczalnej ziemi ogrodowej, na słońcu lub w półcieniu. Liście zbiera się w miarę potrzeb przez całą zimę.

Cochlearia officinalis należy do rodziny kapustowatych (dawniej krzyżowych), podobnie jak gorczyca czy rukiew wodna. Jest niewielką rośliną odporną na mróz, szybko rosnącą, która w zależności od klimatu i warunków uprawy zachowuje się jak bylina lub roślina dwuletnia. Gatunek ten występuje w pobliżu oceanu, ale coraz częściej można go również spotkać wzdłuż dróg, na których zimą stosuje się sól, ponieważ lubi zasolone gleby. Roślina tworzy kępę o średnicy około 25 cm. Wytwarza wzniesione, ulistnione łodygi. Liście odziomkowe mają długi ogonek liściowy, natomiast liście łodygowe są mniejsze i pochwiasty. Wszystkie są skórzaste, ciemnozielone, z lekko uniesionymi brzegami, stąd nazwa „ziele łyżeczkowe”. Ulistnienie to słynie z wysokiej zawartości witaminy C. Kwitnienie trwa od marca do lipca, w zależności od terminu wysiewu. Kwiaty mają około 1 cm średnicy, są białe, lekko pachnące i zebrane w grona. Po zapyleniu przez owady powstają owoce nazywane łuszczynkami, zawierające drobne nasiona w kształcie nerki.

Zastosowanie w kuchni: liście mają cierpki i pikantny smak przypominający chrzan. Używa się ich na surowo, w niewielkich ilościach, do wzbogacania smaku sałatek i surówek, na przykład z czosnkiem i pietruszką. Warzucha nadaje również smak omletom, królikowi z musztardą... Można także przeprowadzić wiosenną kurację warzuchą lekarską, w połączeniu z mniszkiem pospolitym lub cykorią dziką o właściwościach oczyszczających.

Właściwości: przeciwszkorbutowe, oczyszczające, napotne, moczopędne, żółciopędne, rozgrzewające, wspomagające trawienie i tonizujące. Przygotuj liście w formie naparu.

Zbiór: Liście zbiera się od listopada do marca, podczas łagodnej pogody.

Przechowywanie: spożywaj je szybko albo posiekaj liście i zamroź je podobnie jak pietruszkę i szczypiorek.

Mała rada ogrodnika: utrzymuj podłoże lekko wilgotne, ale nie podmokłe. Wiosną i jesienią uważaj na ataki ślimaków.