Kiwi Hayward żeńskie

Kiwi (Actinidia deliciosa) Hayward (żeńska) to plenna odmiana, rodząca duże, smaczne owoce o zielonym miąższu, które dobrze się przechowują. Jest to roślina żeńska, wymagająca w pobliżu rośliny męskiej, aby mogło dojść do zapylenia. Należy ją przywiązywać do podpory wzdłuż pergoli, trejażu lub altany. Najlepiej sadzić ją jesienią lub przez cały rok, w miejscu nieprzemarzającym, aby zebrać owoce około listopada, od 4. lub 5. roku uprawy. Męski kiwi 'Atlas' będzie dobrym zapylaczem.

Kiwi (Actinidia chinensis lub deliciosa), nazywane także agrestem chińskim, yang tao lub myszą roślinną, to owoc aktinidii. Należy do rodziny aktinidiowatych, podobnie jak jego kuzyn kiwai (Actinidia arguta). Pochodzące z Chin kiwi jest silnie rosnącym pnączem owijającym się, które w sprzyjających warunkach może przyrastać o 3 m rocznie. To pnącze należy przywiązywać do solidnej podpory, takiej jak ściana z rozpiętymi mocnymi drutami, szpaler winorośli, pergola, pień drzewa lub ogrodzenie. Osiąga 6 m wysokości i 4 m szerokości, a jego pędy wymagają cięcia, aby ograniczyć rozrost rośliny.

Niektóre odmiany są samopylne (na tej samej roślinie występują kwiaty męskie i żeńskie) i można je sadzić pojedynczo. Inne odmiany wytwarzają wyłącznie kwiaty męskie albo żeńskie i wymagają obecności rośliny płci przeciwnej, aby mogło dojść do zapylenia. Jedna roślina męska może zapylić około 5–6 roślin żeńskich. Owoce wytwarzają wyłącznie rośliny żeńskie.

Kiwi jest bardzo mrozoodporne i wytrzymuje spadki temperatury do -15 °C, ale jest wrażliwe na późne przymrozki, ponieważ pąki przemarzają w temperaturze -5 °C. Jego liście opadają na zimę. Pędy pokrywają duże, owalne, całobrzegie liście, matowozielone i ciemne z wierzchu, a jaśniejsze od spodu. Zarówno liście, jak i pędy są pokryte drobnymi czerwonymi włoskami. Od trzeciego lub czwartego roku uprawy, w maju i czerwcu, na zeszłorocznych gałązkach pojawiają się grona kwiatowe. Są to pachnące kwiaty o szerokich, kremowobiałych płatkach. Kwiaty męskie mają liczne żółte pręciki, natomiast kwiaty żeńskie – białe znamiona słupka.

Po kwitnieniu na roślinach żeńskich tworzą się duże, mięsiste, jajowate jagody o masie około 60 gramów. Cienka skórka jest jasnobrązowa i owłosiona u gatunku Actinidia delociosa lub gładka u gatunku Actinidia chinensis. Miąższ jest zielony, a u niektórych odmian żółty, z licznymi drobnymi czarnymi nasionami. Kiwi jest bogate w witaminę C, błonnik oraz sole mineralne, takie jak potas, magnez i wapń. Owoce zbiera się około listopada, przed nadejściem przymrozków. Można je zrywać, nawet gdy są jeszcze zielone, ponieważ dojrzewają także po zbiorze. Dobrze przechowują się w chłodnym miejscu, w temperaturze 5 °C, na przykład w piwnicy, przez ponad miesiąc. Kiwi jest dojrzałe, gdy jest miękkie w dotyku. Umieść kiwi obok jabłek lub bananów, aby przyspieszyć jego dojrzewanie. Obrane kiwi można jeść na surowo lub łączyć z innymi jesiennymi owocami, wykorzystywać do przygotowania konfitur albo dekorować nim tarty i niektóre dania wytrawne.