Tabebuia impetiginosa - Lapacho

lapacho, czyli Tabebuia impetiginosa, nosi również wymowny przydomek świętego drzewa Inków. W Ameryce Południowej jest majestatycznym drzewem, którego obfite różowe kwitnienie rozświetla krajobraz pod koniec zimy, często jeszcze przed pojawieniem się liści. Symbol piękna i odporności, miłośnik słońca i ciepła, może być uprawiany w otwartym gruncie na wybrzeżu Morza Śródziemnego. W innych regionach można spróbować uprawiać go w dużej donicy, choć doprowadzenie go w niej do kwitnienia jest trudniejsze. W ciepłej porze roku ustawiaj go na tarasie, a zimą przenieś do szklarni lub na werandę.

Tabebuia impetiginosa, znane również jako lapacho, święte drzewo Inków lub ipe, należy do rodziny bignoniowatych. Jest kuzynem jakarandy mimozolistnej. Pochodzi z Ameryki Łacińskiej, a jego naturalny zasięg występowania rozciąga się od Meksyku po północną Argentynę, obejmując między innymi Brazylię, Paragwaj, Boliwię i Peru. Rośnie głównie w lasach tropikalnych i subtropikalnych, zwłaszcza w amazońskiej puszczy, gdzie preferuje słoneczne i dobrze przepuszczalne stanowiska. Drzewo to dobrze rozwija się w ciepłym klimacie, zarówno z porą suchą, jak i bez niej, przy średniej rocznej temperaturze wynoszącej od 20 do 25 °C. Toleruje skrajne temperatury od -4 °C do 40 °C. Przystosowuje się do różnych rodzajów gleby: gliniastej, ilastej i piaszczystej, pod warunkiem że są dobrze przepuszczalne i niezbyt ubogie. Tabebuia impetiginosa to drzewo o pokroju wyprostowanym, tworzące zaokrągloną, szeroko rozpostartą koronę. W wieku 10 lat, uprawiane w otwartym gruncie, osiąga zazwyczaj wysokość od 4 do 6 m i szerokość od 3 do 4 m. W Ameryce Południowej, w dojrzałym wieku, może osiągnąć od 15 do 20 m wysokości, przy szerokości korony od 10 do 15 m. Rośnie umiarkowanie szybko i potrzebuje kilku lat, aby osiągnąć dorosłe rozmiary. Gdy jest uprawiane w donicy, jego rozmiary pozostają znacznie skromniejsze: od 2 do 3 m wysokości, zależnie od wielkości pojemnika i warunków uprawy. Liście są dłoniasto złożone i zazwyczaj składają się z 5 eliptycznych listków o długości od 5 do 13 cm i szerokości od 2,5 do 5 cm. Mają ciemnozieloną barwę i lekko ząbkowane brzegi. Drzewo jest półzimozielone i traci mniej lub bardziej znaczną część liści w porze suchej lub tuż przed kwitnieniem. Kwiaty, stanowiące główną ozdobę tego drzewa, są rurkowate, mają od 7,5 do 10 cm długości i średnicę 3,5 cm. Ich barwa jest różowa do fioletoworóżowej, z pomarańczowożółtą gardzielą. Kwiaty zebrane są w gęste wiechy szczytowe, liczące do 75 kwiatów. Kwitnienie przypada najczęściej od marca do końca maja, często jeszcze przed pojawieniem się nowych liści, ale może również wystąpić jesienią, zależnie od klimatu. Po kwitnieniu drzewo wytwarza brązowe, owłosione strąki o długości od 15 do 30 cm. Strąki pozostają na drzewie przez zimę i zawierają oskrzydlone nasiona rozsiewane przez wiatr. Kora Tabebuia impetiginosa jest szorstka, brązowawa i popękana podłużnie. Jego pędy są mocne i podtrzymują ciężar kwiatów oraz owoców. System korzeniowy tego drzewa jest dość głęboki, dzięki czemu zapewnia mu dobrą stabilność i pewną odporność na suszę po ukorzenieniu.

Bardzo podobny pod względem wymagań do jakarandy mimozolistnej, lapacho może rywalizować z nią urodą, lecz kwitnie na różowo. Jest jednak jeszcze bardziej wrażliwe na chłód. Na Lazurowym Wybrzeżu lub Korsyce skorzysta z łagodnej zimy i wilgotnej wiosny, które pozwolą mu bujnie się rozwijać. Zasługuje na miejsce jako soliter w dużym ogrodzie, osłonięte od wiatru. Poza wymienionymi regionami koniecznie przenieś lapacho do pomieszczenia na zimę, gdy tylko temperatura spadnie poniżej 5 °C. Ustaw je wtedy na werandzie, w nieogrzewanej szklarni lub jasnym pomieszczeniu, gdzie będzie mogło przejść okres spoczynku bez narażenia na mróz. Spadek temperatury zimą do około 10 °C sprzyja obfitemu kwitnieniu wiosną. Wiosną i latem pełne słońce jest niezbędne do prawidłowego wzrostu.