Rokitnik pospolity (nasiona) - Hippophae rhamnoides

Nasiona rokitnika pospolitego umożliwiają dość łatwe rozmnażanie Hippophae rhamnoides, nazywanego również rokitnikiem zwyczajnym lub rokitnikiem ciernistym. Ten wysoki krzew naszej flory, o gęstym rozgałęzieniu, ma szarozielone ulistnienie złożone z wąskich liści. Ta odporna roślina, wytrzymała na mróz i zasolenie powodowane przez bryzę morską, zdolna do wzrostu nawet na ubogich glebach, o ile są dobrze przepuszczalne, jest również bardzo użyteczna. Jej ciernie pozwalają tworzyć groźne żywopłoty obronne, natomiast egzemplarze żeńskie wytwarzają żółtopomarańczowe owoce, które są nie tylko dekoracyjne, lecz także jadalne. Stratyfikacja w niskiej temperaturze pomaga zwiększyć odsetek kiełkujących nasion, a szybki wzrost rokitnika sprawia, że szybko uzyskuje się dorosłe egzemplarze.

Rokitnik pospolity należy do niewielkiej rodziny oliwnikowatych, obejmującej zaledwie dwa inne rodzaje: oliwnik, czyli Elaeagnus, chętnie wykorzystywany w żywopłotach w naszych ogrodach, oraz pochodzącą z Ameryki Północnej szeferdię (Shepherdia), wciąż mało znaną, choć równie interesującą. Pochodzący z rozległego obszaru rozciągającego się od Europy Zachodniej, zwłaszcza wybrzeży kanału La Manche, aż po północne Chiny, rokitnik pospolity rośnie zarówno na terenach górskich, jak i na nadmorskich wydmach, gdzie odgrywa kluczową rolę w stabilizowaniu gleb narażonych na erozję. Tworzy gęsty, bardzo ciernisty i silnie rosnący krzew, który szybko osiąga od 3 do 5 m wysokości i szerokości. Podobnie jak u bobowatych (Fabaceae), jego silny system korzeniowy ma zdolność wiązania azotu atmosferycznego, wzbogacając glebę. Jego liście opadające na zimę są cienkie i wydłużone, ciemnozielone na górnej stronie i srebrzyste od spodu. Niezwykle odporny rokitnik pospolity toleruje temperatury spadające do -30 °C i bez trudu znosi okresy suszy. Jako gatunek dwupienny, każdy egzemplarz wytwarza wyłącznie kwiaty męskie albo wyłącznie kwiaty żeńskie. Drobne, zielonkawe kwiaty, zebrane w niepozorne grona, pojawiają się na początku wiosny, jeszcze przed rozwojem liści. Produkcja owoców wymaga więc obecności obu płci, przy czym jeden egzemplarz męski może zapewnić zapylenie sześciu do ośmiu egzemplarzy żeńskich. Od drugiego lub trzeciego roku egzemplarze żeńskie wytwarzają liczne kuliste lub jajowate jagody o intensywnie pomarańczowożółtej barwie. Utrzymują się przez cały okres zimowy i stanowią cenne źródło pożywienia dla ptaków. Szczególnie chętnie zjadają je ptaki grzebiące, w tym bażanty, do tego stopnia, że Niemcy nazywają je jagodami bażanta (Fasenbeere). Owoce te, bardzo bogate w witaminę C i związki przeciwutleniające, wykorzystuje się w kuchni do przygotowywania dżemów, galaretek i syropów, a także w kosmetyce, zwłaszcza w postaci oleju pozyskiwanego z miąższu i nasion.

Niewymagający i doskonale przystosowany do ubogich lub kamienistych gleb rokitnik pospolity może rosnąć na wilgotnych, najlepiej wapiennych piaskach. Łatwo tworzy odrosty korzeniowe, przez co może okazać się nieco ekspansywny. W zamian wnosi strukturę, kolor i żywotność do trudnych miejsc. Naturalnie sprawdza się w żywopłotach obronnych, gdzie jego ciernisty pokrój i obfite owocowanie tworzą doskonałą osłonę dającą prywatność, a jednocześnie zapewniają schronienie i pożywienie wielu pożytecznym organizmom ogrodowym. Możesz zestawić go z równie dobrze uzbrojonymi ognikami szkarłatnymi, które zależnie od odmiany wniosą do kompozycji jagody w innych kolorach. W naturalnym żywopłocie harmonijnie łączy się z innymi gatunkami, pozwalając urozmaicić barwy i kształty, zwłaszcza z trzmielinami o jesiennym zabarwieniu, które rozświetlą ogród pod koniec sezonu, oraz ze świdośliwami, ozdobnymi o każdej porze roku z wyjątkiem zimy. Wysiew to ekonomiczny sposób rozmnażania, pozwalający uzyskać wiele sadzonek, szczególnie przy zakładaniu długiego żywopłotu. Pamiętaj jednak, aby dla rokitnika pospolitego zarezerwować miejsca o najlepszym nasłonecznieniu, ponieważ źle znosi nawet niewielkie zacienienie.