Spathodea campanulata - Spatodea dzwonkowata

Spatodea dzwonkowata, czyli tulipanowiec gaboński, to wyjątkowe drzewo tropikalne, cenione za efektowne, ognistoczerwone kwitnienie przypominające egzotyczne tulipany. Pochodzi z tropikalnej Afryki, ma majestatyczny pokrój i bujne ulistnienie, a w ojczystych regionach rośnie szybko. Jest bardzo wrażliwe na chłód i nasze długie zimy, dlatego nadaje się wyłącznie dla kolekcjonerów i miłośników rzadkich roślin, którzy będą je pieczołowicie uprawiać w ogrzewanej szklarni lub w dużej, jasnej werandzie. Wymaga dużo ciepła, słońca i wilgoci, a także szczególnej uwagi, lecz w zamian oferuje niezapomniany spektakl botaniczny.

Spatodea dzwonkowata, powszechnie nazywana tulipanowcem gabońskim, to drzewo z rodziny bignoniowatych. Pochodzi z tropikalnej Afryki, zwłaszcza z Gabonu, i jest również znana pod nazwami tulipanowiec afrykański, płomień lasu oraz, w języku angielskim, African Tulip Tree. W regionach tropikalnych jest powszechnie uprawiana ze względu na spektakularne kwitnienie. Drzewo to najlepiej rośnie w wilgotnym klimacie tropikalnym, preferując temperatury od 20 do 30°C oraz wysokie roczne opady. Toleruje różne rodzaje gleb, pod warunkiem że są dobrze przepuszczalne, ale jest bardzo wrażliwe na mróz, co ogranicza jego uprawę do obszarów wolnych od chłodu. Wprowadzony do wielu regionów tropikalnych w celach ozdobnych tulipanowiec gaboński stał się w niektórych miejscach gatunkiem inwazyjnym, zwłaszcza na Antylach, w Azji Południowo-Wschodniej i na Wyspach Pacyfiku, gdzie zagraża lokalnej bioróżnorodności.
Spatodea dzwonkowata to szybko rosnące drzewo, które w otwartym gruncie osiąga wysokość 10–35 m, a jego pień może mieć do 60 cm średnicy. W doniczce jej rozmiary są naturalnie ograniczone. Egzemplarze uprawiane w pojemnikach osiągają zazwyczaj wysokość 1–2 m, zależnie od wielkości doniczki i warunków uprawy. Większe egzemplarze, o wysokości 3–4 m, rozwijają się w pojemnikach o pojemności 75 l. Tulipanowiec gaboński ma wyprostowany pokrój oraz gęstą, zaokrągloną koronę. Liście, osiągające do 50 cm długości, składają się z 7–17 owalnych listków o ciemnozielonej barwie i całobrzegich blaszkach. Utrzymują się przez cały rok. Okazałe kwiaty są zebrane w szczytowe grona. Osiągają 10–12 cm długości, mają barwę od pomarańczowej do koralowoczerwonej, żółtawe brzegi i kształt przypominający tulipany. W wilgotnym klimacie tropikalnym kwitnienie trwa niemal nieprzerwanie, natomiast w regionach z wyraźną porą suchą jest bardziej sezonowe. W naszym klimacie umiarkowanym kwitnienie przypada zazwyczaj od maja do sierpnia. Owoce, które powstają w naturze, to duże, wydłużone torebki osiągające do 30 cm długości. Zawierają liczne oskrzydlone nasiona, które łatwo rozprzestrzeniają się z wiatrem. Kora tego drzewa jest początkowo gładka i szarobrązowa, z wiekiem staje się spękana i ciemniejsza. System korzeniowy jest rozległy, dzięki czemu drzewo zachowuje dobrą stabilność.

Dzieci w regionach, w których rośnie tulipanowiec gaboński, często wykorzystują wypełnione płynem pąki kwiatowe jako małe naturalne „bomby wodne”, ponieważ pod naciskiem pękają i uwalniają swoją zawartość.

Tulipanowiec gaboński (Spathodea campanulata) to tropikalne drzewo, którego uprawa w naszym klimacie umiarkowanym jest dość trudna. Możesz uprawiać go na werandzie lub w szklarni, gdzie temperatura nie spada poniżej 10°C. Zadbaj również o to, aby powietrze nie było tam zbyt suche. Optymalna temperatura powinna wynosić od 20 do 30°C, aby sprzyjać jego wzrostowi. Zimą warto używać lamp ogrodniczych, które zapewnią dodatkowe światło i zapobiegną etiolacji rośliny.