Paliurus spina-christi - Dwukolczak śródziemnomorski

Dwukolczak śródziemnomorski jest dobrze znany wędrowcom przemierzającym nasze śródziemnomorskie zarośla. Ten krzew zrzucający liście można łatwo rozpoznać jesienią i zimą po smukłych, lekko zygzakowatych pędach uzbrojonych w groźne ciernie oraz pokrytych oryginalnymi owocami w kształcie małych spłaszczonych bączków lub andaluzyjskich kapeluszy w różowobrązowym kolorze. Jego dodatkowym atutem jest dekoracyjne, letnie kwitnienie: na tle intensywnie zielonych i błyszczących liści pojawiają się grona w kolorze chartreuse. Uprawa nie sprawia żadnych problemów w każdym rodzaju dobrze przepuszczalnej gleby, nawet ubogiej, wapiennej i bardzo suchej latem. W cieplejszych regionach często wykorzystuje się go do tworzenia bardzo skutecznych żywopłotów obronnych.

Dwukolczak śródziemnomorski zawdzięcza swoją nazwę legendzie, według której miał posłużyć do wykonania korony cierniowej Chrystusa. Pochodzący z południowej Europy i zachodniej Azji, występujący aż po Iran, krzew ten rośnie dziko w zaroślach i wapiennych wzgórzach Prowansji oraz Langwedocji-Roussillon. Jego zasięg sięga na północ aż po departament Drôme. Często spotyka się go tam w jałowych miejscach, opuszczonych przez inne rośliny. Ten wyjątkowo mało wymagający i odporny gatunek należy do rodziny szakłakowatych. Jest spokrewniony z kruszyną pospolitą (szakłakiem pospolitym), a także z prusznikami. Wytrzymuje przymrozki sięgające chwilami od -12 do -15 °C.

Krzew ten ma nieco rozczochrany, krzaczasty pokrój, osiąga średnio 3 m wysokości i 1,50 m szerokości, a w żyznej glebie może rosnąć jeszcze większy. Jego wzrost jest umiarkowanie szybki i wynosi około 20–30 cm rocznie. Dość cienkie, falisto wijące się pędy o ciemnobrązowej barwie od wiosny pokrywają owalne liście w intensywnie zielonym kolorze, błyszczące na górnej stronie. Niewielkie zgrubienia znajdujące się u nasady liści, zwane przylistkami, przekształcają się w dwa różniące się wyglądem ciernie: jeden jest prosty, a drugi krótszy i zakrzywiony. Pomagają one roślinie bronić się przed zgryzaniem przez roślinożerców, a także splątywać się z sąsiednimi roślinami i wspinać po nich. Liście jesienią przybierają piękną żółtą barwę, a następnie opadają.

Kwitnienie trwa od czerwca do sierpnia. W kątach liści rozwijają się smukłe grona złożone z małych, pięciopłatkowych żółtych kwiatów. Zapylane przez pszczoły kwiaty wytwarzają charakterystyczne owoce o średnicy 2 cm, suche i skórzaste. Są one zbudowane z 3 zrośniętych ze sobą pestek, otoczonych fałdowanym i pofalowanym na brzegach dyskiem o papierowej strukturze, który zmienia barwę z zielonej na jasnożółtą, a następnie różowobrązową.

Dwukolczak śródziemnomorski doskonale nadaje się do sadzenia w żywopłocie obronnym lub nieformowanym, a także w dużej grupie krzewów. W żywopłocie możesz połączyć go na przykład z Fremontodendron, kalinami wawrzynowatymi, Publeurum fruticosum, zimozielonymi prusznikami, Teucrium fruticans i Phyllirea angustifolia...