Goji - Lycium chinense

Lycium chinensis, powszechnie nazywany kolcowojem lub kolcowojem chińskim, to krzew zrzucający liście na zimę, gęsty, o długich, łukowato wygiętych, lekko ciernistych pędach. Na początku lata pojawiają się bardzo małe, różowopurpurowe kwiaty, z których na początku jesieni powstają owalne, pomarańczowoczerwone, słodko-kwaśne jagody. Mają one znane od tysięcy lat właściwości odżywcze i są wyjątkowo bogate w witaminy, minerały oraz przeciwutleniacze. Jest bardzo mrozoodporny i łatwy w uprawie. Samorzutnie tworzy dużą kępę, jednak najlepiej przywiązywać go do podpory i regularnie przycinać, aby ułatwić zbiór jagód.

Lycium chinensis (lub Lycium chinense) należy do rodziny psiankowatych, ważnej rodziny botanicznej obejmującej wiele rodzajów ozdobnych, takich jak bieluń, Brunfelsia czy pieczennik, ale także niezwykle ważne w naszej diecie gatunki użytkowe, między innymi pomidory i ziemniaki, oraz mniej znaną miechunkę, czyli miechunkę rozdętą, o dekoracyjnych i jadalnych owocach. Tak samo jest w przypadku kolcowoju, nazwy używanej również dla blisko spokrewnionego gatunku Lycium barbarum, czyli kolcowoju pospolitego, pochodzącego z basenu Morza Śródziemnego.

Lycium chinensis pochodzi natomiast z Azji, głównie z Chin. Tworzy gęsty krzew o długich, łukowato wygiętych, zwisających pędach, nadających mu rozłożysty pokrój. Dorosła roślina osiąga około 1,80 m wysokości i 1,50 m szerokości. Ponieważ jest lekko ciernista, warto uprawiać ją przy murze, ogrodzeniu lub innej podporze oraz przycinać, aby ograniczyć jej rozrastanie się i ułatwić zbiór jagód. Nie jest szczególnie atrakcyjna pod względem wyglądu, ponieważ ma tendencję do ogołacania się u podstawy i dość często pada ofiarą mączniaka prawdziwego, który pokrywa liście białoszarawym nalotem, nie powodując jednak rzeczywistego pogorszenia owocowania. Liście są sezonowe, czyli opadają na zimę, u młodych liści dość intensywnie zielone, a u dojrzałych przybierają odcień szarozielony. Te ostatnie są niewielkie, eliptyczne i wydłużone, szersze u nasady, osiągają około 3–4 cm długości i 1–2 cm szerokości. Kwitnienie przypada od czerwca do lipca, a czasem także na sierpień i ma postać niewielkich kwiatów o średnicy 10 mm, rurkowatych, dzwonkowatych i gwiaździstych, obupłciowych, od ciemnoróżowych po różowopurpurowe. Kolcowój chiński jest samopylny i zaczyna owocować około 3 lat po posadzeniu. Po kwitnieniu pojawiają się jajowate jagody, początkowo zielone, a w dojrzałości pomarańczowe, o długości około 18 mm. Te jagody są jadalne po dojrzeniu, od września do października lub listopada: najlepiej spożywać je po wysuszeniu, gdy zostaną zebrane w pełni dojrzałe, ponieważ wtedy zawartość solaniny w miąższu jest już niższa.

Ten niewielki owoc jest bogaty w węglowodany i białko, a ubogi w tłuszcze. Zawiera bardzo dużo wapnia, potasu, żelaza, selenu, witaminy E, witaminy B2, beta-karotenu, który nadaje mu pomarańczową barwę, oraz witaminy C, dzięki której żelazo jest szczególnie łatwo przyswajane przez nasz organizm. Miąższ kolcowoju był w ostatnich latach przedmiotem licznych badań, które wskazują, że może wykazywać działanie przeciwutleniające.

Kolcowój jest bardzo mrozoodporny i wytrzymuje temperatury do -20 °C. Możesz włączyć go do ogrodu ozdobnego, przywiązując go na przykład do siatki. Może również rosnąć w naturalnym żywopłocie, w towarzystwie porzeczek i krzewów kwitnących, albo być prowadzony przy podporze razem z jeżynami ogrodowymi. Ponieważ dość dobrze znosi suszę i jest bardzo mrozoodporny, można sadzić go w całej Francji, od północy po południe, gdzie przystosuje się do klimatu. Będzie po prostu bardziej plenny, jeśli gleba pozostanie lekko wilgotna. Posadź go w pobliżu Zanthoxylum piperitum, żółtodrzewu pieprzowego, którego pikantne jagody możesz wykorzystywać w kuchni, albo Cornus mas Schönbrunner Gourmet Dirndl, derenia jadalnego o małych, słodkich, czerwonych owocach.