Paederia - Paederia lanuginosa

Roślina serowa, występująca pod trudnymi do wymówienia nazwami łacińskimi Paederia lanuginosa oraz Hondbesseion lanuginosum, to niezwykłe wietnamskie pnącze, bardzo popularne wśród zwolenników w 100% roślinnej diety. W całości jadalna, roślina ta jest uprawiana głównie ze względu na młode liście o smaku sera camembert, spożywane na surowo lub po ugotowaniu, do aromatyzowania potraw. Jej aksamitne, rdzawo zabarwione i zielono unerwione liście są nie tylko smaczne, lecz także dekoracyjne, podobnie jak bukiety osobliwych, drobnych, owłosionych dzwoneczków, które rozwijają się latem. Posadź ją na ciepłym, osłoniętym i słonecznym stanowisku, w wilgotnej glebie. Jej bryła korzeniowa wytrzymuje w otwartym gruncie temperaturę do -8/-10 °C pod grubą warstwą ściółki. Poza obszarami o łagodnym klimacie łatwo uprawiać ją w doniczce, a na zimę przenieść do nieogrzewanej szklarni lub słabo ogrzewanej werandy.

Paederia lanuginosa pochodzi z widnych lasów Chin (Junnan), Tajlandii i Wietnamu. W Azji pnącze to, lokalnie nazywane Mo Long, od dawna wykorzystuje się ze względu na jego właściwości wspomagające trawienie. Należy do dużej rodziny marzanowatych i jest spokrewnione z kawą arabską, przytulią oraz przytulią wonną. Roślina serowa nie ma szczególnych wymagań co do rodzaju gleby, najlepiej jednak rośnie w żyznej, wilgotnej ziemi. W naturze, w klimacie subtropikalnym lub tropikalnym, jej pędy mogą osiągać 12 m długości. W naszym klimacie pozostaną znacznie mniejsze, zwłaszcza jeśli roślina jest uprawiana w doniczce, przycinana lub każdej zimy przemarzają jej pędy.

Bardzo owłosione pędy Paederia mają brunatnofioletową barwę, są wijące się i owijają się wokół udostępnionej im podpory (palików, krzewu). Bez podpory mogą również płożyć się po ziemi lub przewieszać przez krawędzie doniczek. Roślina osiąga średnio 1,50 m wysokości lub 60 cm szerokości, zależnie od warunków uprawy. Bardzo dobrze znosi także cięcie, które pozwala ograniczyć jej rozwój. Jej ulistnienie tworzą owalne, bardzo owłosione liście o długości od 8 do 20 cm i szerokości od 4,5 do 15 cm, ułożone naprzeciwlegle na pędach. Blaszka liściowa, pokryta wyraźnymi nerwami, ma zieloną barwę, a młode liście są zabarwione rdzawo. Liście dojrzałe są ciemnozielone, z purpurowym spodem. Kwitnienie przypada na lato, od czerwca do września–października, zależnie od warunków uprawy i klimatu. Kwiatostany wyrastają w kątach liści na głównych pędach lub na szczytach pędów bocznych. Są to drobne wiechy złożone z kwiatów w kształcie dzwoneczków, o długości około 1,5–2 cm. Korona łączy różne barwy: jasną zieleń, przygaszoną biel, róż, czerwonawy fiolet lub ciemny fiolet. Po zapyleniu przez owady powstają owoce od podłużnych do eliptycznych, spłaszczone bocznie, o długości około 1 cm, które w miarę dojrzewania brązowieją. Drobne, oskrzydlone nasiona są roznoszone przez wiatr. Aromat sera wynika z obecności związku siarkowego w tkankach rośliny, który ułatwia również trawienie.

Zbiór: Zbieraj młode liście w miarę potrzeb, od wiosny aż do przymrozków, a jeśli roślina serowa jest chroniona przed mrozem — przez cały rok. Zbiór przeprowadza się, odrywając lub odcinając liście pojedynczo, ręcznie albo nożem. Liście Paederia można spożywać na surowo, po ugotowaniu lub po wysuszeniu.

Zastosowanie: roślina serowa jest szeroko wykorzystywana w tradycyjnej kuchni wietnamskiej, dodaje aromatu zupom i ryżowi. Surowe liście można drobno posiekać i ułożyć na opieczonej, posmarowanej masłem kromce, a także dodawać do jajecznicy, makaronu, tofu lub twarogu. Możesz również przygotować prosty wietnamski omlet, ubijając jajka z pokrojonymi w paski liśćmi i cebulą. Z jej młodych liści przyrządzisz także pesto. Choć aromat tej niezwykłej rośliny może zastąpić smak sera w wielu codziennych przepisach, nigdy nie nada potrawom kremowej konsystencji roztopionego sera!

Mała rada ogrodnika: Aby ograniczyć podlewanie, zalecamy ściółkowanie gleby cienkimi, nakładanymi kolejno warstwami skoszonej trawy, najlepiej wymieszanej z opadłymi liśćmi. Taka osłona pomaga utrzymać wilgoć i żyzność gleby, a także ogranicza konieczność odchwaszczania.