Krokus chilijski - Tecophilaea cyanocrocus

Krokus chilijski, Tecophilaea cyanocrocus po łacinie, omal nie zniknął z rodzinnych chilijskich Andów. Ofiarą sukcesu jego pachnących kwiatów o wyjątkowej niebieskiej barwie, przy której blednie nawet najwyższej jakości szafir, ten uroczy, niewielki geofit, cudownie ponownie odkryty w 2001 roku, zawdzięcza przetrwanie wyłącznie brytyjskim pasjonatom, którzy cierpliwie go rozmnażali i aklimatyzowali w alpejskich szklarniach. Ten mały cud jest dziś uratowany i oferowany miłośnikom roślin na całym świecie. Aby z powodzeniem go uprawiać, trzeba pamiętać o jego pochodzeniu i zapewnić mu bardzo przepuszczalną, piaszczystą i próchniczną glebę, suchą latem i zimą. Jego odporność na mróz jest również związana z suchością podłoża.

Krokus chilijski należy do rodziny tecofilowatych i pochodzi z Kordyliery Santiago, gdzie rośnie spontanicznie na wysokości 3000 m, na kamienistych i suchych zboczach, chroniony zimą przez warstwę śniegu. Ten gatunek botaniczny kwitnie w naszym klimacie w lutym lub marcu, zależnie od pogody. Jego kwiaty, pojedyncze lub częściej wyrastające parami, kielichowate, osadzone są na pędach długości od 10 do 15 cm. Rozwijają się w zachwycające, dwubarwne kwiaty gwiazdkowate o 6 szerokich, owalnych płatkach, osiągających 5 cm szerokości. Środek kwiatu zdobi niewielka, niemal czarna plama oraz delikatne białe prążki. Kwiaty dość łatwo wytwarzają nasiona zamknięte w małej, trójkątnej torebce. Nasiona te kiełkują bez trudności po okresie chłodu. Ulistnienie jest sezonowe i składa się z 2 lub 3 równowąskich liści długości 12 cm i szerokości od 4 mm, o lekko połyskującej, brązowozielonej barwie. „Cebule” są w tym przypadku bulwami pędowymi. Bulwa pędowa jest w morfologii roślin podziemnym organem spichrzowym przypominającym cebulę, lecz utworzonym z nabrzmiałej łodygi — niemal kulistego kłącza — otoczonego suchą łuską okrywającą. Podobnie jak wiele krokusów, Tecophilaea przechodzi latem w stan spoczynku. W naszym klimacie jej wegetacja rozpoczyna się ponownie jesienią lub zimą.

Krokus chilijski cieszy się opinią rośliny kapryśnej, trudnej w uprawie i wrażliwej na mróz. Według niektórych źródeł jest jednak w stanie wytrzymać temperaturę do -10 °C, jeśli rośnie w suchej glebie. Poza cieplejszymi regionami lepiej uprawiać go w doniczce, aby móc chronić go przed letnimi opadami oraz wilgotnym chłodem zimy. Alternatywnie można w ciepłej porze roku ustawić doniczki bezpośrednio w ziemi, a latem wyjąć je i przenieść w suche miejsce, zaś zimą — pod osłonę. Połącz jego kwiaty o niewiarygodnie niebieskiej barwie z kwiatami krokusa złocistego, Crocus chrysanthus — zakwitną mniej więcej w tym samym czasie wśród rozjaśnionych słońcem kamieni. Ta niewielka roślina cebulowa dobrze nadaje się również do uprawy w doniczce na zewnątrz.