Wilczomlecz groszkowy (nasiona) - Euphorbia lathyris

Wilczomlecz groszkowy, powszechnie nazywany groszkowym wilczomleczem lub po prostu wilczomleczem, znany jest również pod nazwami „ziele na krety” i „wilczomlecz odstraszający krety”. W ogrodniczym folklorze uchodzi za naturalny repelent na te małe ssaki. Najczęściej dwuletnia roślina tworzy pojedynczą, wzniesioną łodygę, pokrytą długimi, sinozielonymi liśćmi z białym nerwem głównym, osadzonymi poziomo i krzyżowo wokół łodygi. Latem pojawiają się na niej duże, kwaskowatozielone kwiatostany o wyjątkowo świeżym wyglądzie. Niegdyś bardzo rozpowszechniona w ogrodach, została z nich wyparta jak chwast. Trzeba przyznać, że jest niezwykle mało wymagająca, bardzo mrozoodporna i odporna na suszę. Ma także niezwykłą, graficzną formę, którą warto wyeksponować w ogrodzie żwirowym lub nowoczesnym: posadź ją w grupach po 5–7 roślin, aby uzyskać zachwycający geometryczny efekt!

Wilczomlecz ogrodowy należy do rodziny wilczomleczowatych. Pochodzi z południowej Europy (Francji, Włoch i Grecji) oraz z Chin, a w wielu krajach zadomowił się jako gatunek naturalizowany. Spotyka się go na nieużytkach, nasypach i gruzowiskach, w pobliżu zabudowań, ale także w ogrodach. Gatunek ten rozwija się przez rok lub dwa, kwitnie tylko raz, a następnie zamiera. Przypuszczalnie drażniące mleczko wypływające ze złamanych łodyg, umieszczanych w korytarzach kretów, odstrasza te zwierzęta.

Wilczomlecz groszkowy to roślina zielna, która tworzy sztywną, pustą w środku i mocną łodygę, rozgałęziającą się w górnej części po osiągnięciu dojrzałości. Osiąga średnio 90 cm wysokości (do 1,20 m w żyznej glebie). Łodyga ta ma liście zachowujące trwałość zimą, nagie, wąskie i równowąskie, zaostrzone na końcach, sinozielone, z niemal białą linią pośrodku. Są rozmieszczone naprzeciwlegle na łodydze, a każda para liści tworzy kąt prosty z parą znajdującą się bezpośrednio pod nią i nad nią. Oglądane z góry, liście tworzą nałożone na siebie krzyże. Dość efektowne kwitnienie przypada latem, w lipcu i sierpniu, a zapowiada je rozgałęzianie się łodygi w górnej części. Rozgałęzienia tworzą duży, kulisty baldach z licznymi kwiatami pozbawionymi płatków, ale ozdobionymi pięknymi przylistkami o jasnej, żółtozielonej barwie, osadzonymi na sinozielonych szypułkach. Po zapyleniu przez owady kwiaty ustępują miejsca owocom, które uwalniają nasiona w sposób eksplozywny, wydając charakterystyczny, cichy trzask. System korzeniowy tej rośliny składa się z głównego korzenia palowego i kilku korzeni bocznych.

Jak wszystkie wilczomlecze, roślina ta zawiera lepkie i toksyczne mleczko, które wypływa po przełamaniu. Może powodować podrażnienia skóry (sok), a po spożyciu jest toksyczna (dotyczy to wszystkich części rośliny).

Euphorbia lathyris doskonale nadaje się do ogrodów naturalistycznych, nowoczesnych, dzikich i skalnych. Jej oryginalna forma będzie dobrze współgrać z dużymi, żółtymi, pomarańczowymi lub czerwonymi pochodniami trytom, barwnymi liśćmi tęgoszy, niebieskimi kwiatami niezapominajek oraz architekturą juk. Posadzona w grupie kilku roślin, tworzy na tyle graficzną sylwetkę, że doskonale prezentuje się w ogrodzie skalnym lub przy ścieżce. Równie dobrze pasuje do ogrodów nowoczesnych, jak i do sielskiego otoczenia, i komponuje się ze wszystkim, podkreślając kwaskowatymi kwiatostanami dowolny kolor. Aby jeszcze bardziej rozświetlić jej kwitnienie, wystarczy zestawić ją z fioletowymi kwiatami kosaćców i czosnków ozdobnych. Szczególnie udane połączenie tworzy z trawami na suche podłoże. Wykorzystując ją, można tworzyć miękkie i wijące się plamy roślin, porządkować rabaty oraz zestawiać ze sobą kolory i kształty liści.