Irys holenderski Professor Blaauw

Kosaciec holenderski 'Professor Blaauw' to odmiana kosatca holenderskiego nagrodzona w Anglii w 1994 roku za walory ozdobne i łatwość uprawy. Ten kosaciec cebulowy wytwarza późną wiosną, przez 2–3 tygodnie, duże, intensywnie wybarwione kwiaty o stylizowanym kształcie, które wyróżniają się elegancją zarówno w ogrodzie, jak i w bukietach. Kwiaty tej odmiany, w dwóch odcieniach błękitu nieba i fioletowoniebieskiego, są ozdobione małą złocistożółtą plamką pośrodku każdego działka kielicha.

Kosatce holenderskie, czyli kosatce cebulowe, mają podziemny organ spichrzowy w postaci cebuli, a nie kłącza, jak ich słynni kuzyni – kosaćce bródkowe, czyli kosatce ogrodowe. Należą do tej samej rodziny botanicznej co one – kosaćcowatych – ale różnią się również brakiem „bródek”, czyli tych uroczych, drobnych, owłosionych i barwnych języczków, które znajdują się na opadających działkach kielicha kosaćców bródkowych. Kosatce (x) hollandica nigdy nie rosły dziko na terenie Holandii, lecz powstały w wyniku krzyżowania dwóch głównych gatunków botanicznych: Iris filifolia, czasami mylonego z podobnym do niego Iris xyphium, przy czym oba te gatunki pochodzą z Hiszpanii i Afryki Północnej, oraz Iris tingitana z Tangeru i północnego Maroka. Genealogia mieszańców holenderskich bywa niejasna, ale rezultat jest zawsze zachwycający. Ich kwiaty, nieco zbyt rzadko wykorzystywane w ogrodach, są bardzo cenione we florystyce.

Odmiana 'Professor Blaauw' z czasem tworzy wyprostowaną i bardzo wąską kępę, osiągającą 60 cm wysokości w czasie kwitnienia. Ta bylina rozrasta się teoretycznie bez ograniczeń dzięki wytwarzaniu cebulek potomnych. Odmiana kwitnie późną wiosną, zazwyczaj w maju i czerwcu, przez 2–3 tygodnie, na mocnych łodygach odpornych na wiatr. Jej pojedyncze kwiaty lub kwiaty zebrane po 2 na łodydze mają średnicę 8–10 cm. W porównaniu z kwiatami kosaćców bródkowych są stosunkowo smukłe, ale bezsprzecznie eleganckie. Składają się z 3 wyprostowanych, zwężonych, półprzezroczystych i niewielkich płatków o błękitnej barwie. Pod tą trójką znajdują się 3 niemal poziome działki kielicha, ściśle związane z ząbkowanymi na brzegach, płatkowatymi słupkami, ułożonymi naprzemianlegle. Są szersze, łopatkowate, w bardzo intensywnym odcieniu fioletowoniebieskim, rozjaśnionym piękną złocistożółtą plamką. Każdy kwiat może utrzymywać się przez 5–7 dni, nawet w wazonie. Cebula jest okrągła, ma 2–3 cm szerokości i jest pokryta suchą, włóknistą łuską okrywającą w różowobeżowym kolorze. Wytwarza kilka równowąskich, cienkich i skórzastych liści, nieco przypominających liście trawy, sinozielonych, często delikatnie prążkowanych i złożonych na pół w kierunku podłoża. Liście pojawiają się zazwyczaj jesienią, utrzymują się krócej lub dłużej w zależności od surowości zimy i zasychają latem, w okresie spoczynku.

Mniej znane i rzadziej wykorzystywane przez ogrodników niż kosaćce bródkowe, kosatce holenderskie są jednak łatwe w uprawie na żyznej glebie i wyróżniają się niezaprzeczalną elegancją. Posadź je w grupach po 10–20 cebul tej samej odmiany – będą powracać co roku, oferując coraz więcej eleganckich i radosnych kwiatów, które dobrze komponują się z wiosennym kwitnieniem krzewów ozdobnych. Pięknie prezentują się także wśród bylin, takich jak piwonie i liliowce, które latem zamaskują ich brak, gdy będą w stanie spoczynku. Pochodzenie z rejonu Morza Śródziemnego zapewnia im doskonałą odporność na letnią suszę. Na koniec zetnij ich kwiaty i przygotuj bukiety z różami, obrazkami lub liliami, a także z późnymi tulipanami. Wszystkie kosatce potrzebują słonecznego stanowiska, aby obficie kwitnąć. Zapewnij im co najmniej pół dnia pełnego słońca.