Albizia lebbeck - albicja złota

Albizia lebbeck, znana również jako „Bois noir des Bas”, to tropikalne drzewo z rodziny bobowatych, blisko spokrewnione z albicją jedwabistą. Pochodzi z ciepłych regionów Azji i Afryki. Dobrze przystosowuje się do klimatu tropikalnego i subtropikalnego z porą suchą, ale słabo znosi chłód. To szybko rosnące, eleganckie i egzotyczne drzewo zachwyca swoim pokrojem, pierzastymi liśćmi oraz pięknymi, pachnącymi kwiatami w kremowożółtym kolorze. W rejonach o łagodnym klimacie można wykorzystywać je jako drzewo dające cień w ogrodzie lub do ozdabiania terenów zieleni.

Albizia lebbeck pochodzi z tropikalnej Azji, a jej naturalny zasięg występowania rozciąga się od subkontynentu indyjskiego po Azję Południowo-Wschodnią. Występuje również w Afryce, gdzie została introdukowana, a także w Ameryce Środkowej i na Karaibach. W naturalnym środowisku często rośnie na równinach i obszarach sawannowych, na glebach dobrze przepuszczalnych, a nawet suchych. Gatunek ten odgrywa ważną rolę ekologiczną jako roślina wiążąca azot na obszarach swojego pochodzenia. Albizia lebbeck to szybko rosnące drzewo zrzucające liście, które zazwyczaj osiąga od 15 do 20 m wysokości, a w optymalnych warunkach dorasta nawet do 30 m. Ma szeroki, rozłożysty pokrój i zaokrągloną koronę, która może osiągać od 15 do 20 m średnicy. Kora ma barwę od szarej do brązowej i często pęka u starszych egzemplarzy, natomiast młode pędy mają gładką powierzchnię. Liście są dwupierzaste i składają się z 2–4 par listków pierwszego rzędu, które z kolei dzielą się na 6–18 podłużnych listków długości od 1,5 do 6,5 cm. Ich barwa zmienia się od jasnozielonej do ciemnozielonej. Listki składają się wieczorem. Jesienią lub w porze suchej, zależnie od klimatu, liście opadają, pozostawiając drzewo nagie aż do wznowienia wegetacji.
Kwitnienie przypada na wiosnę i lato, w Europie trwa od maja do sierpnia, natomiast w rejonach o łagodnym klimacie przypada głównie na wiosnę. Kwiaty zebrane są w kwiatostany w formie kłębików, czyli kulistych gron o średnicy od 5 do 9 cm, wyrastających na końcach osi lub w kątach liści. Każdy kłębik składa się z 15–40 drobnych kwiatów obupłciowych. Kwiaty są intensywnie pachnące i mają barwę od białej do kremowożółtej, niekiedy z jasnożółtymi lub zielonkawymi odcieniami. Zbudowane są z licznych, wystających pręcików długości od 2,5 do 3,8 cm, które nadają im puszysty wygląd przypominający pompon. Pręciki są zazwyczaj białe lub kremowe, mogą jednak mieć jasnozielone końcówki i z czasem żółknąć. Kwiaty są miododajne, dzięki czemu przyciągają liczne owady zapylające. Owoce to płaskie, wydłużone strąki długości od 15 do 30 cm, które pozostają na drzewie nawet po opadnięciu liści. Zawarte w nich nasiona są w niektórych krajach wykorzystywane ze względu na właściwości lecznicze. Trwałe i lekkie drewno znajduje szerokie zastosowanie w produkcji mebli, stolarstwie, a nawet do wyrobu papieru.

„Bois noir des Bas” jest cenione za wszechstronność w sprzyjającym klimacie. W suchym ogrodzie sprawdzi się jako drzewo dające cień. Może być również wykorzystywane jako osłona przeciwwiatrowa na terenach narażonych na silne podmuchy. Z punktu widzenia ekologii wzbogaca glebę, wiążąc azot, a tym samym sprzyja wzrostowi roślin rosnących w pobliżu. To drzewo doskonale pasuje do egzotycznych lub śródziemnomorskich aranżacji. Możesz wykorzystać je w kompozycji z innymi drzewami, aby stworzyć efekt korony drzew. Posadź je w towarzystwie Jacaranda mimosifolia, Delonix regia, Bauhinia acuminata oraz na przykład Caesalpinia pulcherrima. Rośliny te doskonale uzupełnią tę tropikalną kompozycję.

Popularna nazwa „Bois noir des Bas” nadana gatunkowi Albizia lebbeck wiąże się z jego sprowadzeniem na Reunion w 1767 roku, aby zapewniał cień plantacjom kawowca. W tym regionie drzewo nazywa się „bois noir des bas”, aby odróżnić je od „bois noir des hauts” (Diospyros borbonica) — endemicznego gatunku wyspy, występującego w wilgotnych lasach na terenach położonych od nizin po średnie wysokości. W rzeczywistości drewno tego drzewa ma jasną, brązowawą barwę, drobną strukturę i umiarkowaną gęstość.